View Full Version : Türkche dünya dilimi
mustafa06
07-25-2006, 03:02 PM
selamün aleyküm muhlis kardesim;
gönlümde sizinle aynı sayfada sohbet etmek gechmekte idi.
Chünkü sizin yazılarınızı takip ediyor ve beğenerek okuyurum.
ancak Benim özbek türkchesini iyi yazamam sebebi ile, Türkiye Türkchesinide yazılarıma katma ihtiyacı hissetmem moderatörler tarafından fark edilerek yazdığım yazıların choğu silinmishtir.
bu nedenle yazımı burada yazmak zorundayım.
.................................................
Muhlis,
Avvalo sizni O'zbek tilida bunday yaxshi yozayotganigniz bilan tabriklayman.
teshekkür ederim. özbek dilini anlıyorum, ancak yazmakta hich iyi değilim, bunu biliyorum.
Sırf bu nedenle özbekistana gitmek istiyorum.
Muddaoga o'tadigan bo'lsak, men so'rovnomani forum uchun emas
Biliyorum sizin bashlığınızdan istifade ederek sıkıntılarımızı dile getirme fırsatı bulduğum ichin size teshekkür ediyorum.
Ben forum uz'u küchük bir dünya olarak görüyorum. Türkcheye buradaki bakısh achısını doğru bulmadığımı belirtiyorum.
O'zbekiston uchun qaysi til illinchi til bo'lishi kerak degan maqdadda ochdim. So'rovga kiritilgan tillar Birlishgan Millatlar Tashkiloti (United Nations) tomonidan Dunyo Tili maqomi berilgan tillar edi.
Arab tili va yoki Ispan tili rasman davlat tili deb qabul qilingan davlatlar soni 15-20 ga boradi. Albatta bu bir jihatdan qiziq, masalan Hitoy tilida so'zlashadiganlar 1 millarddan ortiq bo'lsa ham hitoy tili dunyo tili maqomini olmagan, cunki mandarin tilini faqat hitoydagina ishlatishadi
Siz özbekche veya kırgızca deyiniz, ben Özbek türkchesi veya kırgız türkchesi diyeyim. Dünya bu dillerin hepsini Türkche olarak görmektedir. Bu dil dünyada genish bir coğrafyada farklı ülkelerde resmi devlet dili olarak kullanılmaktadır.
200 milyon insan konushmaktadır ve 5. büyük dil olarak bilinmektedir.
Birleshmish milletlerde henüz dünya dili olarak tanınmamısh olması bu gerchekleri değishtirmemektedir. Bizler kendi dilimize gereken değeri vermez onu yüceltmek ichin chalıshmazsak medeni!!! dünya denen milletler bu dili göchebe dili olarak görmeye devam ederler.
Diğer dillerin örneğin; Rus dilinin dünya dili olması ichin ne gibi gerekcheler vardır. sovyetler döneminde kach ülkenin resmi devlet dili ruscha idi, hangi nedenle dünya dili görülmüshtür. Bu gün kach devletin resmi devlet dili ruschadır ki dünya dili kabul edilmektedir.
Türk dili bu gün kach devletin resmi dilidir, ne kadar olması gerekir ki, dünya dili kabul edilmelidir.
Eğer bizlerde lehche farklılıklarımızı ayrı dillermish gibi kabul ederek yola devam edersek diğer dillerin tahakkümüne yardım etmish oluruz. Bu bölünmüshlük sonucu dilimiz asla göchebe dili olmaktan öteye gidemez.
Endi Turk tiliga keladigan bo'lsak. Albatta, men ikki birodar millat o'rtasidagi ijtimoiy, madaniy, va ma'rifiy aloqalarni yaxshilanishi tarafdoriman. Hatto TIKA (Turkish international development agency)ning O'zbekistondagi oficiga kirganman bir ikki marta, O'zbekiston televideniesida Turk filmlarini ko'rsatishga jiddiyroq e'tibor berishlarini so'rab. Chunki hozir O'zbekiston telefideniesini Yapon va Kareyslar deyarli sotib olgan......chunki ular televideniening halqlarni yaqinlashtirishdagi ahamiyatini yaxshi anglashadi.......
sizlerin kardesh milletler olarak ichtimai, medeni vs alakalara katkıda bulunduğunuzdan ve bunu yürekten istediğinizden eminim.
ancak Bu ilginizi özbekler olarak forum uzda Türk dilinin Türkistan forum ve diller sayfasına hapsedilmesinin yanlıshlığına inanmanızı, ingilizce, veya ruscha gibi azad olması yönünde chaba harcamanızı bekliyoruz.
