benay
01-25-2007, 02:05 PM
Tarih incelenirken yapilan en önemli yanlislardan biri de, geçmisin, bugünkü kavramlar ve terimlerle irdelenmesi ve degerlendirilmesidir. Bunun en tipik örnegi, Osmanli Imparatorlugu'nun XIV. ile XVII. yüzyillar arasindaki temel yapisinin "insan haklari" baglaminda degerlendirilmesi yanlisidir.
Sonuç ister olumlu olsun , ister olumsuz, böyle bir degerlendilirme yapilamaz, çünkü "insan haklari" dünyada 18. yüzyilinda ortaya çikmis olan bir kavramdir.
Türkiye'de dincilik (seriatçilik) ve irkçilik (özellikle de ayrilikçi irkçilik) tehlikeleri ne yazik ki, insan haklarini ve demokrasiyi tehdit eden boyutlara ulasmistir.
Her iki totaliter egilim de, bugünü biçimlendirmek ve kamuoyuna yönlendirmek için deginilmistir.
Son zamanlarda bütün dünyaya egemen olan "Dinci bakis", en çok zarari, simdilik baska bir örnegi görülmeyen laik ve demokratik bir Müslüman ülke olan Türkiye'ye verecektir.
Din kisvesi altinda toplumumuzu ve tarihimizi etkileyen Arap Emperyalizmi, Türk bilincini bile bastirmistir.
Luther'in dinden gelerek baslattigi reformu, Atatürk, siyasetten gelerek yapmisti.
Türk Müslümanligi Arap Müslümanligindan farklidir:
Burada önemle üzerinde durulmasi gereken bir baska olay, Türklerin Islam anlayislarinin Horasan'dan çok etkilenmis olmasidir. Türkler Müslüman olduktan sonra, Ahmet Yesevi'nin, Haci Bektasi Veli'nin ve tabii Mevlâna'nin ve Yunus'un hümanist yaklasimlarindan büyük ölçüde etkilenmislerdir.
Yeniçerilerin Bektasiligi; Osmanli'nin Dehasi:
Bilindigi gibi Bektasilik, Islam tarikatlari arasinda en hosgörülü olanidir. Alevi-Bektasi fikralarinda Allah ve Peygamber bile zaman zaman elestirilir.
Yildirim Bayezit'i, Timur'un filleri degil, Türk Beylerin ihaneti maglup etmistir.
1844'ten sonra artik tagsis yok, istikrar var, çünkü Bati "Siz tagsis yapmayin biz size borç verelim" diyor ve Osmanli Imparatorlugu, Kirim savasi için tagsis yapmak yerine Bati'dan borç alinca, iflas ediyor ve çöküyor.
Emrinde 15 baska bilgin çalisan Takiyettin, Müneccimbasi olarak saraydaki pek çok kisinin kiskançligini üzerine çeker. 1577'de gökyüzünde görülen bir kuyrukluyildiz, ugursuzluk alameti sayilir. Derken, 1578'de veba salgini baslar. bilindigi gibi veba salginlari Avrupa'da Tanri'nin bir cezasi sanildigi için, Engizisyon Mahkemeleri karariyla pek çok kadin, "cadi" ve pek çok Yahudi, "dinsiz" diye yakilmistir.
Osmanli Imparatorlugun yikilis tarihi, Borçlar Yönetimi'ni (Düyun-u Umumiye Idaresi) kuran Muharrem Kararnamesi'nin ilan edildigi gündür: 20 Aralik 1881. Büyük tarihsel rastlanti olarak Osmanli Imparatorlugu'nun yok olus sürecinden yepyeni bir Cumhuriyet yaratacak olan lider, Mustafa Kemal Atatürk de ayni yil dogmustur.
"Her insan dogdugu andan itibaren ölmeye baslar"
Istanbul'un Fethi Amerika'nin Kesfine, Amerika'nin Kesfi Dünyanin degismesine, dünyanin degismesi Osmanli'nin yikilisina yol açiyor.
Aralarinda Halide Edip Adivar'in da bulundugu bir grup aydinin, Kurtulus Savasi sirasinda, Türkiye için de "Amerikan Mandasi" istedigi animsanmalidir.
Düsünsel ve siyasal köklerini Yeni Osmanlilardan, (Genç Osmanlilar) ve Genç Türklerden alan Cumhuriyet kadrolari, XIX. yüzyil boyunca süren özgürlük ve anayasal haklar mücadelesine karsi çikan Abdülhamit'i sadece bu yönüyle degerlendirmekle yetinmisler.
Fransiz devrimi'nden sonra Avrupa'da egemen olan milliyetçilik ve anayasacilik akimlari, Osmanli aydinlarini ve kendilerini Imparatorlugu kurtarmakla görevli sayan genç subaylari etkilemis yurtiçi ve yurtdisi örgütlenmelerle güçlenen Ittihat ve Terakki örgütü, Makedonya'da isyan ederek daga çikan subaylarin baskisiyla, sonunda Abdülhamit'i, anayasayi yeniden yürürlüge koymaya mecbur etmistir. Burada ilginç olan nokta, Abdülhamit'in kendi gelistirdigi telgraf hatlariyla baski altina alinmis olmasidir.
