O'zbek Turkchasi Gapirmoq

[ЭМАИ ЯЭ2U]

Salom,
Mening bir savolim bor. Agar biz Turkiyalik Turklar, faqat lug'atga qarab, bilmaganimiz kalimalarni topsak va (hozir qilganim kabi) Turkiya Turkchasidagi jumla tuzilishi bilan O'zbekcha gapirsak:
1-Tushuniladimi?
2-Kulgili bo'ladimi?

Agar meni tushunsangiz men bundan so'ng bu forumda hamisha bunday yozaman.

[FeruzaHonim]

men sizni tshundiM. :D
HAmisha shunday yozsangiz yaHshi bolardi.:cool:

[Alparslan]

Salom,
Mening bir savolim bor. Agar biz Turkiyalik Turklar, faqat lug'atga qarab, bilmaganimiz kalimalarni topsak va (hozir qilganim kabi) Turkiya Turkchasidagi jumla tuzilishi bilan O'zbekcha gapirsak:
1-Tushuniladimi?
2-Kulgili bo'ladimi?

Agar meni tushunsangiz men bundan so'ng bu forumda hamisha bunday yozaman.

Anladim cogunu ama yozmasi kolay emas ;) Bilmagan kalimalarni topmak icin ne yapsak????

Selamet Bilan

[ЭМАИ ЯЭ2U]

Savolimga javob yozganingiz uchun rahmat sizlarga.
Anladim cogunu ama yozmasi kolay emas Bilmagan kalimalarni topmak icin ne yapsak????
Bilmaganingiz kalimalar uchun ismanov.com saytiga qara olasiz, lekin hozir shu sayt ishlamayapti.

[Amiri Turkiston]

qo'rqmasdan yoza vering

kerak bulsa hammasini tushunib olamiz :-)

[ЭМАИ ЯЭ2U]

Rahmat sizga. Bundan so'ng bunday yozaman.

[BoRaN]

Slm ЭМАИ ЯЭ2U Senden bir ricam olacak ne kadar anlıyorsun benim yazıklarımı bilemiyorum ama istegim Fergana'nın Fotograflarını Bulabilecegim Bir Site varmı acaba?Başka arkadaşlarda yardımcı olurlarsa cok sevinirim şimdiden teşekkür ederim...:)

[ЭМАИ ЯЭ2U]

Google degan bir sayt bor. U yerda izlashingiz mumkin. Hozir sizning bu yozganingiz off-topic emasmi?

[Pax]

Salom,
Mening bir savolim bor. Agar biz Turkiyalik Turklar, faqat lug'atga qarab, bilmaganimiz kalimalarni topsak va (hozir qilganim kabi) Turkiya Turkchasidagi jumla tuzilishi bilan O'zbekcha gapirsak:
1-Tushuniladimi?
2-Kulgili bo'ladimi?

Agar meni tushunsangiz men bundan so'ng bu forumda hamisha bunday yozaman.
Ofarin... ;)
Umuman olganda yozganlaringiz tushunarli, kulgili hech narsasi yo'q. Lekin, "kalima" so'zi O'zbekchada ko'p ishlatilmaydi. Uni o'rniga "so'z"ni tog'riroq bo'ladi deb o'ylayman.
Bundan tashqari, "kabi" so'zi O'zbekchada bor, lekin ko'pincha adabiy kontekstda ishlatiladi. Uni o'rniga "-day" suffiksini qoshish o'rinli bo'ladi (misol uchun: Oyday - oy kabi, qushday - qush kabi, "men qilganim kabi" - "men qilganday" va hakazo).
So'ng ham shunday so'z. Kundalik tilda keyin so'zi ko'proq ishlatiladi.

Omadlar!

[MUHLIS]

Hammasi yaxshi, shunday davom eting.

Bilmaganin so'rab o'rgangan - olim,
Orlanib so'ramagan - o'ziga zolim.
Hazrat Navoiy.

[Scofield]

MErhaba Muhlis, Pax Amiri Turkistan veya diger arkadaslar konunun özunu biraz daha acabilirler mi? Yazilanlari anlamak icin gercekten caba sarfettim, kismen anladim ama net anlaamadim. Ben de anlamak istiyorum arkadasin yazdiklarini. Derdine ben de derman olayim ;)

[MUHLIS]

Slm ЭМАИ ЯЭ2U Senden bir ricam olacak ne kadar anlıyorsun benim yazıklarımı bilemiyorum ama istegim Fergana'nın Fotograflarını Bulabilecegim Bir Site varmı acaba?Başka arkadaşlarda yardımcı olurlarsa cok sevinirim şimdiden teşekkür ederim...:)
biraz daha bekleye bilsan, o'ralardan teze cekilmis fotolar olacak inshaallah.

