Dinda majburlash yoxud shariatda had masalasi

[Abdug'ofur]

Assalomu alaykum.

Menda Islom dinida amallarni bajarishga majburlash yoki amallarni bajarmaganlarni jazolash borasida savollar bor. Ya'ni, to'la Islom shariati o'rnatilgan davlatda din arkonlarini bajarmaganlarga qanday munosabatda bo'linadi?

Keling, din arkonlarini darajalariga ko'ra bo'lib chiqsak:

1. Namoz o'qimagan, ro'za tutmagan musulmonga shariatda had bormi va u nimadan iborat? (Masalan, bilishimcha, Shofeiy mazhabida namoz o'qimaydigan musulmonni o'limga hukm qilinadi. Xato qilgan bo'lsam, to'g'rilang.)

2. Hijob o'ramagan ayolgachi?

4. Hijob o'ragan, ammo yuzini yopmagan ayolchi? (Chunki, tolibonlar yuzini ham yopmagan, paranji o'ramagan ayollarni kaltaklashardi. Ular shariatdan buning uchun biror asos topishganmikin? Shu narsa meni qiziqtiradi) Hanafiy mazhabida yuz avratmi yoki yo'q? Boshqa mazhablardachi?

5. Musulmon namoz o'qisayu, jamoatga chiqmasa, yoki jamoatda muntazam bo'lmasa, bunga shariatda jazo bormi?

6. Yoki namozida muntazam bo'lmagan, ba'zan uxlab qolib namozini o'tkazib yuboradigan odamchi?

7. Musulmonlarning namoz o'qishini yoki boshqa amallarni bajarayotganini kuzatib, tekshirib turish kerak degan narsa bormi shariatda?

7. Qo'lning kesilishi uchun o'g'irikning eng kichik miqdori qancha? Yoki bir dona gugurt qutisi miqdridagi narsa o'g'irlagan odamning ham qo'li kesiladimi?

Yuqoridagi kabi holatlar to'la Islomiy bo'lgan, shariat to'la o'rnatilgan mamlakat uchun. Bu borada to'rt mazhab qanday fikrda, imkon bo'lsa, qiyoslab yozsangiz, birodarlar.

Umid qilamanki, savollarimni tusdhundingoiz.

[Abdug'ofur]

Birodarlar, nahotki savollar javobini hech kim bilmasa? Yoki savol tushunarsizmi? Yoki bular ahamiyatga molik bo'lmagan masalalardir? :rolleyes:

[Abdug'ofur]

Assalomu alaykum. Qo’lning kesilishi bilan jazolanmaydigan eng kichik o’g’irlik miqdori va turiga oid mazhabboshi imomlarimizning quyidagi qiyosiy hukmlarini topdim.

Imom Abu Hanifaga ko’ra qo’lning kesilishi bilan jazolanmaydigan o’g’irlik miqdori va turlari hamda boshqa imomlarning bu boradagi hukmlari:


Bir ashrafiy (buning qancha qiymat ekanini bilolmadim) qiymatidan kichik bo’lgan narsaning o’g’irlanishi. Boshqa imomlarga ko’ra, qo’lning kesilmasligi uchun eng kichik qiymat chorak ashrafiy, deb belgilangan.
Bir necha odam tomonidan birgalikda sodir etilgan o’g’irlik. Imom Ahmadga ko’ra, ularning har birini qo’li kesilishi kerak.
Balog’atga yetmagan bola tomonidan sodir etilgan o’g’irlik. Imom Molik buning ziddiga fatvo bergan (ya’ni, qo’li kesilishi kerak, degan).
Kafan og’irlagan odam. Boshqa imomlar buning ziddiga hukm berishgan.
Xotinining yoki erining narsasini o’g’irlash. Imom Molik buning ziddiga hukm chiqargan.
Otasining molini o’g’irlash. Molikning qarashi buning ziddiga bo’lgan.
Yaqin qarindoshlarning, masalan, jiyan yoki aka-ukalarning molini o’g’irlash. Boshqa imomlar buning aksiga hukm berishgan.
Olingan qarzning qaytarilishini rad etish orqali sodir etilgan o’g’irlik. Boshqa imomlarning nuqtai nazari buning aksi bo’lgan.
Musulmonlar himoyasidagi boshqa din vakillari tomonidan sodir etilgan o’g’irliklar. Boshqa imomlarga ko’ra, ularning qo’li kesilishi kerak.
Qur’on kitobini o’g’irlash. Shofeiy va Molikka ko’ra, ularning qo’li kesilishi kerak.

