PDA

View Full Version : умар хайём вино, ароқ куйчиси эмас


Kamina
03-23-2008, 11:28 AM
Таниқли тарихчилар Юлия ва Юрий Мизун улуғ шоир ва мутафаккир Умар Хайём (1048-1122) асло маст қилувчи ичкиликлар ва аёллар чиройининг куйчиси бўлмаган деган хулосага келишди. Анъанавий таржималарда улуғ шоир ҳақида ана шундай ёлғон тасаввур жуда бўрттириб кўрсатилар эди.
Оврупалик таржимонлар форсча “май” сўзини жуда юзаки тушунганлари, унинг тасаввуфий маъноларини англамаганлари боис шундай хатога йўл қўйишган. Бундай хато талқин этишни XIX аср ўрталарида инглиз таржимони Эдвард Фицжералд бошлаб берган эди.
Смоленскдаги “Русич” нашриёти Умар Хайём асарларини Иван Голубев таржимасида қайта нашр этди (2002). Ушбу нашрда илгари йўл қўйилган хатолар қисман бўлса ҳам тузатилган. Бундай ҳолат Румий, Ҳофиз, Низомий каби мутафаккир шоирлар асарлари таржималарининг сифати масаласини жиддий қайта кўриб чиқишга ундайди.

www.рravda.ru

Akhee-Abdullah
03-23-2008, 11:36 AM
Bilmadim otda nima yozilgan menga kurinmayapti...ammo mavzu nomidan ayta olaman bu aroqxur, alkash, murtad Umar Hayyom lanatullahu alayhining himoyasi uchun yozilgan maqola bulsa kk.

Bu haqida ustozimiz kup wa xup gapirib edilar.

http://islom.uz/index.php?option=com_content&task=view&id=370&Itemid=36

Kamina
03-23-2008, 11:44 AM
бундан баттари булмаса керак. хохласа узи укий оладию аммо нафси хохламайди-да

Nafees
03-23-2008, 12:17 PM
Bilmadim otda nima yozilgan menga kurinmayapti...ammo mavzu nomidan ayta olaman bu aroqxur, alkash, murtad Umar Hayyom lanatullahu alayhining himoyasi uchun yozilgan maqola bulsa kk.

Bu haqida ustozimiz kup wa xup gapirib edilar.

http://islom.uz/index.php?option=com_content&task=view&id=370&Itemid=36

Tushunmadim... Diniy masalalarda sizlar bilan bahslasholmimankuya, lekin biza adabiyot nazariyasida, tasavvuf adabiyotini ayni shunday o'rgangandik:

may - Allohga bo'lgan muhabbat ramzi. uni ichib sarhush bo'lishgani kabi, haqiqiy muhabbatdan ham odam mast bo'ladi

go'zal yor - Alloh

parvona - oshiq, o't(yana bir muhabbat ramzi) kuydirib ado qilishini bilsada, o'zini unga uradi. va hokazo.


PS. Umar Hayyomni, Navoiyni g'azallarini rus tilida o'qiganman, juda g'alati, aslidagi ma'no umuman qolmagan (vino deb tarjima qilinishi hatoligini e'tiborga olmasa ham). Huddi rapni matnlariga o'hshab qolgan :) uzi g'azalni tarjima qilish noo'rin bo'lsa kerak, chunki undagi yashirin ma'no va so'z o'yinlari, qofiya, radiflani boshqa tilda keltirib bo'midi, natijada g'azalni chiroyi ochilmidi.

bashiyrullah
03-23-2008, 01:30 PM
Bilmadim otda nima yozilgan menga kurinmayapti...ammo mavzu nomidan ayta olaman bu aroqxur, alkash, murtad Umar Hayyom lanatullahu alayhining himoyasi uchun yozilgan maqola bulsa kk.

Bu haqida ustozimiz kup wa xup gapirib edilar.

http://islom.uz/index.php?option=com_content&task=view&id=370&Itemid=36

Siz bergan linkda Shayh Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf, Umar Hayomni "Rahmatullohi Alaih" deganlarku ))

Akhee-Abdullah
03-23-2008, 01:50 PM
Siz bergan linkda Shayh Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf, Umar Hayomni "Rahmatullohi Alaih" deganlarku ))

Qadrli Bashiyrullah Assalam alaikum,

Maqolani tuliq oqisangiz, Shayx Hazratlari hafizahulloh Umar Khayyom shaxsiga nisbatan raxmatullohi alayhini Ruboiyatlardagi kufrni tasdiqlagani yoki uni maqullagani sababidan aytmadilar. Balkim bu kufrni Ruboiylarni Umar Khayyam yozishlari mumkin emasdi, u kishiga buhton sababidan yozilgan ruboiylar, Umar Khayyom umrlari dawomida birontayam Ruboiy bitmadilar deb zikr etdilar.

