Tohir Malik:..."Iymonlashish umidi" dan...

[Miledi]

Assalamu alaykum aziz forum ishtirokchilari...Ijozatingiz bilan, adabiyotimizning atoqli namoyandasi Tohir Malikning "Iymonlashish umidi" nomli asaridan quyida parchalar berib bormoqchi edim...

Баъзилар кўнгилида иймон чироғи ёнмайди. Бунга сабаб: Аллоҳ унга ҳидоятни ирода этмаган, дейишади. Ажаб нотўғри фикрдир бу. Аллоҳ учун барча бандалар бирдир. Фақат ҳар бир банда алоҳида равишда имтиҳон қилинади. Бирининг имтиҳони иккинчисиникига сира ўхшамайди. Агар банда қалбида ҳидоятга майл бўлса, Аллоҳ уни беради. Дейдиларки: «Бола йиғламаса, она кўкрак тутмайди». Ҳидоятга етишмоқ ҳам шу кабидир. Аллоҳ ҳар бандасига ақл, зеҳн, идрок бериб қўйибди. Шу ақл кўзи билан атрофига қараб, ҳидоят йўлини изласа, наҳот Аллоҳ бермасин? Беради! Банда ҳидоятдан бегона экан, Аллоҳ эмас, ўзи айбдор.

hurmat bilan...

[Mas'ud]

Yana Tohir Malikdan:
***
Bozorga tushgan tulki o'g'irlamadi,
Odamlarni qildi tamosho...
Va...Uyalib ketdi tulkiligidan
***

Aqlga sig'ar ishmi
Odam bilan itning do'st bo'lmoqligi?
- Yo'q, vafosizdir ulardan biri...

***
U har yili Makkayu Madinaning ziyoratiga boradi...Gunohlaridan forig' bo'lish uchun...Nima, Haj unga hammommidiki, har yili qilgan gunohlarini yuvib keladigan???
***

hurmat ila...

[Mas'ud]

"Жисмга оид аъзоларимизнинг қаерга жойлашганини биламиз: юрак кўкракнинг чап томонида (баъзи одамларнинг ўнг кўкрагида ҳам бўларкан), жигар ўнгда... Аммо нафс қаерда жойлашган экан? Ҳасад-чи? Худбинлик-чи? Бадандаги айрим аъзолар хасталанса, жарроҳ кесиб олиб ташлаши мумкин. Руҳ хасталиклари ҳисобланмиш нафс, ҳасад, худбинликдан қандай қутулиш мумкин? «Менда нафс (ёки ҳасад, ёки худбинлик) йўқ», дегувчилар ёлғончилардир. Бу хасталиклар ҳаммада бор. Фақат миқдор даражалари турлича. Бу миқдор даражасини одамдаги иймон қуввати белгилайди. Иймон қувватини эса ақл таъминлайди. Ақл ва нафс, ақл ва ҳасад, ақл ва худбинлик кун ва тун сингаридир, оҳанграбонинг икки қутби кабидир. Ақл яхшиликка ундайди, нафс (ҳасад, худбинлик) ёмонликка даъват қилади. Инсоннинг руҳий олами ана шу жангдан иборат. Ақл кучли бўлса, иймон қудратли бўлади. Ана шу куч ва қудрат нафсга зулм қила олади, ҳасад ўтини ўчира олади, худбинликни жиловлайди.
Баъзилар «барча балоларга қорин (яъни ошқозон) айбдор», дейдилар. Қорин тўқ бўлса, зулм йўли беркилармиш. Оч бўлса, ҳар балони талаб этаверармиш. Бекор гап! Қорни тўқларнинг зулм қилишлари, очларнинг эса сабр билан кун кўришларига нима деймиз? Кошки эди, қориннинг ихтиёри ўзида бўлса..."

