Dort Kitabin Manasi...

[kiya]

Dort Kitabin Manasi

Soz Yazari: Yunus Emre
Besteci: Ender Akay

Ilahi bir ask ver bana,
Kandaligim bilmeyim,
Kaybedeyum ben beni,
Isteyiben bulmayim.

Al gider benden benligi,
Doldur icime senligi,
Dirilikte oldur beni,
Varip orda olmeyim.

Sen sana ne sanirsan,
Ayruga da onu san,
Dort kitabin manasi,
Budur eger var ise.

Bulbul olup oteyim,
Dost baginda yatayim,
Gul oluben acayim,
Ayruk dahi solmayim.

Asktir derdin dermani,
Ask yoluna koydum cani,
Karagozum aydur bunu ,
Bir dem asksiz olmayim,
Hacivatim aydur bunu,
Bir dem asksiz olmayim.

Sen sana ne sanirsan,
Ayruga da onu san,
Dort kitabin manasi,
Budur eger var ise.

[kurshad]

Dort Kitabin Manasi

Asktir derdin dermani,
Ask yoluna koydum cani,
Karagozum aydur bunu ,
Bir dem asksiz olmayim,
Hacivatim aydur bunu,
Bir dem asksiz olmayim.

.

Cok guzel de; Hacivat'la Karagoz'un Yunus Emre siirinde ne aradigini pek anlayamadim.

Yunus Emre 11-12? yuzyil sairi, Hacivat ile Karagoz ise , gercekten yasamissalar bile, 13. yuzyildan sonra isimleri ortaya cikmis halk kahramanlari..

Dolayisiyla Yunus Emre siirinde Hacivat-Karagoz motifi olmasi pek anlasilir gelmiyor. Herhalde yukarida verilen siir; Anadolu'da soylenen ve Yunus Emre'ye yakistirilan siirlerden biri ?..

[kiya]

olabilir, ben de okudugumda sizin gibi dusundum.

eser, "hacivat karagoz neden olduruldu" filminde, film muzigi olarak kullanilmis. belki de besteci ekledi o satirlari, bilemiyorum.

acikcasi daha once rastlamadigim bir yunus emre siiri idi, mana olarak onemli buldugumdan ilginize sundum. "kalan muzik" gibi onemli bir arsiv kurumunun soz yazari olarak yunus emre'yi gostermesi, satirlarin besteci tarafindan eklendigi yorumunu guclendiriyor kanimca.

[kiya]

simdi biraz bakindim, yunus emre divaninda "senin kokun duydu canim" ve "gonulde tahti" adiyla gecen siirlerden alintilanmis. siirin tamami soyle:

senin kokun duydu canim

ilahi bir ask ver bana, kandaligim bilmeyeyim
yavu kılayım ben beni, isteyuben bulmayayım

al gider benden benligi, doldur icime senligi
bu dunyada oldur beni, varıp anda olmeyeyim

soyle hayran eyle beni, bilmeyeyim dunden gunu
daim isteyeyim seni, ayruk naksa kalmayayim

senin kokun duydu canim, terkini urdu cihanın
hergiz belirmez mekanin, seni kanda isteyeyim

askin bir od, urdu cana, us yururem yana yana
cigerim gark oldu kana, nice zari kilmayayim

ko ben yanayım tuteyim, bulbul olayim oteyim
dost bahcesinde biteyim, aciluben solmayayim

halim getirsem dile, kim bana soge kim güle
bari yanayim dert ile, ben dillere gelmeyeyim

mansurum cek dara beni, ayan goster anda seni
kurban kilayim bu cani, aska munkir olmayayim

asktir bu derdin dermani, ask yolunda verem cani
yunus emre eydur bunu, bir dem asksiz olmayayim


gonulde tahti

miskinlikte buldular, kimde erlik var ise
merdivenden ittiler, yuksekten bakar ise

gonul yuksekte gezer, dem be dem yoldan azar
dis yuzune o sizar, icinde ne var ise

ak sakalli koca, bilemez hali nice
emek yemesin hacca, bir gonul yikar ise

sagir isitmez sozu, gece sanir gunduzu
kordur munkirin gozu, alem munevver ise

gonul calab'in tahti, calap gonule bakti
iki cihan bedbahti, kim gonul yikar ise

sen sana ne sanirsan, ayruga da onu san
dort kitabin manasi, budur eger var ise

manada goturmusler, kardesten yar yegrektir
oguldan dahi tatli, eger dogru yar ise

gordun yarin dogrudur, bas kogil ayagina,
cikar cigerin yedir, eger caren var ise

gordun yarin egridir, nen var ise ver kurtul
ululardan oguttur, isittigin var ise

az soz er yukudur, cok soz hayvan yukudur
bilire bir soz yeter, sende guher var ise

bildik gelenler gecmis, konanlar geri gocmus
ask sarabindan icmis, kim mana duyar ise

yunus yoldan aziban yuksek yerde durmasin
sinle sirat gormesin sevdigi didar ise.

dort kitabin manasini su siirinde de zikretmistir yunus emre:

lim ilim bilmektir,
ilim kendin bilmektir,
Sen kendini bilmezsen,
Ya nice okumaktir?

Okumaktan mana ne?
Kisi Hakk'i bilmektir,
Cun okudun bilmezsin,
Ha bir kuru emektir.

Okudum bildim deme,
Cok taat kildim deme,
Eri Hak bilmez isen,
Abes yere yelmektir.

Dort kitabin manasi
Tamamdir bir Elifte,
Sen Elif dersin hoca,
Manasi ne demektir?

Yunus Emre der hoca,
Gerekse var bin hacca,
Hepisinden eyice
Bir gonule girmektir...

[Destankutluhan]

Merak ettim Yunus Emre gibi halka mal olmus sahsiyetlerimizin yazi ve siirlerinin telif hakki var midir yok mudur ?
--- Yoksa olmasi gerekmez mi ? ( Bence olmasi gerekir ve telif haklarinin da
tum halkin faydalanmasi icin saglik ve sosyal kurumlara ait olmasi
dogru olur)

--- Varsa bu telif haklari kime aittir ?

Boylece isteyenin istedigi gibi bu insanlara ait siirleri degistirmesi de onlenmis olur, ya da belirli kurala baglanir. Ayni sekilde bu degerli insanlarimizin yazilari, siirleri vb bir sistem icine dahil edilmis olur.


Saglicakla,