Shu jihatdan Shayx Hazratlari nazdidagi Umar Khayyomga raxmatullohi alayhini aytaman....

Ammo masalaning nozik joyi shuki...Shayx etib otkan Umar Khayyamdan boshqa Umar Hayyom siymosi ham mavjudki, bu el xalq orasida ruboiylari bn tanilgan Umar Xayyomdir...ana shu kishi(lar)ga nisbatan lanatullohi alayhi dedim....Bular bitta shaxs bulganmi yoki boshqa boshqa shaxslar bulganmi...buyoghini Alloh afzalroq bilguchidir...

Umar Xayyom kim edi? (ingliz tilida) (http://www.islamqa.com/index.php?ref=5965&ln=eng&txt=Ibn%20Seenaa) maqolada, ushbu ruboiylarni yozgan shaxslarning kofirligi haqida shubha yuq deyiladi.

Janobi Root ham aynan mening nazarimdagi zindiq "umar khayyom" obrazini/xarakterini himoya qilib chiqmoqdalar...umid qilaman...fikrim endi oydinlashdi...

bashiyrullah
03-23-2008, 02:15 PM
Wa Alaikum Assalam Wa Rohmatullah Akhee ! Fikringizni endi tushundim.

AbuMuslim
03-23-2008, 08:30 PM
root сиз келтирган макола муаллифи хам ўзича бир нарсаларни дебди... : )

Бундай масалалар ахли сунна вал жамоат олимларининг китобларидан ўрганилади, асло адашганларнинг китобларидан эмас...

“май” сўзини жуда юзаки тушунганлари, унинг тасаввуфий маъноларини англамаганлари боис шундай хатога йўл қўйишган.

Абул Изз ал-Ҳанафийнинг Таховий акидасининг шархидан иктибос:

Ишқ - у ҳаддан ошган муҳаббат бўлиб, эгасига ундан зарар етишидан қўрқилади. Лекин бу билан Аллоҳ таоло васф қилинмайди. Шунингдек, банданинг Аллоҳга ва Унинг Расулига бўлган муҳаббати ҳам ишқ билан васф қилинмайди. Чунки, ишқ шаҳват аралашган муҳаббатдир. Уни Аллоҳнинг муҳаббатига ва Унинг расулининг муҳаббатига нисбат бериш беодабликдир. Шунинг учун ҳам бу истилоҳ Қуръон ва Суннатда истеъмол қилинмаган. Бу истилоҳни энг яхши асрларда ҳам, Аллоҳ ва расулнинг муҳаббатида ишлатилмаган. Фақат кейинроқ, жоҳил сўфилар томонидан истиора шаклида ишлатиладиган бўлди. Улар шунингдек, форс шеъриятида истиора қилиб, Аллоҳнинг маърифатига «май», улуғлик сифатларига «қора соч», жамол сифатларига «оппоқ юз», ҳақиқий маҳбубга «гўзал аёллар ва чиройли ғуломлар» кабиларни ишлатганлар. Аслида эса, бу нарсалар мажусийлар томонидан яхшилик худосига нисбатан ишлатилар эди.

Мана куйдаги линкда

....Тасаввуфни ва унинг тарихини ўрганган, мутасаввуфларнинг шеъриятини ўрганган кишилар бу масалага дуч келади. Боҳислар нима учун тасаввуф қолса ҳам шатаҳотлар йўқ бўлиб кетди деган саволга икки хил жавоб берадилар.
Биринчи жавоб, кейинги пайтда фанода ва истиғроқда олдинги суфийларнинг даражасига етадиган суфийлар чиқмай қолди.
Иккинчи жавоб аввалда суфийларнинг даъво қилган ўзини йўқотиб қўйиш ва шатаҳот даражасига етиш ҳоллари қалбаки бўлган. Ҳозирда ўша қалбакилик йўқолган.
Бизнинг фикримизча, икки сабаб ҳам қисман тўғри бўлса керак. : )

http://islom.uz/index.php?option=com_content&task=view&id=621&Itemid=114

nikonbek
03-25-2008, 01:25 AM
Bilmadim otda nima yozilgan menga kurinmayapti...ammo mavzu nomidan ayta olaman bu aroqxur, alkash, murtad Umar Hayyom lanatullahu alayhining himoyasi uchun yozilgan maqola bulsa kk.

Bu haqida ustozimiz kup wa xup gapirib edilar.

http://islom.uz/index.php?option=com_content&task=view&id=370&Itemid=36

Ассаламу алайкум!