Tohir Malik

[AbdulAziz]

Derlarkim, Inson uchun eng ulug‘ dunyoviy ne’mat — uning ozod va hurligidir. Agar ozodlik ne’mat ekan, ozod insonning baxtsiz bo‘lmog‘i mumkin emasdir. Agar baxtsiz insonga duch kelsangiz, qayg‘u-hasratda yonayotganiga guvoh bo‘lsangiz bilingkim, u ozod emasdir. U shubhasiz kim yoki nima tomonidan ezilgandir.
Agar ozodlik ne’mat ekan, ozod inson ablah bo‘la olmaydi. Agar bir odamning boshqalar oldida past ketayotganini, laganbardorlik qilayotganini ko‘rsangiz, bilingkim, u ozod emasdir. U bir quldir. U bo‘ynini qullik sirtmog‘iga tutib, buning evaziga bir tovoq ovqat yoki biron mansab, yoki shunga o‘xshash bir nima undirmoq istaydi. Kim ozroq manfaatga erishibdi, demak, ozroq xushomad qilibdi. Zo‘rroq xushomad bilan esa kattaroq boylikka erishiladi.
Ozod odam hech bir to‘siqsiz egalik qilish mumkin bo‘lgan narsaga egadir. Hech bir to‘siqsiz nimaga egalik qilish mumkin? Faqat O’Z-O’ZIGA! Agar siz odamning o‘z-o‘ziga egalik qilmay, boshqalarga ham hukm o‘tkazmoqqa jazm etganini ko‘rsangiz, bilingkim, u ozod emasdir. U boshqalarga hokimlik qilishni istadimi, demak, u o‘z istagi — nafsi qulidir.

* * *

Nafsimiz bizlarni yomon narsalarga buyuradi. Biz unga quloq soldikmi, tamom, nafsimiz quliga aylandik. Haqning quli emas, nafsimizning quli bo‘ldik. Alloh barchamizni shu qullikdan asrasin.

* * *

Muhabbatsiz qalb — tosh qalbdir. Tangrim tosh qalblarga zinhor nazar solmas. Shunga ko‘ra qalbimiz uyini Allohga bo‘lgan ishqimiz bilan tuzatmog‘imiz joiz. Inson vayrona qalbini faqat muhabbat bilangina obod etmog‘i mumkin.

"Iymonmonlashish umidi"dan

[AbdulAziz]

* * *

Ko‘pchilik televizor orqali farzandlarini tug‘ilgan kunlari bilan tabriklamoqni odat qildi. Mayli, bu ham keraksiz odatlarning, bekorchi xarajatlarning bir ko‘rinishi deylik. Lekin masalaning boshqa tomoni ham bor. To‘g‘ri, hamma bolasiga baxt, uzoq umr tilaydi. Biz bu tilakni inkor etmaymiz. Biz uchun ajabki, hech kim farzandu arjumandiga Allohdan iymon, insof, vijdon, aql-idrok so‘ramaydi. Bola uchun bularning zarurati yo‘qmikin? Yoki... iymonsiz odam baxtli bo‘la olarmikin?

* * *

Shoirlar ayollar haqida ko‘p gapirishadi. «Ayol — bahor», «Ayol — sevgi» kabi gaplarni ko‘p eshitamiz. Lekin nima uchundir hech kim «Ayol — INSON» demaydi. Nima, ayol — inson emasmi? Yoki bu ta’bir qofiyaga yaxshi tushmasmikin?

* * *

Bayram tamoshalarida qizlar beqasam choponni chapanichasiga kiyib olib, raqsga tushishadi. Biz bu manzarani tez-tez ko‘rib, ko‘nikib qolganmiz. Lekin xorijliklar bu tamoshalarni ko‘rib, «O’zbeklarning chopon kiyishga layoqatli, belida belbog‘i bor yigitlari qolmabdi-da, a?» deyishmasmikin?

Tohir Malik. "Iymonlashish umidi"

[Mas'ud]

