Karay TÜrkleri

[EGETÜRK]

Karay (ya da İbranice çoğulu Karaim); Karaylar ; Litvanya (http://tr.wikipedia.org/wiki/Litvanya), Kırım (http://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m), batı Ukrayna (http://tr.wikipedia.org/wiki/Ukrayna), Polonya (http://tr.wikipedia.org/wiki/Polonya), ABD (http://tr.wikipedia.org/wiki/ABD) ile Romanya (http://tr.wikipedia.org/wiki/Romanya)’da bulunan Türk topluluğu.
Günümüzde küçük bir topluluk olan Karaylar'ın dilini yeryüzünde konuşanlarin sayısının 5000 dolayında olduğu sanılır.
Konu başlıkları

[gizle (javascript:toggleToc())]
<LI class=toclevel-1>1 Dinleri (http://tr.wikipedia.org/wiki/Karaylar#Dinleri) <LI class=toclevel-1>2 Geçmişleri (http://tr.wikipedia.org/wiki/Karaylar#Ge.C3.A7mi.C5.9Fleri) <LI class=toclevel-1>3 Karay Dili (http://tr.wikipedia.org/wiki/Karaylar#Karay_Dili)
4 Bağlantılar (http://tr.wikipedia.org/wiki/Karaylar#Ba.C4.9Flant.C4.B1lar)//
[/URL]
Dinleri

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/tr/thumb/b/be/Karaysinagog.jpg/180px-Karaysinagog.jpg (http://forum.arbuz.com/) http://tr.wikipedia.org/skins-1.5/common/images/magnify-clip.png (http://tr.wikipedia.org/wiki/Resim:Karaysinagog.jpg)
Bir Karay sinagogu


Karaylar’ın dini museviliktir (http://tr.wikipedia.org/wiki/Musevilik). Ancak inanç olarak Rabinik Musevilik'den biraz farklı olup Tevrat'ın yorumu olan Talmud (http://tr.wikipedia.org/wiki/Talmud)'u kabul etmezler. Herkes'in Tevrat (http://tr.wikipedia.org/wiki/Tevrat)'ı kendisinin yorumlayabileceğine. Bu konudaki diğer yorumların ancak yorumlayanı bağlayacağına inanırlar.
Karay Sinagoglar (http://tr.wikipedia.org/wiki/Sinagog)ı yerin bir kaç basamak altında yapılır ve içeride oturmak için sıralar ve sandalyeler bulunmaz, yerler halı kaplıdır ve cemaat yere oturur.

Geçmişleri

Kökenlerinin Türkler'in Kıpçak (http://forum.arbuz.com/) boyuna dayandığı düşünülen Karaylar'ın bugün en kalabalık yaşadıkları ülke olan Litvanya (http://tr.wikipedia.org/wiki/Litvanya)’daki geçmişleri 14. yüzyılın sonlarına dayanır.
1397 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1397) ile 1398 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1398) yıllarında Karadeniz kıyılarına giden Litvanya dükü Vytautas (http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Vytautas&action=edit), buradan ülkesine müslüman ve musevi Tatar (http://tr.wikipedia.org/wiki/Tatar) göçmenlerle döndü. Çoğunluğu müslüman olan bu göçmenlerin arasında bulunan 380 musevi Karay ailesinden 300 kisi Vytautas’in Trakai (http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Trakai&action=edit)’deki sarayına yerleştirildi. Litvanya’daki Karaylar’ın sayısı zamanla artarak 5 000 kişiyi buldu.
Bugün Litvanya (http://tr.wikipedia.org/wiki/Litvanya)’da yaşayan Karaylar’ın sayısı yıllar içinde kuşaktan kuşağa azalarak Litvanya’ya gelişlerinin 600. yılının kutlandığı yıl olan 1997 (http://tr.wikipedia.org/wiki/1997)’deki sayıma göre 257’ye düşmüştür. Bunlardan 138’i başkent Vilnius (http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Vilnius&action=edit)’da, 65’i Trakai’de, gerisi de daha az sayılarda ülkenin öteki bölgelerinde yaşarlar.
[URL="http://forum.arbuz.com/"]
Karay Dili