Устоздан иктибос келтириш тугри булибди, лекин ундан утиб, билмаган номларга, усто ланатламаган номаълум кишиларга, ланаът йуллаш ортикча фиск уйготаиши мумкин! Агар нафратингиз ошиб кетаётган булса, буни турли хакоратомуз гаплар билан бутун форумга намойиш этиш шарт эмас. Огир куфр сузларни бундай тарзда келтиришингиз, устоздан утиб, "арокхур", "муртад", "алкаш" каби сузларни куллашингиз шогирдларга ярашмайдиган, беухшовга ухшайди! Бунакада Хазратнинг шогирдлари хакида бошкаларнинг тасаввурини салбий тарафга буриб юборишинигиз хеч гап эмас!Яна узингиз биласиз!
Огир, вазминлик билан нафратни енгиб, хакикий шогирдлардай жавоб берса хам, тушунтирса хам буладику!
Келажакда узгалар хакида гапиришдан олдин, устозлардан иктибос келтирилганда, масаланинг бу тарафларини хам инобатга оласиз деб, холисон ушбу танбехни бердим!

blogger
03-25-2008, 09:35 AM
Shayx hazratlarining javobini oldin o'qigandim, yana bir bor mazza qilib o'qib chiqdim.

Go'zal odob va qat'iyatlik bilan javob berganlar. Ayniqsa mana bu yerda qattiq zarba berganlar! Sindirib qo'ya qolganlar :)

Азалдан лойимни қорганда худо
Биларди феълимдан не бўлур пайдо.
Ҳукмидан ташқари эмас гуноҳим
Хўш, нечун маҳшарда беради жазо?
Муҳтарам номи номаълум шарқшунос жаноблари! Бунисига нима дейсиз? Қазои қадарга бўлган комил иймон дейсизми? Ёки Аллоҳнинг илми чексизлиги ва унинг бандани мажбурлашга даҳли йўқлигига ишонч деб айтасизми? Ёхуд Аллоҳнинг иродасига таслим бўлиш деб баҳолайсизми?
Аммо аҳли Исломларнинг барчаси; аввалгисию кейингиси, ақоид илми бобокалонлари, фақиҳлар, муҳаддислар, муфассирлар, оқию қораси барча барчаси буни бир овоздан бу бутун оламга татийдиган куфр, ширк, нобакорлик, қазои қадарни инкор қилишлик, Аллоҳнинг илми чексизлигини тан олмаслик, Одил Аллоҳнинг адолатсиз деб айблаш ва куфрнинг бошларидан бири бўлган жабрия мазҳаби деб айтадилар.

http://islom.uz/index.php?option=com_content&task=view&id=370&Itemid=36

U kishidan Alloh rozi bo'lsin, savobli ishlari bardavom bo'lsin!

Xullas, bu to'rtlik va ruboiylarning biz bilgan Umar Hayyomga tegishli emasligi ilmiy asoslangan. Bu borada tortishishning foydasi yo'q. Faqat bu haqda boshqalarga ham bildirish, menimcha, savob.

AbuMuslim
03-25-2008, 10:29 AM
...Бу беодобликка қаршилар эса Умар Ҳайёмни кофир, даҳрий, ботиний, шариатини оёқ ости қилувчи, деб фатво чиқаришарди. Учинчи бир тоифа эса, Умар Ҳайёмдек одам бунчаликка бормайди, у сўфийлик мазҳабида экан, ёзган шеърлари рамзий, буни тушиниш учун алоҳида таёргарлик керак, дейишарди. Аммо бу фикрга ҳеч ким эътибор бермас, ҳамма Ислом дини белгилаган чегарадан чиққан шоир топиб олганидан хурсанд бўлиб, уни кўкларга кўтариб мақташ билан бирга, Умар Ҳайём рубоиёти деб номланган асарларни кенг тарқатишга, улардаги чақириқларга амал қилишга ошиқарди. Шу билан бирга, исломий одоб-ахлоқ доиралари парчаланиб борар эди. Бу рубоиёт, эски Совет империясига ҳам кенг тарғиб қилинди. Қайта-қайта чоп этилди. Чунки, бу жамият дунёдаги энг ароқхўр жамият эди. Рубоийлардаги майхўрлик мавзуси уларга жуда ёқарди. Шундай қилиб, ароқхўр жамиятнинг, энг ароқхўр шоирлари Умар Ҳайём рубоиёти, деб аталмиш асарларни турли тилларга, жумладан, ўзбек тилига ҳам таржима қилишди. Ҳеч ким бу рубоийлар ҳақида жиддий ўйламас, илмий асосда баҳс қилишни хаёлига ҳам келтирмас эди...

http://info.islom.uz/content/view/1244/61/

Kamina
03-25-2008, 10:32 AM
шайхимиздан аллох рози булсин, уз вактида динимизни сотилишидан аллохнинг изни ила саклаб колганлар. бу иш учун у кишига аллохдан буюк мукофот бор иншааллох