Desperado
12-09-2002, 06:15 AM
...a challange against dogmas of official bodies of Uzbekistan...
Bir vaqtlar O'zbekiston rahbariyati O'zbek xalqining demokratiyaga tayyor emasligini bayon qilgan edi. Quyida aytiladigan fikrlar o'sha mavzu haqida.
Avval Demokratiya haqida qisqacha kirish so'zi:
Demokratiya xalq hokimiyatchiligi demakdir. Ya'ni fuqarolar o'zlari saylagan vakillar orqali Parlamentda qonunlar qabul qiladilar. Davlat boshqaruvida bevosita (deputatlar orqali) va bilvosita (saylovlar va referendumlar orqali) ishtirok etadilar.
Demokratiya ochiq jamiyatni himoya qiladi. Unda so'z, fikr va vijdon erkinligi kafolatlanadi.
Demokratiya inonlarga siyosiy firqalar tuzish va shu yo'l bilan fuqarolar o'zlari tanlagan hukumat ostida yashash huquqini beradi.
Demokratiya hukumatni fuqarolarga to'be tutadi va xalq davlatdan o'zining haq va huquqlarini talab qila oladi.
Demokratiyada xalq davlatning ichki va tashqi siyosatini, davlat iqtisodiy siyosatini, davlat boshliqlarini, amaldor byurokratlarni tanqid qila oladi va hokazo...
Ho'sh o'zbek xalqi nimaga endi demokratiyaga tayyor emas ekan??
'Ozbek xalqi demokratiyaga tayyor emas' deyish avvalambor butun bir xalqqa odobsizlikdir. Hamma davlatlarda ham omi insonlar bor, masalan AQSH fuqarolarining juda ko'pchiligi deyarli johil, lekin ular denyoning eng ilg'or demokratik davlatiku!? O'zbek xalqi umumiy olib qaraganda savodhon xalq, istasangiz o'zbek oquvchisining bilimi bilan amerikalik maktab bolasining bilimini taqqoslang, ularning saviyasi kamida teng (agar o'zbek bilimliroq chiqmasa). Agar mavzu bilim emas, ong saviyasi bo'lsa, yana ayni gap, biznikilarning boshqalardan kam joyi yoq. Kim nima sababga ko'ra ozbeklarni ongsiz deya oladi?? Biz ahloqiy tanqidini bir yoqqa qoyib turaylikda, masalaning o'ziga yahshilab qaraylik. Agar sinchiklab o'ylab ko'rsangiz bu gapning naqadar bemaza ekanligini anglaysiz. Kimning o'zbeklar haqida bunday hulosa chiqrishga haqqi bor?? Yoki biz demokratik jamiyatda yahsab kordikmi? Ahir o'zbeklarga hech kim demokratik shart-sharoitlarda yashab ko'rish haqqini bergan yoqku!
Umuman, 'demokratiyada yashash uchun, unga avvaldan tayyor bo'lish kerak' degan hangoma qaerdan chiqdi? Demokratiyada yashamasdan demokratiyaga qanday qilib tayyor bo'linar ekan ajabo? Balki "Demokratiyaga tayyorlash maktablarini" ochish kerakdir-a?? Sen agar jamiyatni demokratlashtirishga harakat qilsang xalq unga o'rganadida! Ozbeklarning tarihida demokratiya bo'lmaganligi endiyam bo'lmasligini kafolatlaydimi?! Bo'lmagan bo'lsa bo'ldirishga harakat qilish mantiqliroq emasmi?
Ayrim kishilar O'zbekistonga demokratiya kirib kelsa, insonlar darrov bir-biri bilan jiqqa musht bo'lib ketadi deb o'ylashadi shekilli, darrov fuqarolar urushi boshlanadi, hech kim nima qilayotganini o'zi bilmay qoladi, degan fikrlar kechar ularning hayolidan. Aslida xalqqa imkon berilsa, ba'zi insonlar issiq joylaridan ketishdan, yumshoq joylariga dehqon boboning qattik kirzovoy etigi qattiq botishidan qo'rqadi. Shu sababli millatni avrab turish uchun, xalqqa erkinlik va oz'-o'zini boshqarish huquqini bermaslik uchun ming hil dogmalar to'qib chiqaradi...
MING AFSUSKI UNGA LAQQA TUSHADIGAN OQKO'NGIL KISHILAR HAM TOPILADI...
