Mehmet Ali Aybar ve Turk Sosyalizmi

[kurshad]

Bu aksam TRT2'de eski TIP baskani Aybar hakkindabir belgesel var. . Sovyetlerin Cekoslavokya'yi isgaline karsi ciktigi icin partisi(Turkiye Isci Partisi) tarafindan afaroz edilen Aybar'in siyasi oykusu.

Turk siyasi fikir hayatinda bir donem actigi icin bugun Aybar'dan bahsetmek istiyorum..





TRT'den Türk solunun büyük ismine jest


Türk solunun önde gelen isimlerinden, kapatılan Türkiye İşçi Partisi'nin (TİP) eski lideri Mehmet Ali Aybar, ölümünün 11'inci yılında bu akşam TRT 2'de yayımlanacak bir belgeselle anılacak.

TİP Başkanı...
Gençliğinde sporcu yönüyle adını duyuran ve Milli Takım'da da koşan rekortmen bir atlet olan Aybar, 1962 yılında TİP'in genel başkanlığına getirildi. 1965 ve 1969 seçimlerinde TİP'ten İstanbul Milletvekili seçilen Aybar, aynı dönemlerde Sovyetler Birliği'nin Çekoslavakya'yı işgaline karşı çıkınca, dava arkadaşlarıyla ters düştü ve 1969'da genel başkanlıktan ayrıldı.
Aybar, bu dönemde izlediği tavırla, Türk Marksist hareketinin Moskova'dan bağımsız kalan isimlerinin önde gelen temsilcilerinden biri oldu.
"Güler yüzlü, özgürlükçü, insani sosyalizm" idealinin uzun mesafe koşucusu olan Aybar'ın hayatının anlatılacağı "Portreler Galerisi"ne, Kurtuluş Kayalı, Taha Akyol, Mete Tunçay, Murat Belge, Sadun Aren, Tarık Ziya Ekinci ve Veysi Sarısözen de verdikleri röportajlarla katılıyor.
Avni Özgürel'in hazırladığı "Portreler Galerisi", bu akşam saat 22.30'da TRT 2'de yayımlanacak.

http://www.milliyet.com.tr/2006/03/01/siyaset/siy05.html

[Colpan]

Eniştem çok radikal bir solcudur, öyleki oğlunun adı Aybar.

Belgeseli, zaman bulursam, izlemeye çalışacağım.

[kurshad]

http://www.turksolu.org/resimler/gelenek.jpg



Herhangi bir ideolojinin propagandasini yapmak degil amacim. Lakin Turk siyasi hayatinda bir kademe teskil eden ve "Turk tipi sosyalizm diyerek", beynelminelci ve sovyetler yanlisi "Turkiyeli" sosyalist entellektuellerden cok farkli bir gorunum cizen Aybar'in hayatinin etude deger olduguna inaniyorum. Turk solu geleneginin birkac isminden belki de en onemlisi.


Aybar sosyalist olmakla beraber savundugu fikirlerin Turk kurtulus savasinin takipcisi ve devami oldugunu iddia eder.
Ona gore Kurtulus savasi sonrasi emperyalizm ve kapitalizme karsi bir emege dayanan bir duzeni hayata gecirilmistir. Mustafa Kemal toplumun uzerine coken Osmanli aristokrat ve din adami(tekke , molla) sinifini ortadan kaldirmis calismadan sirtustu yatanlarin yer almayacagi bir rejim insa etmistir. Tam bagimsiz Turkiye'yi hayata gecirmis , olene kadar da boyle olmustur.. Turkiye'nin emperyalizme bagimliliginin kademe taslari Mustafa Kemal'in olumunden sonra 1947 ve1948'de ABD ile imzalanan ikili anlasmalardir.


