Torcoman
07-30-2005, 06:49 AM
Özbekistan, ABD'den ülkesindeki askeri üssünü tahliye etmesini istedi. Haberi doğrulayan ABD Savunma Bakanlığı, taleple ilgili değerlendirme yaptıklarını söyledi.
ABD'de yayımlanan Washington Post gazetesinin haberine göre, Özbekistan Dışişleri Bakanlığı, üslerin boşaltılması talebini resmi bir yazıyla ABD'nin Taşkent büyükelçiliğine iletti.
Habere göre, Washington yönetimine üssü boşaltması için altı ay süre tanındı. Gazete, bu bilgiyi Bush yönetiminin Orta Asya uzmanı üst düzey bir yetkiliden aldığını açıkladı.
ABD Savunma Bakanlığı Pentagon sözcüsü Gleen Flood, haberi doğruladı ve ''büyükelçiliğe K2 ile ilgili bir diplomatik notanın geldiğini biliyoruz ve şimdi Dışişleri Bakanlığı ile birlikte bu notun ne anlama geldiğini değerlendiriyoruz'' dedi.
Flood, söz konusu üssün kendileri ve oradaki müttefikleri için önemli olduğunu kaydetti.
Washington Post, üssün boşaltılmasının ABD'nin Afganistan'daki operasyonları için 'lojistik sorun' yaratacağını da kaydetti.
ABD ordusu, Afganistan'da savaşan birliklerine destek amacıyla yaklaşık dört yıl önce Özbekistan ve Kırgızistan'da üsler açmıştı. Rusya ve Çin'in bu üslerden açıkça rahatsız olduğu biliniyor.
K2 olarak bilinen Özbekistan'daki ABD üssü, Afganistan operasyonundan bu yana kullanıyor.
'ABD'nin varlığı rahatsız ediyor'
ABD yönetimine üslerini kapatma çağrısı daha önce de Şangay İşbirliği Örgütü tarafından yapıldı. Dört yıl önce Çin'in girişimiyle kurulan Şangay İşbirliği Örgütü, ABD'ye 6 temmuzda Orta Asya'daki üslerini kapatma ve bölgedeki askerlerini çekme çağrısı yaptı.
Kazakistan'ın başkenti Astana'da biraraya gelen Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan liderleri ABD'nin bölgedeki giderek artan etkinliğini tartıştı.
Liderler kabul ettikleri ortak bildiride, ABD önderliğindeki koalisyon güçlerine Orta Asya'daki üslerini kapatmak için tarih belirleme çağrısı yaptı.
Halk hareketlerinde ABD'nin etkisi
Bölgedeki ABD rahatsızlığının bir nedeni de son dönemde eski Sovyet Cumhuriyetleri'nde peş peşe meydana gelen halk hareketleri. ABD ve Rusya burada da karşı kamplarda yer alıyor.
Gürcistan, Ukrayna ve sonra da Kırgızistan'daki devrimler ve bu devrimlerde ABD'nin etkisi, bölgede uzun süredir iktidarda olan diğer liderleri rahatsız etmiş durumda.
Son olarak Özbekistan'ın Andican kentinde patlak veren olaylar, bir kez daha ABD ile Rusya ve Çin'i karşı karşıya getirdi.
ABD yönetimi, Özbek hükümetini Andican'daki gösterileri kanla bastırdığı gerekçesiyle eleştirdi. Rusya ve Çin ise, Özbek lider İslam Kerimov'u destekleyen açıklamalar yaptı.
Özbekistan'da 12 mayısta isyan çıkmıştı
Sovyetler'den 1991'de bağımsızlığını kazanmasından beri Devlet Başkanı İslam Kerimov tarafından yönetilen Özbekistan'da 12 mayısta bir iç ayaklanma yaşanmıştı.
Silahlı eylemciler bir cezaevini basarak köktendincilikle suçlanan 23 kişiyi serbest bırakmıştı. Haklarındaki suçlamaları reddeden bu kişilerin serbest bırakılması için kentte dört aydır eylem yapılıyordu.
23 kişinin anayasaya aykırı faaliyetler, köktendincilik ve suç örgütü oluşturma gibi iddialarla hakim karşısına çıkmıştı. Bölgedeki insan hakları savunucuları, bu davanın Özbekistan yönetiminin dini konulardaki kısıtlamalarının bir parçası olduğunu savunmuştu.
Orta Asya'daki beş eski Sovyet cumhuriyeti içinde 26 milyonluk nüfusuyla en kalabalık ülke olan Özbekistan'da, nüfusun yüzde 80'ini Özbekler, yüzde 10'unu Ruslar ve Tacikler, Kazaklar ise yüzde 3'ünü oluşturuyor.
Batı, Özbekistan'ı insan hakları ihlalleriyle suçluyor
Özbekistan, Batı tarafından sık sık insan hakları ihlalleriyle suçlanıyor. İnsan hakları kuruluşları, ülkede en az 6 bin dini ve siyasi tutuklu bulunduğunu belirtiyor.
Köktendici militanlar, geçtiğimiz yıl mart ayında 50 kişinin öldüğü saldırı dahil, ülkedeki bir dizi bombalı saldırıdan sorumlu tutulmuştu. Geçtiğimiz yıl, ABD ve İsrail büyükelçiliklerine düzenlenen saldırılarda da üç kişi ölmüştü.
Büyük doğalgaz ve petrol rezervlerine sahip Özbekistan, dünyanın 10 büyük altın üreticisi arasında yer alıyor. Özbekistan, dünyadaki beşinci büyük pamuk üreticisi durumunda.
