To'g'ri ovqatlanish / Nutrition

[Iqbol]

Forumda bu mavzuda bilimliroq bo'lganlar borligi va "orlanip so'ramagan o'ziga zolim" nasihatiga amal qilgan holda sizlardan "ovqatlanish madaniyati" haqida bir ikki savol so'ramoqchi edim?
- Ovqatlarni "issiqlik" va "sovuqliklari" va buni ahamiyati?
- Qanday qilip optimal ovqatlansa bo'ladi? Biz uch marta ovqatlanishga o'rganip qolganmiz, ilmga berilgan odamlar bir marta ovqatlanishni maslahat berishadi? Qanday qilip oz lekin soz ( yani dars - ish uchun kerakli quvvat beradigan) ovqatlansa bo'ladi?
Va umuman, shu mavzu haqida oddiy bir insonning bilip qo'ygani yahshi bo'lgan malumotlardan yozip yuborsangiz, iltimos.
Yangi savollar au fur et a mesure qo'shilip boradi.

[Madalio'g'li]

Bizning ovqatlanish odatlarimiz sog'lik uchun yaxshimas shakilli. Lekin O'zbekchasini bilmadim, "Atın ölümü arpadan olsun.- Otning o'lishi arpadan bo'lsin." deb aytamiz afsus "ovqat" mavzu bo'lganda. :)

Vaqtida Turkchasini ko'rgan edim.
http://www.amazon.com/gp/reader/0892813245/ref=sib_dp_pt/105-2389295-6764412#reader-link

[Nafees]

manimcha ovqatlanish o'z o'zidan paydo bo'lib qolmaydi. har bir joyni iqlim sharoiti, mehnat turiga bog'liq.
nega hindistonda suv loyqa, nam va issiq ob-havo har hil viruslarning ko'payib ketishiga qulay bo'lsada u yerda epidemiya tarqalmidi? chunki hindlar ko'p achchiq yeyishadi va ko'p choy ichishadi. ikkalasi ham tabiiy antiseptiklar.

biz o'zbeklarning ovqatlanishini ko'rib, kimdir kuladi, kimdir hayron qoladi. lekin subcontinental, biznikiday yozi juda issiq va qishi juda sovuq iqlimda mehnat qilish uchun shunaqa ovqatlanish kerak. aytmoqchimanki, sharoitga qarab ovqatlanish madaniyati, racion, porciya kabi narsalar shakllanadi.

umuman olganda kam-kam, tez-tez yegan ma'qul.

[inter]

kuniga ikki mahal manim4a eng yahshi variant!!!

[Vector]

kunda 4-5 martta yevurish kere lekin kam kam....oma lek man 2 mahal yiman...

[Hamitovich]

Har doim ushbu ovqat section'ga kirib rasmlarni tomosha qilsam fikrimda NUTRITION degan so'z Titanik kemasidai suzib o'tadi. Nutrition deganda men foidali va zararsiz ovqatlanish qoidalarini tushunaman.

Masalan, High Fructose Corn Syrup (HFCS) to'g'risida yaqinda ma'qola o'qidim. Hech hayolimga kelmagan ekan HFCS zararligini. Endi oziq-ovqat sotib olaetganimda har doim ingredientslariga qarab olyapman HFCSdan qo'rqib. Coca-colani va Dr. Pepperni umuman ist'emol qilmai qo'ydim va o'rniga Diet Coke va Diet Dr. Pepperga o'tdim. Ketchup degan narsa musorniy yashikda o'rin topdi.

Afsuski, o'zbek tilida bundai narsalar chop etilmaidi va sodda halq Coca-Colani va har-hil chet eldan kelgan zararli oziq-ovqatlarni ta'minlaidi. Vaholanki, O'zbekistonda Food and Drug Administration degan davlat organi yo'q bo'lsa kerak. Agar bor bo'lganda ham FDA'ga nisbatan yahshi ish qilmayapti. Shuning uchun O'zbekistondagi vatandoshlarga airim zarali moddalar to'g'risida informaciya etkizish uchun shu threadni ochishni lozim deb topdim. Ishonchim komil, airim forum ishtirokchilari juda bilimli bu sohada va o'z bilimlari bilan keng publikani ogohlantirishadi. Ushbu thread o'zbek tilida bo'lsa yahshi bo'lar edi chunki o'zbek tilida shundai informaciya yo'q. Rahmat.

[Proserpina]

Fructoz tarkibi baland makka siropi haqida o'qiganingizni iltimos aytib bering.