Bir alinti( kaynaklar en asagida):


Aybar kendisini Kurtuluş Savaşı felsefesinin gerçek bir mirasçısı olarak görür ve Türkiye’nin bağımsızlığını ve egemenliğini kıskançlıkla koruması gerektiğini düşünür. Türkiye sosyalistlerini Kurtuluş Savaşı Türkiye’sinin uzantısı olarak görür. Tam bağımsızlık korunması ve üzerinde durulması gerekli en önemli özelliklerden birisidir. Kurtuluş Savaşı TİP programında görüldüğü gibi hedefi yalnızca anayurdu düşman istilasından kurtarmak olmayan asıl hedefi halkımızın sömürgeci ve sömürücülerin buyruğundan kurtulması bağımsız Türkiye’nin kurulması olan bir savaştır. Bu doğrultuda büyük devletlerle askeri ittifak imzalanmamasını, ülkemizde üs ve yabancı askeri personele ödün verilmemesini savunur. Emperyalizm boyunduruğundan kurtulmaya çalışan mazlum uluslarla, halklarla dayanışmaya ve işbirliğine gereken önemin verilmesi kurduğu her iki parti programında da vurgulanır. Mustafa Kemal’i genel olarak olumlasa da Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kapatılması, İzmir İktisat kongresiyle sınıfların reddedilmesi, milli burjuvazi yetiştirme savı ile dışa bağımlı sermayedar gelişimine yol açılması noktalarında eleştirir. Ancak Kurtuluş Savaşı ve politikalarını tümüyle olumlar.


"Turk sosyalizmi " terimini ilk defa marksist lugata sokan Aybar ortaya attigi bu dusuncesiyle geleneksel marksistlerden ayrilir. Sovyetlerdeki burokratik yapiyi da elestiren Turkiye'nin sartlarinin gozonune alinmadan bir rejim tipinin hayata gecirilemeyecegini soyler. 1960 yilinda yazdigi bir kitabin adi "Leninist parti burjuva modelinde bir orguttur"


Daha derinlemesine Aybar'in tespitlerine ulasmak icin ozellikle 1 nolu linki tavsiye ediyorum.




http://www.turkdirlik.com/Bilgimece/Kisiler/HGuriz0001.htm

http://www.turksolu.org/gelenek.htm

http://www.geocities.com/ilhan_attila/19_MART_2001.htm

[Turk]

Kürşad Bey, bu mevzûyu buraya taşıdığınız için çok teşekür ederim. Birkaç lâfım var ama şimdi zamânım kısıtlı. Bilâhere, kurdumu dökeceğim :)

[Turk]

"Marksiste altın semer vursan, marksist yine marksisttir" (1) diyerek başlayayım. Türk Solu, çizgi olarak her ne kadar alternatiflerinden daha millî bir tavır sergilese de (veya öyleymiş gibi yapsa da), savunduğu değerler hem Türk'ün menfaâtine aykırıdır hem de sûnîdir. Neden sûnî olduğunu izâh için, Kürşad Bey'in iletisinde Aybar ile ilgili bir paragrafın dikkatimi çeken bir kaç cümlesini cevaplayayım.


Aybar sosyalist olmakla beraber savundugu fikirlerin Turk kurtulus savasinin takipcisi ve devami oldugunu iddia eder.

Bu memlekette herkes Kurtuluş Savaşı'nın tâkipçisi ve devâmı olduğunu iddia eder. Birkaç marjinal cereyânın mensupları hâriç, hiçkimse Kurtuluş Savaşı'nın bir felâket olduğunu söylemez zâten. Şahsî kanâatim, Türk Solu'nun da bu büyük zaferden nasiplenmeye çalıştığıdır.

Ona gore Kurtulus savasi sonrasi emperyalizm ve kapitalizme karsi bir emege dayanan bir duzeni hayata gecirilmistir.

Evet, Millî Mücâdele anti-emperyalisttir ama anti-kapitalist değildir. Târihi işlerine geldiği gibi tevil eden solcuların binlerce çokbilmişliğinden biridir bu iddia.