Bu azadlıktan forum zarar görmez, aksine daha fazla insanın fikir alısh- verishi olacağından fayda görür.
örneğin, sizin bashlığınızda yazdığım türkche yazı bu konudaki samimi düshüncelerimi yansıtıyordu. Türkche bilen özbek dostlarımız bazen türkche bazen özbek türkchesi ile cevap yazdılar, ben onlara cevap verdim. kimse anlamasa idi yazan olmayacaktı yani benim yazım havada kalacaktı. Bunun kime, nasıl bir zararı olabilirki?
Kurallara uyulduğu ichin silindiğini biliyorum ama kurallar Allah sözü olmayıp değishtirilebilir. Bizlerin bu yöndeki chabalarımız hichbir zaman yeterli olamaz. etkili olacak olan, siz özbek kardeshlerimizin bu yöndeki chabalarıdır.
sevgi ve saygı ile
mustafa06
07-25-2006, 03:23 PM
Shimdi herkese soruyorum.
Dünya dili nedir? shartları nelerdir?
Türk dili dünya dilimidir.?
EGETÜRK
07-25-2006, 03:29 PM
Türk dili bugün Türkiye,KKTC,Azerbaycan,TÜrkmenistan,Özbekistan,KA zakistan,K1rgisistan,bulgaristan ve makedonyada(Türklerin yasadigi bir yörenin belediye dili olarak geçer) resmi dildir.Bence bu bile kültürel baglarimizin ne kadar yaygin oldugunun göstergesidir,Dünyanin diger ülkelerinde yasayan Türkleri saymadim bile,Yeterki biz dilimizi koruyalim,ona sahip çikalim ve yüceltelim,O zaman Türkçe tarihten ve yapisindan kaynaklanan üstünlügü ile dünyada çok önemli bir yer tutacaktir.Atatürk'ün dedigi gibi 'TÜRK DEMEK,TÜRKÇE DEMEKTIR'
MUHLIS
07-26-2006, 12:15 AM
selamün aleyküm muhlis kardesim;
Vaaleykum assalom mustafa bey.
Chünkü sizin yazılarınızı takip ediyor ve beğenerek okuyurum.
ancak Benim özbek türkchesini iyi yazamam sebebi ile, Türkiye Türkchesinide yazılarıma katma ihtiyacı hissetmem moderatörler tarafından fark edilerek yazdığım yazıların choğu silinmishtir.
bu nedenle yazımı burada yazmak zorundayım.
teshekkür ederim. özbek dilini anlıyorum, ancak yazmakta hich iyi değilim, bunu biliyorum. Sırf bu nedenle özbekistana gitmek istiyorum.
Do'g'rusu bende turkce o kadar gozel yazamiyorum. O yuzden benim Umumturk (:D ) dilimi anlaya bilersiniz deya umid qilaman. Cunku ben cok hallerde O'zbek turcesi, Azeri turkcesi , ve Anadolu turkcesini karisiyorum beynimde. O'zbekistonga kelsangiz albatta menga habar bering, aziz mehmoning bo'larsiz.
Siz özbekche veya kırgızca deyiniz, ben Özbek türkchesi veya kırgız türkchesi diyeyim. Dünya bu dillerin hepsini Türkche olarak görmektedir. Bu dil dünyada genish bir coğrafyada farklı ülkelerde resmi devlet dili olarak kullanılmaktadır.
200 milyon insan konushmaktadır ve 5. büyük dil olarak bilinmektedir.