"Бахт ҳақида кўп сўрайдилар. Ҳар ким бахтни ўз кўзи билан кўради. Ўз қаричи билан ўлчайди. Менинг бахтим бошқа одам учун шунчаки арзимас бир нарса бўлиб туюлар. Қоғоз-қалам билан ўтган тунларим мен учун бахтли лаҳзалар, менга куюнгувчи дўстларим эса, «тирикчилик важҳидан ухламайди, бечора», дейишади. Мен эсам, бошқаларга ачинаман. Менга бир нарса аниқ: бахт бевафо нарса — келаверади, кетаверади... «Бахт қуши» деган таъбирнинг мавжудлиги бежиз эмас. Қуш ҳеч маҳал бир ерда узоқ қўниб ўтирмайди. Бахт ҳам шу — кишига ҳамиша йўлдош бўлавермайди. Бахтиёрлик кўп ҳолларда кишини худбинликка, манманликка етаклаши мумкин. Ана шунда жар ёқасига келтирадию ўзи ғойиб бўлади. Киши «бахтим, қайдасан?» деб чапак чалиб қолаверади. Ҳаётдан маълумким, жарга қулаганлар ҳам учрайди. Эси бутун одамлар эса ўзини асраб қола олади. «Бахтингни қўлдан берма», деган гапни мен «манманликка берилма, худбин бўлма», деган маънода тушунаман.
Бахт зарралардан ташкил топади. Масалан: эрталаб дастурхонимда нон туриши — бахт. Уни емай, исроф қилишлик эса худбинлик. Ҳар тонг аҳли оиламни, қўни-қўшнимни, қариндошу дўстларни соғ-омон кўрмоқлик — бахт. Улардан бирининг кўнглини оғритиш эса — худбинлик... Заргар тилла зарраларини тўплаб, бир ажиб узук ясасаю уни бир онда йўқотиб қўйса... Одам бахтини ана шундай машаққат билан топади, осонлик билан йўқотади. Бунга фақат ўзигина айбор."

Tohir Malik "Iymonlashish umidi" dan

[Mas'ud]

"Кўп билмоқлик ва билимини кўз-кўз қилиб кибрланмаслик — маънавий юксакликдир. Кам билмоқлик ва ўзни билимдон қилиб кўрсатмоқлик — хасталикдир. Бу хасталикни англасаккина ундан қутула олмоғимиз мумкин.
* * *
Масъудликка кўникмайлик ва маҳлиё бўлмайлик, чунки у ўткинчидир, боқий эмасдир. «Ким масъуддир — ундан ажралмоқликни ўргансин, ким бахтлидир — қайғурмоқликни ўргансин», деган эканлар.
* * *
* * *
Бир ўрмонда болта пайдо бўлиб дарахтларни кеса бошлабди. Ўрмон аҳли унга чора тополмай донишманд Эман ҳузурига борибдилар.
— Болта деганларинг нимадан ишланган? — деб сўрабди Эман воқеадан огоҳ бўлгач.
— Болта деганимиз темирдан ишланган, — деб жавоб қилишибди.
— Дастаси-чи, дастаси ҳам темирми? — деб сўрабди Эман.
— Йўқ, дастаси темир эмас, ёғочдан.
— Эҳ, аттанг, дастаси ўзимиздан экан, энди болтани тўхтатишнинг ҳеч қандай иложи йўқ, — деган экан донишманд Эман.
********
Ажаб манзара бу, ажаб манзара:
Атрофдан хуфтон азони эшитиладир. Хонадонларда эса кўзлар телевизорларга қадалган. Одамлар диққати мексикаликларнинг тутуруқсиз ва беҳаё кинофильмлари билан банд.
Фожиа бу, фожиа..."
* * *

"Iymonlashish umidi" dan

[AbdulAziz]

* * *

Donishmand debdiki: har qanday yaxshi qonunning muqaddimasi, shuningdek, xotimasi ham shundan iboratkim, har bir inson bir burda nonini yaxshi mehnati bilan topa olsin va ayni choqda mehnatiga loyiq yaxshi non ola olsin.

* * *

Ko‘p bilmoqlik va bilimini ko‘z-ko‘z qilib kibrlanmaslik — ma’naviy yuksaklikdir. Kam bilmoqlik va o‘zni bilimdon qilib ko‘rsatmoqlik — xastalikdir. Bu xastalikni anglasakkina undan qutula olmog‘imiz mumkin.

* * *

Mas’udlikka ko‘nikmaylik va mahliyo bo‘lmaylik, chunki u o‘tkinchidir, boqiy emasdir. «Kim mas’ud-dir — undan ajralmoqlikni o‘rgansin, kim baxtlidir — qayg‘urmoqlikni o‘rgansin», degan ekanlar.