Ülkede serbest pazar reformlarının yapılmaması ve sıkı devlet kontrolünün yaşam standartlarında büyük düşüşe yol açtığı belirtiliyor. Ülkedeki aylık ortalama ücret yaklaşık 30 dolar.
kaynak: ntvmsnbc
ABD'de yayımlanan Washington Post gazetesinin haberine göre, Özbekistan Dışişleri Bakanlığı, üslerin boşaltılması talebini resmi bir yazıyla ABD'nin Taşkent büyükelçiliğine iletti.
Habere göre, Washington yönetimine üssü boşaltması için altı ay süre tanındı. Gazete, bu bilgiyi Bush yönetiminin Orta Asya uzmanı üst düzey bir yetkiliden aldığını açıkladı.
ABD Savunma Bakanlığı Pentagon sözcüsü Gleen Flood, haberi doğruladı ve ''büyükelçiliğe K2 ile ilgili bir diplomatik notanın geldiğini biliyoruz ve şimdi Dışişleri Bakanlığı ile birlikte bu notun ne anlama geldiğini değerlendiriyoruz'' dedi.
Flood, söz konusu üssün kendileri ve oradaki müttefikleri için önemli olduğunu kaydetti.
Washington Post, üssün boşaltılmasının ABD'nin Afganistan'daki operasyonları için 'lojistik sorun' yaratacağını da kaydetti.
ABD ordusu, Afganistan'da savaşan birliklerine destek amacıyla yaklaşık dört yıl önce Özbekistan ve Kırgızistan'da üsler açmıştı. Rusya ve Çin'in bu üslerden açıkça rahatsız olduğu biliniyor.
K2 olarak bilinen Özbekistan'daki ABD üssü, Afganistan operasyonundan bu yana kullanıyor.
'ABD'nin varlığı rahatsız ediyor'
ABD yönetimine üslerini kapatma çağrısı daha önce de Şangay İşbirliği Örgütü tarafından yapıldı. Dört yıl önce Çin'in girişimiyle kurulan Şangay İşbirliği Örgütü, ABD'ye 6 temmuzda Orta Asya'daki üslerini kapatma ve bölgedeki askerlerini çekme çağrısı yaptı.
Kazakistan'ın başkenti Astana'da biraraya gelen Rusya, Çin, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan liderleri ABD'nin bölgedeki giderek artan etkinliğini tartıştı.
Liderler kabul ettikleri ortak bildiride, ABD önderliğindeki koalisyon güçlerine Orta Asya'daki üslerini kapatmak için tarih belirleme çağrısı yaptı.
Halk hareketlerinde ABD'nin etkisi
Bölgedeki ABD rahatsızlığının bir nedeni de son dönemde eski Sovyet Cumhuriyetleri'nde peş peşe meydana gelen halk hareketleri. ABD ve Rusya burada da karşı kamplarda yer alıyor.
Gürcistan, Ukrayna ve sonra da Kırgızistan'daki devrimler ve bu devrimlerde ABD'nin etkisi, bölgede uzun süredir iktidarda olan diğer liderleri rahatsız etmiş durumda.
Son olarak Özbekistan'ın Andican kentinde patlak veren olaylar, bir kez daha ABD ile Rusya ve Çin'i karşı karşıya getirdi.
ABD yönetimi, Özbek hükümetini Andican'daki gösterileri kanla bastırdığı gerekçesiyle eleştirdi. Rusya ve Çin ise, Özbek lider İslam Kerimov'u destekleyen açıklamalar yaptı.
Özbekistan'da 12 mayısta isyan çıkmıştı
Sovyetler'den 1991'de bağımsızlığını kazanmasından beri Devlet Başkanı İslam Kerimov tarafından yönetilen Özbekistan'da 12 mayısta bir iç ayaklanma yaşanmıştı.
Silahlı eylemciler bir cezaevini basarak köktendincilikle suçlanan 23 kişiyi serbest bırakmıştı. Haklarındaki suçlamaları reddeden bu kişilerin serbest bırakılması için kentte dört aydır eylem yapılıyordu.
23 kişinin anayasaya aykırı faaliyetler, köktendincilik ve suç örgütü oluşturma gibi iddialarla hakim karşısına çıkmıştı. Bölgedeki insan hakları savunucuları, bu davanın Özbekistan yönetiminin dini konulardaki kısıtlamalarının bir parçası olduğunu savunmuştu.
Orta Asya'daki beş eski Sovyet cumhuriyeti içinde 26 milyonluk nüfusuyla en kalabalık ülke olan Özbekistan'da, nüfusun yüzde 80'ini Özbekler, yüzde 10'unu Ruslar ve Tacikler, Kazaklar ise yüzde 3'ünü oluşturuyor.
Batı, Özbekistan'ı insan hakları ihlalleriyle suçluyor
Özbekistan, Batı tarafından sık sık insan hakları ihlalleriyle suçlanıyor. İnsan hakları kuruluşları, ülkede en az 6 bin dini ve siyasi tutuklu bulunduğunu belirtiyor.
Köktendici militanlar, geçtiğimiz yıl mart ayında 50 kişinin öldüğü saldırı dahil, ülkedeki bir dizi bombalı saldırıdan sorumlu tutulmuştu. Geçtiğimiz yıl, ABD ve İsrail büyükelçiliklerine düzenlenen saldırılarda da üç kişi ölmüştü.
Büyük doğalgaz ve petrol rezervlerine sahip Özbekistan, dünyanın 10 büyük altın üreticisi arasında yer alıyor. Özbekistan, dünyadaki beşinci büyük pamuk üreticisi durumunda.
Ülkede serbest pazar reformlarının yapılmaması ve sıkı devlet kontrolünün yaşam standartlarında büyük düşüşe yol açtığı belirtiliyor. Ülkedeki aylık ortalama ücret yaklaşık 30 dolar.
kaynak: ntvmsnbc