Karay dilinin, Karaçay, Kırım Tatarcası, Nogay gibi öteki Kipçak Türkçe lehçeleri ile birçok ortak özelliği vardir. Bu lehçeleri konuşan topluluklar dil dışında ortak gelenekler, öyküler, masallar, koşuklar, yemek adları gibi özellikleri de paylaşırlar.
Bugun Litvanya’da Karay dilini günlük konuşmada kullananların sayısı 50’yi geçmez. Bu sayı Ukrayna’da sekizdir. Polonya Karayları iletişim için artık bu dili kullanmasalar da, aralarında zor da olsa bu dili konuşabilenler bulunur. Kırım’da bugün yokolmuş olan Karay dilini, son yıllarda gençler arasında kitaplardan ögrenerek yaşatmaya çalışanlar vardır.
Litvanya’da bugün Karay dili yalnizca pazar günleri okullarda ögretilir ve 1988’de kurulan "Litvanya Karay Kültür Dernegi"nce desteklenir. Ayrıca Karay topluluğu, gençleri ulusal ekinleri ve geçmişleri ile yakınlaştırmak için her yıl gençlik ve kültür bayramı düzenler.
Karay dilinden örnekler:
savSağ, iyisav-uşİyileş(mek), savuş(mak) (TDK sözlüğündeki “Hastalık ya da başka kötü bir durum geçirmek, iyileşmek” anlamında)Sav-uş-tur-Savuştur(mak), Geçiştir(mek), iyileştir(mek)Sav-uş-tur-u-Savuşturu (“savuşturma”nin isim durumu)Sav-uş-tur-uv-čuSavuşturucu, doktorSav-uş-tur-uv-ču-larSavuşturucular, doktorlarsav-uş-tur-uv-ču-lar-ımSavuşturucularım, doktorlarımsav-uş-tur-uv-ču-lar-ım-ızSavuşturucularımız, doktorlarımızsav-uş-tur-uv-ču-lar-ım-ız-danSavuşturucularımızdan, doktorlarımızdan

[EGETÜRK]

Insan üzülmüyor degil bu duruma.Geçenlerde discovery chanel da gordüm yok olmak üzere olan kültür miraslari adi altinda.Dillerini az-çok anlayabildim.Türk soyundan geldiklerinin suurundalar.Ama Türklügün bir kalesi yok olmak üzere.Onlarla da internet araciligi ile olanagi varrsa iletisim kuralim derim.

[illkin]

yanıbaşımızdaki türkmen kardeşlerimize sahip çıkabiliyormuyuz ki ta litvanya ,ukrayna ,polonya daki kardeşlerle kucaklaşalım.bizi yöneten Türklük şuurunun zerresini taşımayanları başımızda tuttukça
; böyle çok hasret çekeriz.

[EGETÜRK]

Benimde buraya gelis amacim kisisel olarak Türk dünyasiyla iletisime geçebilmek,bunu da basardigimi saniyorum,artik Türk dünyasinin önemli bir ülkesi olan özbekistan'i daha iyi taniyorum.Bunu her Türk toplumu için kisisel olarak yapmaliyiz ki en azindan ''Bak bizi taa oralardan bilen,unutmayan,özü bir dili bir kardeslerimiz var''diyebilsinler,bizden olduklarini bilsinler.Bu bana yeter de artar bile.Topluca türkmen forumuna da adim attik,bu da cok önemli bir olaydi.Artik kisitli da olsa halkimiz birbiri ile en azindan bu sekilde kucaklasiyor.Allah interneti bulandan razi olsun,Türklüge katkisi büyük:D

[oğuz]

Karay Türkü


http://www.sinananadol.com/assets/09_Karai/Karai03.jpg

By Genç Turk:cool:

[wolfie]

bu karaylar ya da karaim türkleri hazar kökenli türklerden olmalı, tebrizhan kardeş hazar devletini çok iyi anlatmış,
http://forum.arbuz.com/showthread.php?t=31058