Evet, sizin bu so'zleriniza katiliyorum. Ancak, siz O'zbek turkcesinda yaza bilmediyiniz, ve benim Anadolu Turkcesinde yaza bilmediyim gibi, dillerimizde bazi farklar mevcud. Mualesef bizde Arablar, Ispanlar, Almanlar, Yaponlar gibi "standart" hepsimiz anlaya bilen Turkcemiz yok. Siz hep Turk dillerine saygi gosterdiginiz bir halde Anadolu Turkcesini cok seviyorsunuz bende, O'zbek Turkcesini, Tabriz Han da Azeri Turkcesini......hep birimiz kendi dilimizi "en" sayiriz......
Birleshmish milletlerde henüz dünya dili olarak tanınmamısh olması bu gerchekleri değishtirmemektedir. Bizler kendi dilimize gereken değeri vermez onu yüceltmek ichin chalıshmazsak medeni!!! dünya denen milletler bu dili göchebe dili olarak görmeye devam ederler.
Bu mesele Birlesmis milletlera bag'li deil. Ben kesinlikle diyorumi Turkce dunya dili deil. Belki Osmanlilar, Temuriylar, Safaviler, Altin Ordu hanliklari, Baburiylar....kendi kendilarila savasmasalardi......bir-birlarina destek olsalardi...belki bugun Turkce dunya dili olacakdi.....ama oyle deil, oyle olmadi.
Diğer dillerin örneğin; Rus dilinin dünya dili olması ichin ne gibi gerekcheler vardır. sovyetler döneminde kach ülkenin resmi devlet dili ruscha idi, hangi nedenle dünya dili görülmüshtür. Bu gün kach devletin resmi devlet dili ruschadır ki dünya dili kabul edilmektedir.
Rusca dunya diliydi.....G7 nasil G8 oldiksa Ruscada oyle "dunya dili" olmusti....
sizlerin kardesh milletler olarak ichtimai, medeni vs alakalara katkıda bulunduğunuzdan ve bunu yürekten istediğinizden eminim.
ancak Bu ilginizi özbekler olarak forum uzda Türk dilinin Türkistan forum ve diller sayfasına hapsedilmesinin yanlıshlığına inanmanızı, ingilizce, veya ruscha gibi azad olması yönünde chaba harcamanızı bekliyoruz.
Bu azadlıktan forum zarar görmez, aksine daha fazla insanın fikir alısh- verishi olacağından fayda görür.
Arkadas, sen burda turkceyi diyorsun......forum tarihina bak, burda O'zbekce yazmakda cok zor bir isiydi 4-5 yil once.......Simdi oyle deil....simdi O'zbekce daha cok kullaniyor, rusca va inglizca nekadar kullanilsa o'zbekcede artik olsa artik, ama az kullanilmiyor......Qazaq kardeslerimizde bir ata so'zu var "Musulmanlik asta-asta, kapir bo'luv birpasta", yani Musulman olmak yavash-yavash (cetin), kafir olmak cok cabuk (yani easy). Yavash, yavash her sey oz yerinde olacak, Inshaallah.
Kurallara uyulduğu ichin silindiğini biliyorum ama kurallar Allah sözü olmayıp değishtirilebilir.
evet. Dediyim gibi, zamani catsa her sey oz yerine dusecek.
mustafa06
07-26-2006, 12:43 AM
Muhlis,
Do'g'rusu bende turkce o kadar gozel yazamiyorum. O yuzden benim Umumturk (:D ) dilimi anlaya bilersiniz deya umid qilaman. Cunku ben cok hallerde O'zbek turcesi, Azeri turkcesi , ve Anadolu turkcesini karisiyorum beynimde.
Fazla alchak gönüllü olma, Türkcheyi chok güzel yazıyor ve anlıyorsunuz.
sakın hich bir yerde Anadolu Türkchesini anlamıyorum veya yazamıyorum deme, sana inanmazlar :) Özbek Türkchesi ile yazsanızda farketmiyor anlashılıyorsunuz yani iki lehcheyide güzel kullanıyorsunuz. en son okuduğum yazınız zinakarlıkla ilgili olan bashlıktı :)
Evet, sizin bu so'zleriniza katiliyorum. Ancak, siz O'zbek turkcesinda yaza bilmediyiniz, ve benim Anadolu Turkcesinde yaza bilmediyim gibi, dillerimizde bazi farklar mevcud.
alfabe farklılıkları ve lehche farkı ile elbetteki yazma konusunda zorlukları olacaktır.