[BoRaN]

biraz daha bekleye bilsan, o'ralardan teze cekilmis fotolar olacak inshaallah.

İlgine Cok teşekkür ediyorum Muhlis Kardeş Allah izin verdikce buradayım Foto'ları Merakla bekliyorum...:)

ЭМАИ ЯЭ2U Arkadaşım sanada ilginden dolayı Teşekkür ediyorum ( Yazdıklarını cok anlamadım Özür dilerim)

[borcugin]

S.A.

Böridan qorqqan ormanga kirmas, çumçuqdan qorqqan tarıq ekmas. Men Özbek Turkcasi tilini bilmaydi. Siz bilan biz hamma narsaga tüşünadigan adamlarmiz. Biz bilan Turkiyelik xalqıning batir avladlari, sizi yagıylaringizning makru hilalaridan agah qılgali keldik. Tanda canim bar ekan sizni kütaman. Bu firkrni ilgari sürar ekanman men Turk millatinin manfaatlarini közlayman. Tartinmay erkin otiring. Agar şu gaplarimiz rast çıqsa; Türk millatinin yagıylaringizning Farsi, Tajik, Armani, Rum bu atrafda can saqlaydigan cayi qalmaydi. Bitarmikin heç destani Turk Millatinin!

Selametle.

[ЭМАИ ЯЭ2U]

Ofarin... ;)
Umuman olganda yozganlaringiz tushunarli, kulgili hech narsasi yo'q. Lekin, "kalima" so'zi O'zbekchada ko'p ishlatilmaydi. Uni o'rniga "so'z"ni tog'riroq bo'ladi deb o'ylayman.
Bundan tashqari, "kabi" so'zi O'zbekchada bor, lekin ko'pincha adabiy kontekstda ishlatiladi. Uni o'rniga "-day" suffiksini qoshish o'rinli bo'ladi (misol uchun: Oyday - oy kabi, qushday - qush kabi, "men qilganim kabi" - "men qilganday" va hakazo).
So'ng ham shunday so'z. Kundalik tilda keyin so'zi ko'proq ishlatiladi.

Omadlar!

Katta rahmat, malumot berganingiz uchun.

[oğuz]

Katta rahmat, malumot berganingiz uchun.

Diğerlerini parçadan bütüne giderek anlıyordum ama...

Yukarıdaki iletiyi TAM ANLADIM ;)

[mustafa06]

''Verilen bilgiler ichin chok teshekkürler'' diyor

[kaiser]

Emelyette Turkiye turukliri, turukmenle, azerbaycanlar,uzbeklerning hemmisi uyghur toplughudin ayrilghan qebililerdur .

sizler uyghurce ugensiniz hemme turukcini chuchuneleysiz.

[ЭМАИ ЯЭ2U]

O'zbek Turkchasini biladiganlarga bir savol:
O'zbekcha Hozirgi Zamonning turli formalari bor. Bularning orasidagi farqlarni aytishingiz mumkinmi?


Şimdiki Zaman
kelyapman geliyorum
kelyapsan geliyorsun
kelyapti geliyor
kelyapmiz geliyoruz
kelyapsiz geliyorsunuz
kelyaptilar geliyorlar
(kelishyapti)

Olumsuz:
kelmayapman gelmiyorum
kelmayapsan gelmiyorsun
kelmayapti gelmiyor
kelmayapmiz gelmiyoruz
kelmayapsiz gelmiyorsunuz
kelmayaptilar gelmiyorlar
(kelishmayapti)

Şimdiki zaman için kullanılan diğer çekimler:
-kelayotirman, kelayotirsan, kelayotir, kelayotirmiz, kelayotirsiz, kelayotirlar
-kelib yatibman, kelib yatibsan, kelib yatibdi, kelib yatibmiz, kelib yatibsiz, kelib yatibdilar
-kelib turibman, kelib turibsan, kelib turibdi, kelib turibmiz, kelib turibsiz, kelib turibdilar
-kelib o'tiribman, kelib o'tiribsan, kelib o'tiribdi, kelib o'tiribmiz, kelib o'tiribsiz, kelib o'tiribdilar
-kelib yuribman, kelib yuribsan, kelib yuribdi, kelib yuribmiz, kelib yuribsiz, kelib yuribdilar

kelmoqdaman gelmekteyim
kelmoqdasan gelmektesin
kelmoqda gelmekte
kelmoqdamiz gelmekteyiz
kelmoqdasiz gelmektesiniz
kelmoqdalar gelmekteler
(kelishmoqda)

[[b]lamer]

O'zbek Turkchasini biladiganlarga bir savol:
O'zbekcha Hozirgi Zamonning turli formalari bor. Bularning orasidagi farqlarni aytishingiz mumkinmi?