[Mas'ud]

"Ривоят қилурларким, ТАҚДИРнинг бениҳоя тенгсиз гўзал, оқила қизи бор экан. Қарангки, бир вақтнинг ўзида АҚЛ, ДАВЛАТ ва УМИД деган йигитлардан совчилар келишибди. ТАҚДИР қизини чақириб «Куёв бўлмишни ўзинг танла, қайси бири сенга маъқул?» деб сўрабди. Доно қиз ўйлаб туриб жавобини бошлабди:
— АҚЛ инсондаги энг олийжаноб фазилатдир. АҚЛ ёрдамида дўстни душмандан, ҳушёрни эса девонадан фарқлаш мумкин. Лекин АҚЛнинг бир айби борки, кишини чалғитиб, хатарли йўлларга солиб қўймоғи ҳам мумкин. «Ақллилик балоси» деб бекорга айтмаслар.
— ДАВЛАТ ҳақида нима дейсан?
— ДАВЛАТ — ишбилармон ва ҳукмдордир. Давлатнинг итоатида кўп нарсалар бор. Бироқ, унда вафо йўқ. Агар ихтиёрни ўзимга берсангиз мен УМИДни танлагум. Чунки УМИД ҳар қандай ҳолатда ҳам инсондан ажралмайди, ҳар қандай ҳолатда ҳам вафолигидан чекинмай, энг яқин дўст бўлиб қолади, — деган экан оқила қиз."

Tohir Malik

[AbdulAziz]

* * *

Telemuxbir yo‘lovchilarni to‘xtatib, savol beryapti:
— Siz nimani yo‘qotishdan qo‘rqasiz?
Bu savolga odamlar turlicha javob berishyapti. Biri «Ota-onamni yo‘qotishdan qo‘rqaman», deydi. Bilmaydiki, qo‘rqsa-qo‘rqmasa, o‘zining dunyoga kelishiga sababchi bo‘lgan eng aziz kishilarini ertami-kechmi baribir yo‘qotadi. Boshqa bir odam «Tinchlikni», yana biri «Oila baxtini...» dedi.
Hamma javoblar to‘g‘ri.
Lekin...
Biron bir kishi «Vijdonni yo‘qotishdan qo‘rqaman», demadi, «Iymonimni yo‘qotishdan qo‘rqaman», demadi. «E’tiqodni, diyonatni, Vatanga sadoqatni yo‘qotishdan qo‘rqaman», demadi-ya!
Mantiqan olib qaralsa, ota-onani yo‘qotishdan xoh qo‘rqing, xoh qo‘rqmang, bir kunmas bir kun ular foniy dunyoni tashlab ketishgach, armon bilan bo‘lsa-da, yashayveradi kishi. Xudo ko‘rsatmasin-u, ammo tinchlikni yo‘qotib urushga duch kelsa ham, azob bilan bo‘lsa-da, yashayveradi inson. Oila baxtini hech kim yo‘qotmasin, ammo bu hol yuz bersa yangi baxt umidi bilan hayot kechiraveradi odam.
Ammo...
Iymonni yo‘qotsa...
Vijdonni yo‘qotsa...
Yo‘qotsa e’tiqod, diyonatni ham
Vatanga sadoqatdan ayrilib qolsa...
Iymonsiz, vijdonsiz, e’tiqod-diyonatsiz, sadoqatsiz ham yashayapman, deguvchi odam yolg‘on so‘zlabdi. U o‘zini tirik deb o‘ylaydi, aslida u tirik murdadir.
Yana haqiqat shuki, birovlar ota-onalarini jisman emas, ruhan yo‘qotadilar. Bular ham tinchlikni, oila baxtini yo‘qotganlar ham bilmoqlari joizki, ular hammadan avval vijdon bilan diyonatni yo‘qotgan bo‘ladilar. qolganlari keyin o‘zi kelaveradi...