Ben biliyorumki; Bu forumda bile, özbekler aynı sözü aynı harflerle hala yazamıyorlar.
Veya horazmlı ile tashkentli özbekche anlashmakta zorlanıyorlar veya ben türkiyede karadeniz ağzı ile konushamıyorum.bazen anlayamıyorum ama bu hich anlashamama anlamına gelmiyor.
Ben özbek dilini anlamakta fazla bir problem yashamıyorum.
Ben Azerbaycan Türkchesini hatasız anlıyorum ama ''yaz derseniz'' özbek Türkchesini daha iyi yazarım. :)
Yazma problemi;
Yıllardır mücadelesi yapılan ABECE birliği olushsun istekleri ishte bu problemi yashamamak isteğindendi. siyasi iradelerin eksikliği nedeni ile maalesef basharılamadı.
evet haklısınız uzun süreler birbirinden uzak kalan dillerimizdeki kelimelerde farklılashmalar da olushtu. ama ichine girince fazlada kopuk değiliz diye düshünüyorum.
Tekrar dahada yakınlashtırmanın sorumluluğu size, bize, herkese düshmektedir.
Rusca dunya diliydi.....G7 nasil G8 oldiksa Ruscada oyle "dunya dili" olmusti....
Ben nedenlerini biliyorum ancak,
Bir önceki yazınızda, pol sechenekleri ichin yaptığınız achıklamada ortaya koyduğunuz kriterlerde; Türkche secheneği neden yok sorusuna,
arab ve spain dilleri ile ilgili ortaya konan gerekchelerin, bu gün Ruslara uymadığını ama gechmishte Türk diline uymadığı halde bu gün uyduğunu anlatmak ichin böyle bir örnekleme yolu sechtim. Türkcheyi seviyorum yücelmesi ichin chalıshırım ama hich bir dili küchümsemek vs amacım yoktur.
Arkadas, sen burda turkceyi diyorsun......forum tarihina bak, burda O'zbekce yazmakda cok zor bir isiydi 4-5 yil once.......Simdi oyle deil....simdi O'zbekce daha cok kullaniyor, rusca va inglizca nekadar kullanilsa o'zbekcede artik olsa artik, ama az kullanilmiyor......
Kabul ediyorum.
Ağlamayan bebeğe mama vermezler diye bir söz vardır.
chalıshmak uğrashmak gerekiyor. Bu yolda en fazla sizlerin desteği ve chabalarınıza gerek duyuyoruz.
Dil konusunda, Forum uz ve benzeri yerlerdeki basharılar sonucunda,
dillerimiz arasındaki mesafeler azalacak, hatta kalkacaktır.
Güzel dilimiz ,Türkchemiz ile güzel günlere diyorum.
sevgi ile
FeruzaHonim
07-26-2006, 06:07 AM
WHAt ARe U guYS talkinG about heRE <?
doranos
07-26-2006, 03:56 PM
türkçe dünya dili mi?sorusuna direk yanıt vereceğim benden önce aynı şeyler yazılmışsa kusura bakmayın.Türkçe dünyadaki binlerce dil arasında en çok konuşulan 7.dildir yani bunun tartışılması bile çok saçma belki daha iyi anlarsınız diye küçük bir harita:
http://sipsak.3harf.com/uploads/torkiteltaralui.27.07.2006-01-00-04-3harf.com.png
mustafa06
07-30-2006, 04:41 AM
WHAt ARe U guYS talkinG about heRE <?
U guys are Talking about Turkish.
mustafa06
07-30-2006, 04:52 AM
türkçe dünya dili mi?sorusuna direk yanıt vereceğim benden önce aynı şeyler yazılmışsa kusura bakmayın.Türkçe dünyadaki binlerce dil arasında en çok konuşulan 7.dildir yani bunun tartışılması bile çok saçma belki daha iyi anlarsınız diye küçük bir harita:
http://sipsak.3harf.com/uploads/torkiteltaralui.27.07.2006-01-00-04-3harf.com.png
Türkche, benim gözümde dünyada birinci dilidir.
Ancak insanlar dünyaya benim gözümle bakmıyorlar, yani yashanan olan fiili durum vardır.
Bir dilin dünya dili olabilmesi ichin pek chok etken vardı. Konushan insan sayısı, kapsadığı coğrafyanın büyüklüğü, fazla sayıda ülkede resmi dil olarak kabul edilmesi, Teknoloji sahibi olmak, siyasi güch vb sebepler bir dili dünya dili yapmaktadır.
Türkchemiz, bazı konularda gerchekten dünya dilidir. 200 milyon insan konushmaktadır. genish bir coğrafyaya yayılmıshtır. dünyada 5 . büyükdildir. en az 5 devletin resmi dili türkchedir.
Ancak özbek, kırgız, kazak vs Türkcheleri ayrı bir dil gibi lanse edilmeye devam edilirse, korkarımki gelecekte Türkche ve lehcheleri bu parchalanmıshlığın sonucu göchebe dili olarak kalacaktır.
Not, bu bashlığın achılmasına sebep,
http://forum.arbuz.com/showthread.php?t=26694&page=13
Linkteki ankette Türkchenin sechenek olarak konmaması idi.
Umumi sayfada türkche yazma yasağı nedeni ile tartıshma diller sahifesine tashınmıshtı.
sevgi ile
khanoghuz
07-30-2006, 11:33 AM
türkçe tabiki bir dünya dilidir. dünyada milyonlarca insan tarafından konuşulmaktadır.
türkçenin BM'nin resmi dillerinden biri olması konusunda fazla çalışmadığımızı kabul ediyorum ancak tüm türk dünyası bu konuda elele verirse kesinlikle türkçeyi hakettiği saygın yerine ulaştırabiliriz.
mustafa06
07-30-2006, 02:00 PM
Khanoghuz,
türkçe tabiki bir dünya dilidir. dünyada milyonlarca insan tarafından konuşulmaktadır.
Resmiyet, Birazda BM'de kabul görmekten gechiyor. Türkchenin bu konuda avantajları var ama, herkesin birlik olup bu amach ichin chalıshmaları gerekiyor.
ancak tüm türk dünyası bu konuda elele verirse kesinlikle türkçeyi hakettiği saygın yerine ulaştırabiliriz.
mesele elele verebilmeyi sağlayabilmek.
forum -uz gibi yerler bu konuların konushulduğu kahvehaneler gibi görülmesi , birlikteliğin buralardan bashlaması gerekiyor ama buralarda bile birliği sağlamakta zorlanıyoruz. özbek Türkchesini, özbekche diye ayrı bir dil gibi görenler; özbek milliyetchiliği yaptıklarını zannederken, Türkcheye ama aslında kendilerine zarar vermektedirler.
Chin dilini 1,5 milyar, hint dilini 1 milyar insan konushuyor ama dünya dili olarak kabul görmüyorlar. chünkü bu diller sadece birer ülkenin insanlarınca konushulan dillerdir. yani yerel kalıyorlar ki;
Dilde birliğe yaklashmayan Türk dünyasının resmi devlet dillerini kimsenin kaale alması mümkün değildir.
sevgi ile
khanoghuz
08-01-2006, 07:04 AM
Khanoghuz,
Resmiyet, Birazda BM'de kabul görmekten gechiyor. Türkchenin bu konuda avantajları var ama, herkesin birlik olup bu amach ichin chalıshmaları gerekiyor.
mesele elele verebilmeyi sağlayabilmek.
forum -uz gibi yerler bu konuların konushulduğu kahvehaneler gibi görülmesi , birlikteliğin buralardan bashlaması gerekiyor ama buralarda bile birliği sağlamakta zorlanıyoruz. özbek Türkchesini, özbekche diye ayrı bir dil gibi görenler; özbek milliyetchiliği yaptıklarını zannederken, Türkcheye ama aslında kendilerine zarar vermektedirler.