Isyancilar: Resneli Niyazi, Enver...
Makedonya'daki askeri denetimi elinden kaçiran Abdülhamit'e, Selanik ve Manastir merkezlerinden anayasayu ilan etmesi için tehdit telgraflari çekilmeye baslanir. Baska çikar yol göremeyen Abdülhamit, Anayasa'yi 23 Temmuz 1908'de yeniden yürürlüge koyar.
Ikinci Mesrutiyet'in ilani, dinci çevreleri rahatsiz etmisti.
Bu ortam içinde Istanvbul'da Taksim kislasindaki avci taburlari, medrese ögrencilerinin ve din adamlarinin da katilmasiyla 31 Mart'ta (13 Nisan 1909) "Seriat isteriz?" sloganiyla Ikinci Mesrutiyet'e karsi ayaklandilar: gerici askerlerin isyani baslamisti. Bu isyani, Kurmay Baskanligini Mustafa Kemal'in yaptigi Selanik'ten yollanan Hareket Ordusu bastirdi. 27 Nisan 1909'da Abdülhamit'i tahttan indirdiler, yerine Mehmet Resat Efendi, V. Mehmet olarak tahta çikti.
Türkiye Cumhuriyeti'nin laik ve demokratik yapisini elestiren, bu yapiyi kuran Atatürk Devrimleri'ni "tepeden inmeci, Jakoben" olarak reddeden, Osmanli Imparatorlugu'nun mirasini özleyen ve uluslararasikonjonktürdeki siyasal Islam hareketine sempati duyan kisiler, elbette Vahdettin için "Hain degil, vatansever" diyeceklerdir.
Almanya'da gezi sirasinda, Mustafa Kemal, Osmanli Imparatorlugu'nun kurtulusu için kafasindaki siyasal çözümleri Vahdettin'e anlatir. Enver Pasa'nin Baskomutanliktan alinmasi, kendisinin Baskomutan ve Harbiye Naziri olarak atanmasi bu çözümlerin basinda gelmektedir.
Osmanli Devleti, müttefikine karsi savas açan Amerika'ya 20 Nisan 1917'de bir nota verdi ve diplomatik iliskilerini kesti. Amerika'nin Anadolu'daki etkisi o denli yaygindi ki, Halide Edip (Adivar) gibi özgürlük savasçilari bile Mustafa Kemal hareketinin ancak Amerikan Mandasi'nin kabulüyle basariya ulasabilecegini düsünüyordu.
Bir kitap'dan alinmisdir...
Sonuç ister olumlu olsun , ister olumsuz, böyle bir degerlendilirme yapilamaz, çünkü "insan haklari" dünyada 18. yüzyilinda ortaya çikmis olan bir kavramdir.
Türkiye'de dincilik (seriatçilik) ve irkçilik (özellikle de ayrilikçi irkçilik) tehlikeleri ne yazik ki, insan haklarini ve demokrasiyi tehdit eden boyutlara ulasmistir.
Her iki totaliter egilim de, bugünü biçimlendirmek ve kamuoyuna yönlendirmek için deginilmistir.
Son zamanlarda bütün dünyaya egemen olan "Dinci bakis", en çok zarari, simdilik baska bir örnegi görülmeyen laik ve demokratik bir Müslüman ülke olan Türkiye'ye verecektir.
Din kisvesi altinda toplumumuzu ve tarihimizi etkileyen Arap Emperyalizmi, Türk bilincini bile bastirmistir.
Luther'in dinden gelerek baslattigi reformu, Atatürk, siyasetten gelerek yapmisti.
Türk Müslümanligi Arap Müslümanligindan farklidir:
Burada önemle üzerinde durulmasi gereken bir baska olay, Türklerin Islam anlayislarinin Horasan'dan çok etkilenmis olmasidir. Türkler Müslüman olduktan sonra, Ahmet Yesevi'nin, Haci Bektasi Veli'nin ve tabii Mevlâna'nin ve Yunus'un hümanist yaklasimlarindan büyük ölçüde etkilenmislerdir.
Yeniçerilerin Bektasiligi; Osmanli'nin Dehasi:
Bilindigi gibi Bektasilik, Islam tarikatlari arasinda en hosgörülü olanidir. Alevi-Bektasi fikralarinda Allah ve Peygamber bile zaman zaman elestirilir.
Yildirim Bayezit'i, Timur'un filleri degil, Türk Beylerin ihaneti maglup etmistir.
1844'ten sonra artik tagsis yok, istikrar var, çünkü Bati "Siz tagsis yapmayin biz size borç verelim" diyor ve Osmanli Imparatorlugu, Kirim savasi için tagsis yapmak yerine Bati'dan borç alinca, iflas ediyor ve çöküyor.
Emrinde 15 baska bilgin çalisan Takiyettin, Müneccimbasi olarak saraydaki pek çok kisinin kiskançligini üzerine çeker. 1577'de gökyüzünde görülen bir kuyrukluyildiz, ugursuzluk alameti sayilir. Derken, 1578'de veba salgini baslar. bilindigi gibi veba salginlari Avrupa'da Tanri'nin bir cezasi sanildigi için, Engizisyon Mahkemeleri karariyla pek çok kadin, "cadi" ve pek çok Yahudi, "dinsiz" diye yakilmistir.
Osmanli Imparatorlugun yikilis tarihi, Borçlar Yönetimi'ni (Düyun-u Umumiye Idaresi) kuran Muharrem Kararnamesi'nin ilan edildigi gündür: 20 Aralik 1881. Büyük tarihsel rastlanti olarak Osmanli Imparatorlugu'nun yok olus sürecinden yepyeni bir Cumhuriyet yaratacak olan lider, Mustafa Kemal Atatürk de ayni yil dogmustur.
"Her insan dogdugu andan itibaren ölmeye baslar"
Istanbul'un Fethi Amerika'nin Kesfine, Amerika'nin Kesfi Dünyanin degismesine, dünyanin degismesi Osmanli'nin yikilisina yol açiyor.
Aralarinda Halide Edip Adivar'in da bulundugu bir grup aydinin, Kurtulus Savasi sirasinda, Türkiye için de "Amerikan Mandasi" istedigi animsanmalidir.
Düsünsel ve siyasal köklerini Yeni Osmanlilardan, (Genç Osmanlilar) ve Genç Türklerden alan Cumhuriyet kadrolari, XIX. yüzyil boyunca süren özgürlük ve anayasal haklar mücadelesine karsi çikan Abdülhamit'i sadece bu yönüyle degerlendirmekle yetinmisler.
Fransiz devrimi'nden sonra Avrupa'da egemen olan milliyetçilik ve anayasacilik akimlari, Osmanli aydinlarini ve kendilerini Imparatorlugu kurtarmakla görevli sayan genç subaylari etkilemis yurtiçi ve yurtdisi örgütlenmelerle güçlenen Ittihat ve Terakki örgütü, Makedonya'da isyan ederek daga çikan subaylarin baskisiyla, sonunda Abdülhamit'i, anayasayi yeniden yürürlüge koymaya mecbur etmistir. Burada ilginç olan nokta, Abdülhamit'in kendi gelistirdigi telgraf hatlariyla baski altina alinmis olmasidir.
Isyancilar: Resneli Niyazi, Enver...
Makedonya'daki askeri denetimi elinden kaçiran Abdülhamit'e, Selanik ve Manastir merkezlerinden anayasayu ilan etmesi için tehdit telgraflari çekilmeye baslanir. Baska çikar yol göremeyen Abdülhamit, Anayasa'yi 23 Temmuz 1908'de yeniden yürürlüge koyar.
Ikinci Mesrutiyet'in ilani, dinci çevreleri rahatsiz etmisti.
Bu ortam içinde Istanvbul'da Taksim kislasindaki avci taburlari, medrese ögrencilerinin ve din adamlarinin da katilmasiyla 31 Mart'ta (13 Nisan 1909) "Seriat isteriz?" sloganiyla Ikinci Mesrutiyet'e karsi ayaklandilar: gerici askerlerin isyani baslamisti. Bu isyani, Kurmay Baskanligini Mustafa Kemal'in yaptigi Selanik'ten yollanan Hareket Ordusu bastirdi. 27 Nisan 1909'da Abdülhamit'i tahttan indirdiler, yerine Mehmet Resat Efendi, V. Mehmet olarak tahta çikti.
Türkiye Cumhuriyeti'nin laik ve demokratik yapisini elestiren, bu yapiyi kuran Atatürk Devrimleri'ni "tepeden inmeci, Jakoben" olarak reddeden, Osmanli Imparatorlugu'nun mirasini özleyen ve uluslararasikonjonktürdeki siyasal Islam hareketine sempati duyan kisiler, elbette Vahdettin için "Hain degil, vatansever" diyeceklerdir.
Almanya'da gezi sirasinda, Mustafa Kemal, Osmanli Imparatorlugu'nun kurtulusu için kafasindaki siyasal çözümleri Vahdettin'e anlatir. Enver Pasa'nin Baskomutanliktan alinmasi, kendisinin Baskomutan ve Harbiye Naziri olarak atanmasi bu çözümlerin basinda gelmektedir.
Osmanli Devleti, müttefikine karsi savas açan Amerika'ya 20 Nisan 1917'de bir nota verdi ve diplomatik iliskilerini kesti. Amerika'nin Anadolu'daki etkisi o denli yaygindi ki, Halide Edip (Adivar) gibi özgürlük savasçilari bile Mustafa Kemal hareketinin ancak Amerikan Mandasi'nin kabulüyle basariya ulasabilecegini düsünüyordu.
Bir kitap'dan alinmisdir...