Ben Özbek Türkçesini bilmiyorum ama öğrenmeye çalışıyorum. Türk Dil Kurumu'nun Özbek Türkçesi Grameri isimli kitabında konuyla ilgili bazı bilgiler var. Oradan alıntılayarak yazıyorum:

Şimdiki Zaman (Hozirgi Zamon)
Özbek Türkçesinde şimdiki zaman üç şekilde teşkil edilebilir.

Birinci tip
Birinci tipte -yap veya -ayap eki kullanılır. Bu eklerle teşkil edilen şekillerde devam etmekte olan iş ve oluşlardan bahsedilir. Bu tipte çoğunlukla -yap eki kullanılmaktadır. -a-yap ekinin işlekliği azdır.

Buni hech kimdan yashirmay, guzar-mahallalarda oshkora aytayapti. "Bunu hiç kimseden gizlemeden, çarşı ve mahallelerde açıkça söylüyor."

-Mana, men o'ylayapman.
-Nimani o'ylayapsan?
"-İşte, ben düşünüyorum.
-Neyi düşünüyorsun?"

Nimaga jilmayyapti? "Niye gülümsüyor?"
Vaqt ketyapti, ogayni! "Vakit geliyor, arkadaş!"

-Siz meni ersiragan shaloq xotin deb o'ylayapsizmi? "Siz beni erkek isteyen düşük bir kadın diye mi düşünüyorsunuz?

İkinci tip
Şimdiki zamanın ikinci tipi, -(a)yotir eki ile teşkil edilir. Bu eklerle teşkil edilen şekillerde, şimdiki zamanda yapılan bir iş veya oluşun gelecekte de devam etmesi söz konusudur.

O'lchamasdan kesayotirsizlar. "Ölçmeden kesiyorsunuz."
Hoy, aziz o'rtog'im, vaqt o'tayotir. "Hey, aziz arkadaşım, vakit geçiyor."

Üçüncü tip
Şimdiki zamanın üçüncü tipinde -moqda eki kullanılır. Bu ekle teşkil edilen şekillerde yapılan iş ve oluşun devamlılığı söz konusudur.

..., bunda ham Navoiy "so'z" orqali umuman ijodkar burchi, badiiy asar salmog'i, o'quvchi oldidagi mas'uliyatni nazarda tutmoqda. "..., bunda da Nevai "söz" vasıtasıyla genellikle yaratıcı görevi, sanat eserinin ağırlığını, okuyucu önündeki sorumluluğu göz önüne almakta."

Özbek Türkçesinde şimdiki zaman; yotmoq, yurimoq, o'tirmoq ve turmoq yardımcı fiilleriyle de teşkil edilebilir. Bu tür cümlelerde; fiiller, kök veya gövdelerine -(i)b zarf-fiil ekiyle birlikte şahıs eklerini alırlar.

yotmoq fiiliyle kurulan şekillerde, söz konusu anda yapılmakta olan bir iş veya bir oluştan bahsedilir. Bu iş veya oluş geçmişte başlayıp geleceğe kadar devam edebilir.

Chindan ham tashvishlarim boshimdan oshib yotibdi-ku! "Gerçekten de endişelerim başımdan aşıyor!"

yurimoq fiiliyle kurulan şekillerde, çoğunlukla hareket anında veya yer değiştirirken meydana gelen ve alışılmış iş veya oluşlar söz konusudur.

Dadangning rasmini hali ham taqib yuribsanmi? "Babanın resmini hâlâ daha takıyor musun?"

o'tirmoq fiiliyle kurulan şekillerde, çoğunlukla yavaş bir hızla yapılan bir iş veya oluştan bahsedilir:

...po'stakni ming so'm desa, ag'zim ochilganicha ishonib o'tiribman-a...
"...Pöstekiye bin som dese, ağzım açık inanırım..."

turmoq fiiliyle kurulan şekillerde, durmadan birbiri ardına tekrarlanarak sürüp giden iş veya oluşlardan bahsedilir.
Bilib turibman... Hammasini bilib turibman. "Biliyorum... Hepsini biliyorum."

Volkan COŞKUN, Özbek Türkçesi Grameri, Ankara 2000

[ЭМАИ ЯЭ2U]

Katta rahmat!

[[b]lamer]

Katta rahmat!
Arzimaydi...

[FeruzaHonim]

<O'zbek Turkchasi> DEP O'zBEK tili kozDA tutILGANMI <? :?

[Iqbol]

<O'zbek Turkchasi> DEP O'zBEK tili kozDA tutILGANMI <? :?
Xuddi shunday!
Men ham birinchi eshitganda galati eshitilgan.

[FeruzaHonim]

:D :D :D shunaqaMI??
G'ALATI bolgandan keyIN G'alati eshitilmasdan TOGri eshitilsnMI <? ;)
lekin qiziQ kim oylab topgan EKAN bu tshunchani/iBOrani :rolleyes: :rolleyes: :rolleyes:

[Han]

:D :D :D shunaqaMI??
G'ALATI bolgandan keyIN G'alati eshitilmasdan TOGri eshitilsnMI <? ;)
lekin qiziQ kim oylab topgan EKAN bu tshunchani/iBOrani :rolleyes: :rolleyes: :rolleyes:

haqlisiz....lekin;)
adabiyot olamimizda

1- Ahmad Yassaviy o'zining Hikmatlarining tili haqida bu turkchadir deydi.
2- Alisher Navoyi butun asarlarida men buni turkiyda bitdim deydi.
3- Bobur Boburnomasini turkcha ekanligini davo qilgan..

endi siiyosat olamiga kelsak

1- Amir Temur "Biz Turklarning boshimiz" degan.
2- O'rta Osiyodan boshqa mintaqalarga ko'chib ketgan qavmlar bular asosan turkiyaliklar, eron, iroq turkmanlari, hindiston turkiylari, arabiston-misr turkiylari o'zlari haqida aslan turkistonlikmiz deb ta'rif berishadi...
3- Ruslar ham bu mintaqani Turkiston o'lkasi deb ataganda, Petr 1 ning ideologiysaiga suyangan bo'lmasa kerak...

demak bu ibora o'ylab topilgan emas, aksincha o'ylab gapirilgan bo'lsa kerak...:)

[borcugin]

S.A.

Küfri gaflat mührini buzgaymu man
Çin haqıqat mahdini tüzgaymü man

Selametle.

[MUHLIS]

"O'zbeklar turk emas" demoqchi bo'layotgan o'zbek huddi o'zi ustida turgan ulkan va baquvvat daraxtni kesmoqchi bo'layotgan axmoqqa o'xshaydi.
Balki har bir turk o'zbek bo'lmasligi mumkindir, ammo hech bir o'zbekning turk bo'lmasligi mumkin emas!
Inson balki dinini, siyosiy qarashlarini o'zi ma'qul ko'rganicha tanlay olar, lekin irqini, millatini tanlay olmaydi!

[Pax]

"O'zbeklar turk emas" demoqchi bo'layotgan o'zbek huddi o'zi ustida turgan ulkan va baquvvat daraxtni kesmoqchi bo'layotgan axmoqqa o'xshaydi.
Balki har bir turk o'zbek bo'lmasligi mumkindir, ammo hech bir o'zbekning turk bo'lmasligi mumkin emas!
Inson balki dinini, siyosiy qarashlarini o'zi ma'qul ko'rganicha tanlay olar, lekin irqini, millatini tanlay olmaydi!
İsterseniz Muhlis'in yazdıklarını Türkiye Türkçesine çevireyim ki, boşu boşuna üzerine şimşekler çekmesin :)
"Özbekler Türk değildir" diye iddia eden bir Özbek, kendisi oturmakta olduğu büyük ve güçlü ağaç dalını kesmek isteyen ahmağa benzer.
Belki her Türk Özbek değildir, ama hiç bir Özbeğin Türk olmaması mümkün değildir!
İnsan belki dinini, siyasi görüşlerini kendisi makul gördüğü şekilde seçebilir, lakin ırkını, milletini seçemez!

[MUHLIS]

Ister begen ister otur agla, benim dedem Ozbek TURKUDUR, Ozbekce degil Ozbek Turkcesi vardir. Kazak-Kirgiz-Azeri-Turkmen-Kipcak-Sor-Nogay-Ahiska-Karakalpak-Ozbek-Tatar...... hammasi TURK...Hozir bilmam yozmasini ama Uzbek Turkcesinde yozsam seni katta tuzlardim.:evil:

Selametle,

Ozbek turkcesinde "sanamay sakkiz dema" (yani saymadan sekiz deme) deyen bir ata sozu var, yine birisi de "yetti o'lchab bir kes" (yani eti defa olc, bir defa kes)dir.
Bilmeden, anlamadan baskalara tohmet tasi atmanin yerina diger turk lehcelerini daha iyi ogrenmeye calissaniz cok harika bir is olur, insaallah!

[CHOYHONACHI]

İsterseniz Muhlis'in yazdıklarını Türkiye Türkçesine çevireyim ki, boşu boşuna üzerine şimşekler çekmesin :)

Pax megerse yasiyormus ... :P

BA (Bu ara)/ Spam ve Off-topic oldugum icin ozur

[Alparslan]

Ozbek turkcesinde "sanamay sakkiz dema" (yani saymadan sekiz deme) deyen bir ata sozu var, yine birisi de "yetti o'lchab bir kes" (yani eti defa olc, bir defa kes)dir.
Bilmeden, anlamadan baskalara tohmet tasi atmanin yerina diger turk lehcelerini daha iyi ogrenmeye calissaniz cok harika bir is olur, insaallah!

Evet bu sefer asabiyet yuzunden gozum yazinin bir kismini bile gormemis. KATTA UZR....

UZR BILAN,
Not:Onceki yazimi da sildim...

[FeruzaHonim]

HAN
ENdi oylab korinG -> Orta maktablarda dars dasturlariga "OZBEK tili" darsligi EMAS balkim "OZbek turkchaSI" darsligi kiritilsa nima bolarDI <?

[Han]

HAN
ENdi oylab korinG -> Orta maktablarda dars dasturlariga "OZBEK tili" darsligi EMAS balkim "OZbek turkchaSI" darsligi kiritilsa nima bolarDI <?

- O'zbekning kelib chiqishini otashparastlarga-zardushtlarga suyashdi qiyomat bo'lmadi...
- A. Makedonskiyning zamonidagi geraklardan tarqaganmiz deb ko'rishdi qiyomat bo'lmadi.
- o'rislarning tagida 170 yil qolsak ham o'z-o'zimizga bekmiz deb davo qildik hech nima bo'lmadi...
- davlat chegaramizning dastlabki rassomi va "o'zbekiston" nomimizni ilk avtori RUSlar edi lekin qiyomat bo'lmadi...
- Qipqizil mo'gulmiz ham dedik qiyomat qoyim bo'lmadi...
va hokazo

shuncha manfiy qirq qaynasa qo'shilmaydigan narsalarga oborib yopishtirishganda qiyomat bo'lmaydi-yu, O'zbek lahchasini o'ta tabiiy bo'lgan umumiy Turk tilining bir sho'basi ekanligi aytilsa qiyomat qoyim bo'larmidi?

havotiringiz o'rinsiz... O'zbekiston o'zbeklarning qo'lida emasku baribir...
"o'zbek forschasi" darsligi chiqib qolishi ehtimoli siz aytgan ehtimoldan balandroq :)

[borcugin]

S.A.

Tangla kel, dep ul parivaşga
Salamlar yolladim.
Tünda bargüm, dep cavab aytdi
Şabistandir ümid.

Tan vakti gel, diye o periye
Selamlar yolladım.
Gece geleceğim, diye cevap verdi
Gece ülkesidir ümit.

Selametle.

[borcugin]

S.A.

Öksinip "sen meni sevmaysan" dema
Men seni sevaman, canim, dil bilan
Dil bilan sevaman, lekin incima
Aytip beralmasam uni til bilan.

Üzülüp "sen beni sevmiyorsun" deme
Ben seni seviyorum, canım, gönülden
Gönülden seviyorum, lâkin incinme,
Söyleyemesem de onu dil ile.

Selametle.

[Alparslan]

S.A.

Öksinip "sen meni sevmaysan" dema
Men seni sevaman, canim, dil bilan
Dil bilan sevaman, lekin incima
Aytip beralmasam uni til bilan.

Üzülüp "sen beni sevmiyorsun" deme
Ben seni seviyorum, canım, gönülden
Gönülden seviyorum, lâkin incinme,
Söyleyemesem de onu dil ile.

Selametle.

A.S.

Ustad bu siiri ezberlemeye ugrasiyorum. Insallah birisine soyleyecegim vakit gelir :D

Selametle