[AbdulAziz]

Luqmoni Hakim yo‘lda borayotsalar bir uydan nola eshitilibdi. Kirsalar og‘riqlarga chiday olmayotgan xasta odam dod der emish. Tabiblar kelib, «muolajadan naf yo‘q, bir-ikki kun ichida uziladi», deyishibdi ekan. Luqmoni Hakim bemorning bilak tomirini ushlab ko‘rib debdilarkim;
— Dardingga davo bor. Ilon zahri senga shifo bergay.
— Ilon zahrini men qaydan topay? Bir bedavo bo‘lsam... Meni shu ahvolda tashlab ketaverasizmi? Alloh mening zorimni eshitib, Luqmoni Hakimga ro‘baro‘ qilganida edi, u muhtaram zot meni tashlamas edilar, — debdi xasta.
Luqmoni Hakim bu nolani eshitgach «Zinhor tashlamasman», debdilaru ilonzorga borib yoshroq bir ilonni bo‘g‘zidan bo‘g‘ib tutibdilar. Shunda ilon ittifoqo tilga kirib debdiki:
— Ey Inson farzandi, sen nechun meni bo‘g‘ayotirsan? Allohning menga bergan jabrlari kammi edi?
— Alloh senga qanday jabrlar qildi? — deb so‘rabdilar Luqmoni Hakim.
— Meni ko‘rimsiz qilib yaratdi, odamlar ko‘rsalar mendan qochadilar. Meni yertuban qilib qo‘ydi, sudralib yurishga mahkum etdi. Endi sen meni bo‘g‘ib jonimni olarsanmi? — debdi ilon.
Luqmoni Hakim debdilarkim:
— Shunday qilmasam, bir odam hayotdan ko‘z yumar.
— Ajab! Bir odamni saqlab qolmoq uchun meni o‘ldirasanmi? — debdi ilon. — Axir u ham Allohning bir maxluqi, men ham. Bir jonni saqlab qolmoq uchun ikkinchisini mahv etmoq shartmi? Ey Inson bolasi, sen ayt: men birovni chaqsam, mening zahrimni daf eta olarmisan?
— Ha, — debdilar Luqmoni Hakim, — daf eta olarman.
— Unda mening zahrim kuchli emas ekan, — debdi ilon. — Dunyoda shunday kuchli zahar borki, sen uni zinhor daf eta olmassan.
— g’anday zahar? g’ora qurtnikimi? — deb so‘rabdilar Luqmoni Hakim.
— E, yo‘q, — debdi ilon, — dunyoda eng kuchli zahar — ODAMNING zahri. Bunga davo yo‘qtur. Odam odamni chaqsa — albatta o‘lim haqdir! Alloh biz — ilonlarni tuban qilib yaratdi. Ammo biz bir-birimizni chaqmaymiz. Siz — Odam bolalarini yuqori qilib yaratdi, siz bir-biringizni chaqib o‘ldirasiz. Sen jonini saqlab qolmoqchi bo‘layotgan xastaga mening zahrim davo emas, yanglishma. Uni o‘zining ishongan do‘sti chaqqan. Uning zahriga davo topa olmassan. Bunga hatto Luqmon ham davo topmagay. g’o‘y, o‘laversin, azoblaridan qutula qolsin...
O’shanda hazrat Luqmoni Hakim chorasiz qolgan ekanlar...

Tohir Malik

[Mas'ud]

Ўзгага жаҳаннам гуллари насиб бўлишини истаган одам ўзига жаннат роҳатини тилагани афзал эмасмикин? Ўзганинг жаҳаннам ўтида куймоғи унинг дуоси билан бўлмаганидек, ўзининг жаннат боғларида сайр қилиши яхши ният ва амаллари билан эканлигини билиш ҳам бир бахтдир.
*****
Эркинлик йўқ жойда масъулият ҳам бўлмайди. Ахир тутқун одамда қандай масъулият бўлсин? Агар идора раҳбари мулозимларига эркинлик бермаса-ю, улардан масъулият талаб қилса, кулгили эмасми?

[Iqbol]

Why this forum is completely dead?
http://tohirmalik.uz/forum/

[Shawn]

Why this forum is completely dead?
http://tohirmalik.uz/forum/
We need people like you who can make more than 100 posts in less than a month, then all threads will be brought back to life again:D Nice user name, anyway.

[Iqbol]

We need people like you who can make more than 100 posts in less than a month, then all threads will be brought back to life again:D Nice user name, anyway.

I made my hundred in less than a week :)
But, to be seriously ( I have just promised not to offtop), this site really made me happy when I discovered it last day, I am really hungry for quality things in uzbek on the net, but till today I haven't found enough things on the net. And, I think this site could become one. But the last post was from two or three monthes ago, even if I found there the same suers from forum.uz. Alas, shovshuv.uz like sites are flourishing!!!