Mustafa Kemal toplumun uzerine coken Osmanli aristokrat ve din adami(tekke , molla) sinifini ortadan kaldirmis calismadan sirtustu yatanlarin yer almayacagi bir rejim insa etmistir.

Osmanlı aristokratları ve din adamı sınıfı toplumun üzerine ne zaman çökmüş? Bu soruya cevap verecek bir solcu arıyorum. "Çalışmadan sırtüstü yatanlar"
ise, benim bildiğim sosyalizmde olur. Kapitalizmde herkes eşşek gibi çalışır. Mustafa Kemal'in inşâ ettiği düzen ekonomik açıdan sosyalist olmadığı gibi uzak veya yakın gelecekte sosyalist bir düzen inşâ etme gâyesi de gütmemiştir.

Çe Gevera gibi bir mâcerâperest serseri ile Deniz Gezmiş gibi bir kânun kaçağı komitacının resimlerini Atatürk'ünki ile yanyana koyup, "Kuvâ-yı Milliye, anti-emperyalizm, insanlık için sosyalizm, bıdı bıdı..." diyerek kısayoldan sosyalizm propagandası yapmayı, sâdece otoritenin çengeline takılmama çabası olarak görüyorum. Atatürk'ün arkasına sığınan fakat Atatürk'ün tasvib etmeyeceğini düşündüğüm bu mel'un fikrin münteşirleri hiçbir zaman muvaffâk olamayacaklar. Bunları söylerken Atatürk'ün arkasına da saklanmıyorum. Ne olursa olsun, kendi şahsî fikirlerimi serdederken kat'i surette Atatürk'ün arkasına saklanmam! Bildiğimi okurum her zaman. Şâyet Atatürk sosyalist olsaydı onu da zemmetmekten geri durmaz, açık açık tenkit ederdim. Hem de şiddetle.

Hürmetler

(1) Turk atasözü, yâni ben uydurdum ;)

[volvaren]

S.A.

Bir TÜRK Sözü
"Marksiste altın semer vursan, marksist yine marksisttir"

Oh be . Yüreğimin şişi indi vallahi yiğenim. Hay ağzına sağlık.
Birkaç gündür yukarıdaki resme bakıyorum. bakıyorum... Vatan hainleri orada, Kitapsızlar orada, anarşistler orada, velakin o çi denen gavur ne zaman Türk oldu da solumuzun içine katıldı onu bilemedim. Sanki bizim çiğler yetmezmiş gibi.
Sanki Atatürke "Burjuva Kemal" diye söylemediklerini bırakmayanlar onlar değil.
Sanki Kurtuluş'daki Atatürk imzalı "Kominizm görüldüğü yerde başı ezilmesi gereken bir yılandır" sözünü kaldırtana kadar kurşunlayıp bombalayanlar onlar değil. Utanmadan (Kimse ATA'yı görünce laf söyleyemez diye) en öne Atatürk'ün resmini koymuşlar.
Aslında Aybar'ın hayatını her solcunun iyi bilmesi gerekir ama at gözlüğü ile değil, gerçekçi gözlerle bakarak. Benim o hayatta gördüğüm, "Solcu oldumu Moskovadaki uzaktan kumanda modülü ile (bazen de Pekinden) idare edilmeyi peşin peşin kabul etmişsin demektir. Senin yerine düşünülür, karar verilir, kaldır oğlum parmağını denildimi hemen fırlaman gerekir. Öyle bunu niye böyle yapıyoruz, daha iyisi olmazmı gibi düşünce kırıntılarına asla yer yok. Hele Moskova hata yaptı gibi bir eleştiri asla yapılamaz. Yapmaya kalktınmı da zinhar kafir olursun, işin bu dünyada biter."
Son olarak Osmanlıda zaten din adamı sınıfı yoktu. Temel amaçlarını ağızlarından kaçırmışlar. Osmanlı aristokratlarını yok edip moskova güdümlü aristokratlar yetiştirmek.Düşünmeyen, eleştirip yargılamayan, sadece düğmeye basıldığında itaat eden türden.
Kalın sağlıcakla.