Bir vaqtlar O'zbekiston rahbariyati O'zbek xalqining demokratiyaga tayyor emasligini bayon qilgan edi. Quyida aytiladigan fikrlar o'sha mavzu haqida.
Avval Demokratiya haqida qisqacha kirish so'zi:
Demokratiya xalq hokimiyatchiligi demakdir. Ya'ni fuqarolar o'zlari saylagan vakillar orqali Parlamentda qonunlar qabul qiladilar. Davlat boshqaruvida bevosita (deputatlar orqali) va bilvosita (saylovlar va referendumlar orqali) ishtirok etadilar.
Demokratiya ochiq jamiyatni himoya qiladi. Unda so'z, fikr va vijdon erkinligi kafolatlanadi.
Demokratiya inonlarga siyosiy firqalar tuzish va shu yo'l bilan fuqarolar o'zlari tanlagan hukumat ostida yashash huquqini beradi.
Demokratiya hukumatni fuqarolarga to'be tutadi va xalq davlatdan o'zining haq va huquqlarini talab qila oladi.
Demokratiyada xalq davlatning ichki va tashqi siyosatini, davlat iqtisodiy siyosatini, davlat boshliqlarini, amaldor byurokratlarni tanqid qila oladi va hokazo...
Ho'sh o'zbek xalqi nimaga endi demokratiyaga tayyor emas ekan??
'Ozbek xalqi demokratiyaga tayyor emas' deyish avvalambor butun bir xalqqa odobsizlikdir. Hamma davlatlarda ham omi insonlar bor, masalan AQSH fuqarolarining juda ko'pchiligi deyarli johil, lekin ular denyoning eng ilg'or demokratik davlatiku!? O'zbek xalqi umumiy olib qaraganda savodhon xalq, istasangiz o'zbek oquvchisining bilimi bilan amerikalik maktab bolasining bilimini taqqoslang, ularning saviyasi kamida teng (agar o'zbek bilimliroq chiqmasa). Agar mavzu bilim emas, ong saviyasi bo'lsa, yana ayni gap, biznikilarning boshqalardan kam joyi yoq. Kim nima sababga ko'ra ozbeklarni ongsiz deya oladi?? Biz ahloqiy tanqidini bir yoqqa qoyib turaylikda, masalaning o'ziga yahshilab qaraylik. Agar sinchiklab o'ylab ko'rsangiz bu gapning naqadar bemaza ekanligini anglaysiz. Kimning o'zbeklar haqida bunday hulosa chiqrishga haqqi bor?? Yoki biz demokratik jamiyatda yahsab kordikmi? Ahir o'zbeklarga hech kim demokratik shart-sharoitlarda yashab ko'rish haqqini bergan yoqku!
Umuman, 'demokratiyada yashash uchun, unga avvaldan tayyor bo'lish kerak' degan hangoma qaerdan chiqdi? Demokratiyada yashamasdan demokratiyaga qanday qilib tayyor bo'linar ekan ajabo? Balki "Demokratiyaga tayyorlash maktablarini" ochish kerakdir-a?? Sen agar jamiyatni demokratlashtirishga harakat qilsang xalq unga o'rganadida! Ozbeklarning tarihida demokratiya bo'lmaganligi endiyam bo'lmasligini kafolatlaydimi?! Bo'lmagan bo'lsa bo'ldirishga harakat qilish mantiqliroq emasmi?
Ayrim kishilar O'zbekistonga demokratiya kirib kelsa, insonlar darrov bir-biri bilan jiqqa musht bo'lib ketadi deb o'ylashadi shekilli, darrov fuqarolar urushi boshlanadi, hech kim nima qilayotganini o'zi bilmay qoladi, degan fikrlar kechar ularning hayolidan. Aslida xalqqa imkon berilsa, ba'zi insonlar issiq joylaridan ketishdan, yumshoq joylariga dehqon boboning qattik kirzovoy etigi qattiq botishidan qo'rqadi. Shu sababli millatni avrab turish uchun, xalqqa erkinlik va oz'-o'zini boshqarish huquqini bermaslik uchun ming hil dogmalar to'qib chiqaradi...
MING AFSUSKI UNGA LAQQA TUSHADIGAN OQKO'NGIL KISHILAR HAM TOPILADI...