[nicol]

Himikatsiz oziq ovqatlardan emoqchi bolsayiz bu erlarda health food store degan magazinlar ham bor hamma produktalar organic boladi..Boshqa magazinlarga qaraganda narhi baland lekin sabzavot va meva chevalari va hokazolari hammasi tabiy dorisiz ostirilgan.

[nicol]

Etgancha Diet Coke bilan oddiy Cokeni farqi yoq ikkalasi ham zararli..Umuman olganda gazli napitkalarni hammasi(except mineralniy suv) sogliq uchun yahshi emas..Hatto ichadigan karton qogozdagi soklarni ham tarkibida ancha muncha corn syrup qoshilgan.. Masalan men ozim shahsan fresh mevalardan olib sok vejimalkadan chiqaramanda keyin mazza qilib ichaman,,hech qanaqa shakarsiz tabiy sok boladi..Undan keyin tabiy mevalarni sokini istemol qilganlarni yuzi tiniq boladi..Undan keyin health kitoblarida yozishicha odam kuniga 7-8 stakan suv istemol qilishi kerak..Suv organizm uchun juda ham kerakli muhim suyuqlikdir ,,terini ham quritib yubormaydi koproq ichib tursa..

[Proserpina]

Hamma biladiki, americaliklar osha gazli (soda) ichimliklarni huddi biza choy ichganimizdek istiemol qilishadi. Ko'pincha hollarda o'sha napitkalarni bir kunda bir nechi marta ist'emol qilganlarni vazni katta boladi , yoki semiz boladi. Semizlik, ko'pincha diabed bilan bo'g'langan bo'ladi. Shuning uchun, consumerlarni shakar meyorini kamroq ist'emol qilish maqsadida (oh, bla-bla-bla, o'zbek tilida kuchli emas man, but I am trying), ichimlik companiyalari diet napitkalar chiqaradi. Diet napitkalarni tarkibi, originaldan kymyo tarqibi boyicha hech ham farq qilmidi, faqat shakar o'rniga sweetenerlar (saharozameniteli) ishlatishadi. Misol uchun, agarda diet coca colani labeliga qarasangiz, carbohydrates- 0 % deb yozilgan.

Shundoq qilib Hamitovich, pulizni 0-caloriyali, 0- shakarlik, va 0 nutrient napitkaga ishlatibsiz, coffein tarkibini nazarga olmasak. Kichkina ma'lumot uchun, odam miyasi va eritrocitlar (kislorod almashuvi uchun) faqat shakar bilan yashidi.

[Hamitovich]

Hurmatli Prosperina,
Hech kim shakarga urush ochgani yo'q. Kichkina ma'lumotingiz uchun rahmat albatta. Joy topiladi ko'nglimizda.

So'z bu erda haligi Yuqori Fruktoz Miqdordagi Makka Siropi (vashe qiyin ekan aitish :) ) to'g'risida ketyapti. Shakar foidali narsa agarda uni sog' odam va o'z me'yorida iste'mol qilsa. Ammo Fruktoza bu shakar emas va shakarni o'rniga ishlatilsa yahshi holatga olib kelmaidi.

Masalan, agarda shakarni (glyukoza, saharoza) va krahmalni iste'mol qilsangiz, oshqozonda INSULIN degan gormon ishlab chiqariladi va ushbu gormon 3ta o'ta muhim ro'l o'ynaidi:
1. Appetitni to'htatadi. Ya'ni oshqozonda etarli darajada ovqat bor va boshqa kerak emas. Shuning uchun airim krahmalga (non, kartoshka, makka va hokazo) va shakarga (shokolad, qand, meva-cheva) ovqatlarni to'yimli ovqatlar deimiz. Airim holatlarda ovqatimizni yarimni yeb qolganiga ozgina desert eymiz. Qisqasi Tormoz!
2. Insulinni ikkinchi muhim ro'li esa LEPTIN degan gormon ishlab chiqarishi. Leptin organizmdagi "fat cells, jirovie kletki"da joylashadi va yog'larni regulirovat' qiladi. Ya'ni qancha yog'ni har-ehtimol organizmda saqalash kerak va qanchasini energiya miqtorida ishlatish kerak. Ya'ni yog'lar Bosh muharriri, Admin, Moderator :)!
3. Insulinni uchunchi muhim ro'li uglevodlarni (shakar ham uglevod) organizmga tarqatadi energiya sifatida. Leptin yog'larni qandai energiyaga yuborsa, insulin ham uglevodlarni shundai boshqaradi lekin badjajlroq chunki uglevodlarni umuman saqlamaidi. Hammasini o'tga tashlaidi. Ya'ni "Bo'sh kochegar" pechkaga "ko'mir" tashlaidi.

Natijada sistema normal holatda ishlaidi. Saharniy diabet bilan kasal odamlarda bu sistema buzulgan. Ularni organizmida insulin etarli darajada ishlab chiqarilmadi va shuning uchun sun'iy ravishda aptekadan keladi (unga ham recept kerak duhtirdan). Shuning uchun ular semiz. Semizlik uchun saharniy diabet emas, balkim Saharniy diabetlik uchun semizdir! Mana Sizga prichinno-sledstvennaya svyaz'.

FRUKTOZ esa Insulinni ishlab chiqarilishini STIMULIROVAT' qilmaidi. Ya'ni Coca-Colani (unga shakar qo'shilmaidi) ichsangiz Insulin-bobo uni kutub olishga uyidan chiqmaidi. Nepriglashenniy gost'-aitilmagan mehmon. Shuning uchun 3-4 litr coca-colani ichvorishingiz mumkun 1-2 soat ichida. Achinarlisi shuki uglevodlar (HIGH fructoz) juda ko'p va organizmda qolaveradi. Insulinsiz Energiya sifatida ishlatilmaidi va yog'ga ailanadi. O'z navbatida bu yog'lar ham LEPTINSIZ energiya sifatida ishlatilmaidi va polkalarda saqlanadi. Natijada esa HIGH BLOOD PRESSURE (QON DAVLENIYASI) ko'tariladi, yurak hastaliklari, serdechniy pristup, saharniy diabet simptomlari va hokazo.

HIGH FRUKTOZ nafaqat soda ichimliklarida balkim hozirgi non mahsulotlarida ham bor. Nonda albatta krahmal bor insulinni stimulirovat qiladigan lekin bu insulin faqat krahmalga etarli bo'lishi mumkun. McDonalds va boshqa fast-food restoranlarida shundai non ishlatishadi plus coca-cola. Coca-colada esa shakar yo'q! Fruktoz bor!

O'ylaymanki tushunarli qilib isbotlab berdim. Ayrim erlarida o'zbekchani yahshi bilmaganim sababli rus so'zlarini ishlatvordim. Barchangizga so'gliq tilab!

[~Atirgul~]

Coca-colani va Dr. Pepperni umuman ist'emol qilmai qo'ydim va o'rniga Diet Coke va Diet Dr. Pepperga o'tdim. Ketchup degan narsa musorniy yashikda o'rin topdi.

Men bilishimcha diet ichimliklar ham zararli bo'ladi, chunki ularga shakar o'rinbosarlari qo'shiladi,
Shakar o'rinbosarlarning zararligini mana shu erdan bilib olasiz: http://halol.uz/index.php?name=News&file=article&sid=28


Американинг Нью-Мексико штатида озиқ-овқат маҳсулотларида аспартамнинг ишлатилишини ман қилиш ҳақида суд процесси бошланди. Аспартам – бу шакар ўринбосарларида бири бўлиб, диетик Cola ва Pepsi каби салқинлантирувчи ичимликларда ишлатилади. Аспартамнинг асаб тизимини шикастланишига сабаб бўладиган кучли нейтротоксик модда эканлиги кўплаб тажрибалар асосида исботланган.

Men ham bu ichimliklarni kamroq istemol qilishga harakat qilaman, uning o'rniga mevaladan sok tayorliyman, yoki suv va ko'k choy ichaman.

[Inspiredmind]

Men bilishimcha diet ichimliklar ham zararli bo'ladi, chunki ularga shakar o'rinbosarlari qo'shiladi,
Shakar o'rinbosarlarning zararligini mana shu erdan bilib olasiz: http://halol.uz/index.php?name=News&file=article&sid=28,

yaxshi poznavatelney thread, ichadigan narsa koldiring bu..:D hammasida fatlashtiradigan o'rinbosar bo'lsa.. bu nimani ichamiz,,, Atirgul honim.. ice tea ga nima deysiz?

[Hamitovich]

,

yaxshi poznavatelney thread, ichadigan narsa koldiring bu..:D hammasida fatlashtiradigan o'rinbosar bo'lsa.. bu nimani ichamiz,,, Atirgul honim.. ice tea ga nima deysiz?

qanday kunlarga qoldik? ichgani ham narsa yo'q :lool:

[Proserpina]

Man faqat diet coke-ni tarkibi nima bilan original or regulardan farq qilishini ko'rsatmoqchi edim. Agar regular coke tarkibida (carbohydrates) uglevodlar (углеводы-ni o'zbek tilida shakar deyiladi deb oylabman) bolsa, diet coke-da saharozamenitel, yoki sweetener boladi. Osha saharozamenitel'lar calorie ishlab chiqarmidi, uglevodni bol'sa 1 grami 4 calorie ishlab chiqaradi.

Shu holos.

PS: Hafa bo'lmangu, hamma narsani aralash-quralash qilib yuboribsiz. Nima foydali va nima zararligiga qiziqganizga sizga tan beraman.

[Hamitovich]

Man faqat diet coke-ni tarkibi nima bilan original or regulardan farq qilishini ko'rsatmoqchi edim. Agar regular coke tarkibida (carbohydrates) uglevodlar (углеводы-ni o'zbek tilida shakar deyiladi deb oylabman) bolsa,

Regular Coke'da shakar yo'q. Fruktoza bor. Fruktoza bu yomon. Nimaga yomon tushuntirib berdim.


PS: Hafa bo'lmangu, hamma narsani aralash-quralash qilib yuboribsiz. Meni kechiring. Bu faqat oz'bek tilini yahshi bilmaganimdan. Atailab qilmadim.


Nima foydali va nima zararligiga qiziqganizga sizga tan beraman.
:? nu eto uje offtop!

[nicol]

qanday kunlarga qoldik? ichgani ham narsa yo'q :lool:

Ichadigan ichimliklar kop faqat bilish kerak qaysi biri foydali yoki zararli...Chanqovdi bosdi ichimlik ichaman desayiz masalan oziz kok choy yoki qora choy damlab ichiga lemon va asal aralashtiringda keyin sovutib qoying..Stakanni yarimlab ice kubikladan solib shu sovutilgan choyni qoysiz ana siz hohlagan chanqovni bosadigan ichimlik tayyor..:D

[nicol]

Issiq sovuq ovqatlarni aralashtirib eyish yahshi emas ,,,Birinchidan tishga va oshqozonga zarari bor..Bir mahal ovqat eyish ham organizmga togri kelmidi natijada gastrit yoki yazva kasalliklari kelib chiqishi mumkin..Osha uchun ham oz ozdan 3-4 mahal ovqat egan maqul..Kopchilik bu erda issiq ovqat bilan sovuq muzday coke yoki salqin ichimliklarni ichishadi bu juda ham zararli medaga...Issiq ovqat egandan keyin sovuq ichimlikni zinhor aralashtira kormang..Undan kora issiq choy ichgan maq'ul (kok choy )bolsa juda ham yahshi chunki ovqatni yanada hazm qilishga yordam beradi..Man kopincha ovqatdan keyin kok choyga limon solib ichaman ..

[Hamitovich]

Ichadigan ichimliklar kop faqat bilish kerak qaysi biri foydali yoki zararli...Chanqovdi bosdi ichimlik ichaman desayiz masalan oziz kok choy yoki qora choy damlab ichiga lemon va asal aralashtiringda keyin sovutib qoying..Stakanni yarimlab ice kubikladan solib shu sovutilgan choyni qoysiz ana siz hohlagan chanqovni bosadigan ichimlik tayyor..:D
Juda yahshi maslahat. Rahmat!

[nicol]

[QUOTE=Hamitovich;586010]Juda yahshi maslahat. Rahmat![/QUU welcome.:)

[Proserpina]

Fructoza asal va mevalar tarkibida bo'ladi, va uni meyorda esa foydalidir. Siz oqigan istochnikizda muammo fructozani oziga emas balki fructozani processlangan ovqatda ko'p uchraganligi etiborgan olingan bo'lsa kere. Chunki food producing companiyalar o'z mashulotlarini sotish maqsadida fructozani kak pishevaya dobavka sifatida non, meva sharbati va hokazolarga qoshadi. Food companiyalarni maqsadi pul kilish, shuning uchun America aholisini 60% dan ko'progi semizlikka uchragan.

Insulin -gormon bolaturib, oshqozon osti bezining Langengars orolchalari bolan ishlab chiqariladi. Organizmdagi har bir ho'jayraning insulinga sezuvchan receptorlar boladi. Osha receptorlarga insulin ta'sir qilib qondagi glucozani hujayraga etishtirib beradi, osha glyucoza orqali hujayra ichida energiya almashuvi boladi.

Diabet.
Diabetni 2 turi bo'ladi. Birinchi turida genetik sababdan yoki, bazi viruslar organizmni immun sistemasini activlashtirib osha Langengars orolchalarini begona ho'jayralar deb hujum qilib o'ldiradi. Bunda insulin tansiqligi -diabet 1 rivojlanadi.

Diabedni 2 turi odamni hattan tashqari semirib ketganligida rivojlanadi. O'shanda hu'jayralarni insulinga sezuvchanligi pasayib ketadi, va insulin normal tarkibida bo'lgani bilan, glyucosani ho'jayraga kirishida yordam berolmi qoladi. Ko'pincha A. aholi diabetni 2 turi bilan hastalangan. Mana sizga contoversiya, diabet kak sledstvie ozhireniya.

Leptin - gormon nasisheniya, organizmdagi yog' ho'jayralari orqali ishlab chiqariladi. Insulin bunda rol o'ynamidi. Leptin miyani gipotalamusiga yetarli energia saqlandi degan signal beradi, unga appetite pasayadi. Lekin buni hech insulinga dahli yoq.

Boshqa bu threadga boshimnii og'ritib kirmiman.

Salomat bo'ling

[-Resident-]

Ichadigan ichimliklar kop faqat bilish kerak qaysi biri foydali yoki zararli...Chanqovdi bosdi ichimlik ichaman desayiz masalan oziz kok choy yoki qora choy damlab ichiga lemon va asal aralashtiringda keyin sovutib qoying..Stakanni yarimlab ice kubikladan solib shu sovutilgan choyni qoysiz ana siz hohlagan chanqovni bosadigan ichimlik tayyor..:D

Shu ko`k choyni bilmadimku lekin men O`zbekistondaligimda bir doktor aytgandi qora choyni zarari katta deb nimaga desam qonni kamaytiradigan modda bor deb aytgan edi lekin hozir u aytgan moddani eslomiyman!
PS.Shuni eshitgan bo`lsam ham ichib turaman qora choy!

[Proserpina]

Do'htir sizga no'tug'ri maslahat beribti. Ko'k choyda caffein bo'ladi. Kopincha qoni kam bo'lgan kasalga shifokor temir moddali do'ri yoki temir moddasi bor vitamin tavsiya ichish etadi. Lekin nima bilan ichishni ko'pincha dohtirlar maslahat bermidi. Biz odatdagidek hamma narsani choy bilan ichamiz. Haligi aytganimdek, agar temir moddali do'rini choy bilan ichsa, unda caffeini ta'siri orqali temir moddasi ichakda so'rilmi (inactivation), parchalanib ahlat orqali organizmdan chiqib ketadi. To est' dorini ta'siri bo'lmidi.

[-Resident-]

Do'htir sizga no'tug'ri maslahat beribti. Ko'k choyda caffein bo'ladi. Kopincha qoni kam bo'lgan kasalga shifokor temir moddali do'ri yoki temir moddasi bor vitamin tavsiya ichish etadi. Lekin nima bilan ichishni ko'pincha dohtirlar maslahat bermidi. Biz odatdagidek hamma narsani choy bilan ichamiz. Haligi aytganimdek, agar temir moddali do'rini choy bilan ichsa, unda caffeini ta'siri orqali temir moddasi ichakda so'rilmi (inactivation), parchalanib ahlat orqali organizmdan chiqib ketadi. To est' dorini ta'siri bo'lmidi.
Bu gapizdan Doktor to`g`ri maslahat bergan bo`lib chiqadiku nimaga no`to`g`ri maslahat beribdi deb yozdingiz?:rolleyes:

[Proserpina]

Qora choymi yo ko'k choymi, zarari yoq. Naoborot choyda antioxidantlar bo'ladi. Ular organizmdagi erkin radicallarni bog'lab oladi. Erkin radicallar bo'lsa normal ho'jayralarni structurasini buzib, mutate qilib bo'lajak rak kasali (o'simtani) osishiga yordam beradi. Shuning uchun osobenno ko'k choy foidalidir.

Temir tarkibli do'rini iste'mol qilganda choy bilan emas, bir stakan suv bilan ichish kere, chunki temir va caffein bir biri bilan "kelishmidi". Lekin choyni o'zi kamqonlikka olib kelmidi