[kurshad]

Arif Nihat Asya'yla ilgili bir anektod:

Ustad, misafir oldugu bir mekanda televizyondaki milli maci kah oturup kah kalkip, heyecanla seyrediyormus. Gencler dayanamayip sormuslar, "Ustad yakisir mi sana futbol karsisinda boyle heyecan yapmak, mac seyretmek?"

Ustadin cevabi hakikaten cok hos;

"Ben, dansozun millisi ciksa onu da seyrederim.... "

60'lardan sonra sosyalizmin Turkiye'de yukselise gecmesi sonucunda bu durumdan rahatsiz olan "muttefik" ABD'nin Turkiye'de Ozel Harp Dairesini kurdurmasi ve finanse etmesi, anti-komunist milis kuvvetlerinin olusturulmasina tesviki sonucunda ortaya ilginc bir tablo cikti.

Ulkenin bolunme ve komunist bir rejim altina girme tehlikesi Turk milliyetcilerini zaten rahatsiz ediyordu. Turk milliyetcilerinin devletin tehlikede oldugu kanaatine varmasi/vardirilmasi, mucadelenin bizzat kendileri tarafindan yapilmasinin elzem oldugu fikrini zihinlerine iyice yerlestirdi.

Sonucta; Turk milliyetcileri komunizm tehlikesine karsi silahlari ellerine alarak silahli komunist militanlarin karsina ciktilar/cikarildilar.

Bunun sonucunda ne oldu??

Arap milliyetciliginde sosyalist devlet modelleri denenebilirken Turk milliyetciligi salt anti-komunizmle butunlesti. Sosyalizm fikrinin etud edilmesi veya tartisilmasi bile imkansiz hale geldi.

Milliyetci aydin, tarihteki rolunde sehirli yapisiyla kirsali degistirmeye calisirken, 65-80 arasi ise beynin kucuk kalmasi vucudun fazla buyumesi sonucu kirsal kulturun esiri haline geldi. (Sehirli cocuklarin daha milliyetci gozukebilmek icin agizlarina doladiklari gardas, gurban laflari kucucuk bir ornek )

Turk milliyetciligi fikri ozunden koparak,tarihte ustlenmis oldugu aydinlanmaci , pozitivist koklerini terketti , muhafazakarlasti, yeniliklere kapali bir gorunum aldi .

Halbuki yanibasimizda Sovyetlerin mevcudiyeti olmasaydi, Turkiye boyle bir ic savasa zoraki sokulmasaydi, Turkiye bolunme tehlikesi altina girmeseydi;

Turk milliyetciligi boyle bir savasa girmek zorunda kalmayacak onun yerine teorik yapisini daha da gelistirmeyle ve Turkiye'ye soyleyecek yeni projeler gelistirmekle ugrasacak ve de icine sokuldugu bu kirsal,yenilikci olmayan, icine kapali muhafazakar goruntusune sahip olmayacakti.

Bugun artik boyle bir tehlike kalmadigi icin artik ; Milli sosyalizm olabilir mi tartisabiliriz; Turk solu diye bir sey Turkiye'ye ne getirir anlatabiliriz; 80 oncesi YON grubu olarak anilan Dogan Avcioglu'nun Milli Demokratik Devrim dusuncesini irdeleyebiliriz saniyorum.

Tum bunlar nicin? Turk milliyetciliginin sosyalist bir gorunum almasi mi? ASLA

Diyalektigin en temel kanunu uygulayabilmesi, yani Tez-Antitez :SENTEZ yapabilmek icin..

Yani degisik fikirler, sistemler uzerine kafa yoran ve Turkiye'nin gelecegi icin soylecek birseyleri olabilen bir milliyetcilik icin.
Zira Ismail Gaspirali'nin soyledigi cok sey vardi,Yusuf Akcura'nin vardi, Velidi Togan'in vardi hulasa tum turk milliyetcilerinin vardi..