Chin dilini 1,5 milyar, hint dilini 1 milyar insan konushuyor ama dünya dili olarak kabul görmüyorlar. chünkü bu diller sadece birer ülkenin insanlarınca konushulan dillerdir. yani yerel kalıyorlar ki;
Dilde birliğe yaklashmayan Türk dünyasının resmi devlet dillerini kimsenin kaale alması mümkün değildir.
sevgi ile
kesinlikle sana katılıyorum
Madalio'g'li
08-07-2006, 12:02 AM
Türk Dilleri Ailesi (Turk Tillari Oilasi) (http://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrk_dil_ailesi) :)
MUHLIS
08-07-2006, 04:58 AM
I have a question:
Yalnizim - does it mean "I am alone" or "my only one"? Or both?
In Uzbek: Yolg'izim - "my only one"; Yolg'izman - "I am alone". That is why I am confused.
Any relevant comments are appreciated.
Madalio'g'li
08-07-2006, 11:08 AM
I have a question:
Yalnizim - does it mean "I am alone" or "my only one"? Or both?
In Uzbek: Yolg'izim - "my only one"; Yolg'izman - "I am alone". That is why I am confused.
Any relevant comments are appreciated.
:)
Mana aytganingiz nuqtada O'zbekchani shak-shubhasiz 1-0 g'alabasi mavjud. Turkchada -im qo'shimchasi ismlar bilan ba'zan egalik ba'zan hozirgi-kelasi zamon birinchi kishi ma'nosi bildiroladi. Ma'no esa jumladan(gap), so'z tizimidan yoki urg'udan bilinadi.
Ben doktor-um > Men doktor-man
Ben-im doktor-um > Mening doktor-im
Unli bilan bitgan so'zlarda ajratish oson:
Ben öğrenci-y-im > Men o'quvchi-man
Ben-im öğrenci-m > Mening o'quvchi-m
Ortadagi -y- , O'zbekchadagi so'z ortasida undosh orttirishidek...
Boshqa qanday qilib ajratish mumkin? Al-javob: "Badohatan" :) Turkiyalik "Yalnızım." deganda "Yolg'izman" degandir.Chunki bir Turk "benim yalnızım" deya oladi lek shunday gap ko'p ishlatilmaydi. Lekin "Avukatım." deganda urg'u muhimroqdir. "Avukatım." (Advokatman), "Avukatım." (Advokatim)
Ilovatan -im qo'shimchasining egalik qo'shimchasidan so'ngra kelishi mumkin: "Öğrenci-s-i-y-im" > Ben o-n-un öğrenci-s-i-y-im. Ya'ni "Men uning o'quvchi-si-man." vh.
Xato qilgan bo'lsam oldindan uzr so'rayman.
Hurmat ila...
ILOVA: Bilib istab "Sevgilim" deganda mes'ele yo'q lek bilmasdan, beixtiyor "Aşkım" deganda urg'u ham xalos qilmaydi kishini.Konstitutsiyaga ko'ra bu e'loni ishq hisoblanadi :)
Tangriberdi
08-26-2006, 04:13 PM
Toza O'zbekcha o'rganmakdaman, Lutfan yonglishlarimni kechiringiz. Bu yozuv bu forumdagi birinchi javobimdur.
Fikrimcha Turkcha dunyo tili emas, ziro hozirgi Turk tili O'zi bir emas. Birdan ortik Turk tili bor. Istar lahcha dayingiz istar til, hich bir narsa farq etmas. Umum Turk tili kerak. Ammo Standardlashtirish ichun kimning Turkchasi ishlatiladi? Har birimizning alifbosi farqli. Umum bir alifbomiz ham yoq. Hol bunday ekan konday qilinadi?
Anadolu Türkchasining so'zlari yonglish ham bo'zilgan ekan. Grammatikasi ham qadim Turk tilidan judo o'zgargan ekan da bolsa Eng ko'p ishlatilgan Turk tili.
Anadoli Turklariga tillarini o'zgartmak oson emas, Anadolu Turklari o'z tillari qobul qilinsin deb umid etar.
Togrirak til so'zlari va grammatikasiga ega bolgan markazi Asiyo xalqlari ham tillaridan ojrilmas.
Harkasning qobuli bo'ladigan bir til tashkil etilishi kerak ammo buni mumkin qilmoqga ham olimlar va ko'p pul kerak.
Allah ko'makchimiz bolsin.
vBulletin® v3.7.0, Copyright ©2000-2008, Jelsoft Enterprises Ltd.