[Borz_man]

7. Qo'lning kesilishi uchun o'g'irikning eng kichik miqdori qancha? Yoki bir dona gugurt qutisi miqdridagi narsa o'g'irlagan odamning ham qo'li kesiladimi?

Bu borada man quyidagilarni eshitganman.
1.O'gri so'roqqa tutilishidan oldin,Halifa tamonidan:
a) Uy joyi bo'lishi kerak.
b) Uylangan bo'lishi kerak.
c) Markabi bo'lishi kerak.
d) Daromad oladigan ishi bo'lish kerak.

Halifa shu 4 holat bilan taminlagandan so'ng,o'gridan qo'l kesishga haqli degan gapni eshitganman.

Yana bir holat: O'gri uydan o'girlgan narsaga qo'l kesishlikga tortiladi,kochadan o'girlangan narsani jazosi yumshoq bo'ladi(darra bo'lsa kerak wallohalam).

O'gri ho'jeyn qo'lida ishlab maoshi yeb-ichishiga yetmasdan faqat yeyishlik uchun muhtojligidan o'girlik qilsa unda o'sha o'grig ish bergan inson javobga tortiladi deb ham eshitgandim.


Hamma gap eshitganim bo'lganiga,Shu qovl haqida kimda sahih manba bo'lsa biz ham foydalanib olardik.

[Abdug'ofur]

Assalomu alaykum. Qo’lning kesilishi bilan jazolanmaydigan eng kichik o’g’irlik miqdori va turiga oid mazhabboshi imomlarimizning quyidagi qiyosiy hukmlarini topdim.

Imom Abu Hanifaga ko’ra qo’lning kesilishi bilan jazolanmaydigan o’g’irlik miqdori va turlari hamda boshqa imomlarning bu boradagi hukmlari:

Bir ashrafiy (buning qancha qiymat ekanini bilolmadim) qiymatidan kichik bo’lgan narsaning o’g’irlanishi. Boshqa imomlarga ko’ra, qo’lning kesilmasligi uchun eng kichik qiymat chorak ashrafiy, deb belgilangan.
Bir necha odam tomonidan birgalikda sodir etilgan o’g’irlik. Imom Ahmadga ko’ra, ularning har birini qo’li kesilishi kerak.
Balog’atga yetmagan bola tomonidan sodir etilgan o’g’irlik. Imom Molik buning ziddiga fatvo bergan (ya’ni, qo’li kesilishi kerak, degan).
Kafan og’irlagan odam. Boshqa imomlar buning ziddiga hukm berishgan.
Xotinining yoki erining narsasini o’g’irlash. Imom Molik buning ziddiga hukm chiqargan.
Otasining molini o’g’irlash. Molikning qarashi buning ziddiga bo’lgan.
Yaqin qarindoshlarning, masalan, jiyan yoki aka-ukalarning molini o’g’irlash. Boshqa imomlar buning aksiga hukm berishgan.
Olingan qarzning qaytarilishini rad etish orqali sodir etilgan o’g’irlik. Boshqa imomlarning nuqtai nazari buning aksi bo’lgan.
Musulmonlar himoyasidagi boshqa din vakillari tomonidan sodir etilgan o’g’irliklar. Boshqa imomlarga ko’ra, ularning qo’li kesilishi kerak.
Qur’on kitobini o’g’irlash. Shofeiy va Molikka ko’ra, ularning qo’li kesilishi kerak.

Bu ma'lumot Alloma Shibli No'moniyniyning "Siyrati No'mon" kitobidan olindi.