[kurshad]

S.A.

Benim o hayatta gördüğüm, "Solcu oldumu Moskovadaki uzaktan kumanda modülü ile (bazen de Pekinden) idare edilmeyi peşin peşin kabul etmişsin demektir. Senin yerine düşünülür, karar verilir, kaldır oğlum parmağını denildimi hemen fırlaman gerekir. Öyle bunu niye böyle yapıyoruz, daha iyisi olmazmı gibi düşünce kırıntılarına asla yer yok. Hele Moskova hata yaptı gibi bir eleştiri asla yapılamaz. Yapmaya kalktınmı da zinhar kafir olursun, işin bu dünyada biter."
Son olarak Osmanlıda zaten din adamı sınıfı yoktu. Temel amaçlarını ağızlarından kaçırmışlar. Osmanlı aristokratlarını yok edip moskova güdümlü aristokratlar yetiştirmek.

Dostum,

Aybar'i tartismamizin sebebi zaten Moskova'yi elestirmesi sonucunda partisinden dislanmasi ve Turk sosyalizmi diye bir metoddan bahsetmesi. Resime cok konsantre olmussunuz, yazdiklarimi da okusaniz daha mi iyi olur ????

Osmanli aristokrasisi yerine moskova gudumlu aristokrasi lafina yorum yapmayacagim..

[kurshad]

Osmanlı aristokratları ve din adamı sınıfı toplumun üzerine ne zaman çökmüş? Bu soruya cevap verecek bir solcu arıyorum.

Simdi cevap versek solcu , sussak sagci mi oluruz? :D

Ben uzerime yafta yapistirilmasina karsi cikarak sunlari soylemek istiyorum:

Ne yazik ki Osmanli'nin son doneminde kirsalda halkin uzerine aga-molla-seyh uclusu cokmus ve yine ne yazik ki bu Feodal yapi halen anadolunun bazi yerlerinde mevcuttur.

Osmanli aristokrasisinin Turk halkindan kopuk olma disinda, batidaki gibi olmadigi konusunda seninle hemfikirim. Her halukarda; calismayan ve asalak bir sinif olduklari dusuncesini sakli tutmak sartiyla..
Birtakim pasazadelerin kurtulus savasi esnasinda avrupada hayatlarina devam etmesi veya dusmanla isbirligine girmesi halktan kopuk, apayri bir sinif olduklarina kanit olabilir.

[kurshad]

Bu arada not olarak dusmek istedigim bir nokta var. Benim konuyu acmaktaki sebebim Turk solunun veya MDD'cilerin propagandasini yapmak kesinlikle degil. Bunu baska threadlerde beni okuyanlar bilecektir.

Fakat inancim odur ki ; bu tarz bir sol dusuncenin ulkemizde varolmasi bolucu ve beynelminelci sol dusuncenin olmasindan cok daha muspettir.

Ulkeye ve ufkumuza katacagi seyler illa ki vardir..

[volvaren]

S.A.

Originally Posted by kurshad
Aybar'i tartismamizin sebebi zaten Moskova'yi elestirmesi sonucunda partisinden dislanmasi ve Turk sosyalizmi diye bir metoddan bahsetmesi. Resime cok konsantre olmussunuz, yazdiklarimi da okusaniz daha mi iyi olur ????

kurshad Kardeş,
benim yazdıklarım da zaten senin yazdıklarına değil resme ve linklerde yazılanlara idi.
Bazı resimler, bazı yalanlar, bazı kişiler bana memleketimin heba olan 20 yılını, oluk oluk akan kardeş kanını hatırlatıyor. O zaman karnımın şişi kabarıyor. Sonraki 15 seneyi de pkk itleriyle uğraşırken kaybettik. Şu yerinde say modundan ileri marş'a geçtiğimiz zamanı görebilecekmiyiz diye düşünüyorum.

Fakat inancim odur ki ; bu tarz bir sol dusuncenin ulkemizde varolmasi bolucu ve beynelminelci sol dusuncenin olmasindan cok daha muspettir

Düşünen, kendini eleştirebilen ve hata yaptığı zaman geri dönebilen bütün sistemlerle bir yerde buluşmak mümkündür. Fakat birinci grup ile ikinciyi nasıl ayıracağımızı bilemiyorum. Bu uğurda çok şey kaybettiğimiz ortada. Bir daha denemenin gereği olmadığını düşünüyorum.

Ne yazik ki Osmanli'nin son doneminde kirsalda halkin uzerine aga-molla-seyh uclusu cokmus ve yine ne yazik ki bu Feodal yapi halen anadolunun bazi yerlerinde mevcuttur.
Bu gün bile ülkenin en büyük problemidir bunlar. Ne yazık ki devletin bir kalemde halletmeye gücü yetmiyor. Bunun çözümü sadece eğitimden geçer ve o da çok emek ve zaman isteyen bir yatırım.
Ancak burada hatayı sadece devlete bağlamak bence biraz ağır kaçar. Kısmen ilgisizlik, kısmen bilerek göz yummak da cehalet ve ihanete girer ki o da devlete yakışmaz.
Hakkımızda hayırlısı.
Kalın sağlıcakla.

[Turk]

Simdi cevap versek solcu , sussak sagci mi oluruz?

Hâşâ :)

Ben "bir solcu buna cevâp versin" derken seni değil, iddianın kökünü ve mantığını kastetmiştim. Yoksa, sağ-sol ayrımı yapmadığım gibi hâdiseye siyah-beyaz bakacak da değilim.

Bu arada not olarak dusmek istedigim bir nokta var. Benim konuyu acmaktaki sebebim Turk solunun veya MDD'cilerin propagandasini yapmak kesinlikle degil. Bunu baska threadlerde beni okuyanlar bilecektir

Bundan şüphem yok hocam, lütfen müsterîh ol :) Yazdıklarını büyük bir ilgi ile okuyorum ve hassâten "Turancılık ve hümanizma" mevzûunda sarfettiğin sözler olmak üzre, burada beyân ettiğin fikirlerin hepsine birden "belî" diyorum. Eh, gizli bir hayrânın olduğumu da ekleyeyim.

Şimdi yine fazla vaktim yok. Ekleyeceklerim olacak "millîlik"e dâir. Onu da bir diğer oturumda yapayım.

[Colpan]

İkinci Cihan Harbi sırasındaki Japon Milliyetçi Komünist Partisi ve Sovyetler'le en ön cephede savaşan Finlandiya Komünist Partisi bize ekonomik anlamda sosyalizmi, felsefi olarak pozitivizmi savunan milliyetçi kimselerin olabileceğini kanıtlamıştır. Nitekim, Hitler ve Mussolini de sosyalist ekonomik düzeni savunan milliyetçilerdi.

[oğuz]

Kurshad buraya post atmadan rahat duramaz...

müneccim gama :mrgreen:

[kurshad]

Kurshad buraya post atmadan rahat duramaz...

müneccim gama :mrgreen:

:mrgreen:

Ustad, eski aylari kirpip kirpip yildiz yapiyorsun... Elbette iki satir soyleyecek sozumuz olacak bu konuda :lol:

Esasen,Taksim anitindaki General Frunze'yle ilgili actigin bir thread vardi. Aradim bulamadim.. Oradaki bazi linkleri kullanmak istiyordum.

[Karayılan]

Dunya uzerinde milliyetci olmayan tek sol hareket Tukiye'de var... Ilginc neden acaba?

[Demir Kağan]

Yaşasın Maoist Stalinist Lenininst Kürtçü Sosyalizm! :lol: