Afganistan Turkleri

[Tabriz_Han]

Afganistan Turkleri

Nüfusları 1.800.000 civarında olup yaşadıkları şehirler, Farab, Belh, Samangan, Kunduz, Tahhar ve Bedahşan'dır. Bunlar Özbekler, Türkmenler, Kazaklar ve Kırgızlar olarak alt gruplara ayrılmış olup sürekli bir iç savaşın yaşandığı ülkede durumları belirsizdir. Ancak Özbek General Raşid Dostum komutasındaki Özbekler, Taliban vb. gruplara karşı mücadele vermektedirler.
http://www.ozturkler.com/data/0008/images/004.jpg
Afganistan'da Türk dilini konuşanlar genel nüfusun % 10'unu kapsarlar. Türkçe burada üçüncü sırada dil grubudur. Afganistan'da sağlıklı bir nüfus sayımı yapılamadığı için verilen değerler tahminidir. Afganistan'daki Türk grupları şunlardır;
Özbekler: Afganistan'da, Farab, Belh, Mezar-ı Şerif, Samangan ve Kunduz'da yaşamaktadırlar. Sayıları 1 ile 1.5 milyonu bulduğu sanılmaktadır. Çiftçilikle ve hayvancılıkla uğraşırlar.
Türkmenler: Ülkenin Kuzeybatısında yaşarlar. Tahmini sayıları 200 bin civarındadır. Bunlar Teke, Şalar, Sarık, Çekra, Mavrı, Tarık aşiretleridir. Genellikle göçer vaziyette yaşamaktadırlar.
http://www.ozturkler.com/data/0008/images/087.jpg
Kırgızlar: Afganistan'ın kuzeybatısında Tahhar ve Bedahşan bölgelerine yerleşmişlerdir. Sayıları 90 bin civarındadır. Büyük çoğunluğu hayatlarını göçebe olarak sürdürmektedirler.
Kazaklar : Sayıları azdır. Tamamı göçebe olarak yaşarlar. Çin bölgesinden göçebe olarak geldikleri zannedilmektedir.Afganistan'da Türk dili konuşanların okuma-yazma oranları çok düşüktür. Ekonomileri pamuk ve şeker pancarına dayanmaktadır. Ayrıca hayvancılık önemli bir yer tutar. Karakul koyunu ve el halıcılığı revaçtadır.



http://www.ozturkler.com/data/0008/0008_01.htm

In English

http://www.ozturkler.com/data_english/0008/0008_01.htm

[Qarama]

benim eski Afghanli bir i$ arkada$, "bizim oralardada türkler var" diyordu. Ve Afghanistandaki Özbekler kendilerini ben türküm diyorlar.

[TURKiSTAN]

http://www.babur.org/media%20lar.htm

[TURKiSTAN]

YouTube - GГјney TГјrkistan Ш§ЩЃШєШ§Щ† ШЄШ±Ъ©ШіШЄШ§Щ† Afgan Turkistan

YouTube - Afganistan Turkmenleri GUNEY TURKISTAN

[mr66tr]

Gьzel paylaşım.Evet benim de tanıdıgım cok Afganistanli Turkler var.Onlarda Ozbek Turkmen adini kabul etmekle beraber gururla ben Turkum derler.Allah izin verirse Turk Birligi cok yakinda kurulacak.O zaman neyin ne oldugu anlasilacak

[KOYUNCU]

Afganlıların kurtuluş savaşında kuva-ı milliye verdiği destek surekli anlatılır

[Tabriz_Han]

http://tudat.clubs.bilkent.edu.tr/Turkeli.gif

AFGANİSTAN TÜRKLERİ


Türkistan'ın güney kısmı, Afganistan sınırları içinde kalmaktadır. Bu sebeple Afganistan'ın kuzeyi kadim Türk yurdu Uluğ Türkistan'ın tabi bir devamıdır. Ayrıca bu ülke tarih boyunca Türklerin hareket sahası içinde kalmış ve tarihin belli dönemlerinde Türk hakimiyetine girmiştir. Bunun için de Türk kültürünün derin izlerini taşımaktadır. Bugünkü Afganistan'da yakın ve uzak geçmişin tarihi olaylarının bir mirası olarak büyük çoğunluğu Afganistan'ın kuzeyinde, yani Güney Türkistan'da Özbek, Kazak, Karakalpak, Kırgız, Kızılbaş, Türkmen ve Afşar Türkleri yaşamaktadır.

Düzenli nüfus sayımı yapılmadığından Afganistan'ın genel nüfusu hakkında kesin bilgiler bulunmamakta ve dolayısıyla bu ülkede yaşayan Türkler hakkında da kesin sayı verilememektedir. Yapılan tahminler ise birbirinden oldukça farklıdır ve hiç biri de ciddi bir araştırmaya dayanmamaktadır. Bütün bu tahminler değerlendirildiğinde Afganistan'da yaşayan Türklerin toplam sayısı hakkında 2.158.000'den 4.5 milyona, hatta 5 milyona varan sayılar ortaya çıkmaktadır.

Afganistan'daki Özbek Türkleri, diğer Türk toplulukları gibi, Afganistan'ın kuzeyinde, yani Güney Türkistan'da yaşarlar. 16. yüzyıldan itibaren bölgeye hakim olmaya başlayan Özbekler, kurdukları Şeybanilar, Hokant, Astrahan, Mangıt, Buhara ve Hive hanlıkları vasıtasıyla 19. yüzyıla kadar buradaki hakimiyetlerini sürdürdüler. Herat, Bala Murgap, Maymana, Şıbırgan, Ser-i Pul, Akça, Mezar-ı Şerif gibi merkezlerde yaşayan Afganistan'daki Özbek Türkleri'nin sayısı ve Afganistan'ın genel nüfusu hakkında birbirinden çok farklı tahminler vardır. Eski Sovyetler Birliği Akademisi'nin yayınladığı World Population (Moskova, 1981) adlı esere göre, Afganistan nüfusu 15.300.000, Özbek Türkleri'nin nüfusu ise genel nüfusun % 8.6'sı, yani 1.300.000'dir. Daha sonraki yıllarda yapılan tahminlere göre ise, Afganistan'ın 21 milyonluk nüfusunun %14'ünün, yani 3 milyon kadarının Özbek olduğu sanılmaktadır. Afganistan'daki toplam Türk nüfusunun 6 milyon, Özbek nüfusunun ise 2 milyon olarak gösterildiği ve Özbek nüfusunun 1.5 milyon ile 3 milyon arasında gösterildiği kaynaklar da vardır. Çiftçilik, hayvancılık ve ticaretle uğraşan Afganistan Özbekleri Haraki, Kamaki ve Mangıt gibi Özbek aşiret adlarını kullanmaktadırlar.

Afganistan'daki Türkmenler de diğer Türk boyları gibi Afganistan'ın kuzeyinde, yani Güney Türkistan'da Herat, Maymana, Andhay Taşkurgan, Mezar-ı şerif, Belh, Akça, Katagan, Bedahşan, Bala Murgap şehirlerinde yaşarlar ve tarımla uğraşırlar. 1930'lu yıllarda Sovyetler Birliği'nden göç eden Türkmenler ise Andhay'a yerleşmişlerdir, ticaret ve işçilikle geçinirler. Nüfusları hakkında 600.000'den 1.000.000'a kadar varan tahminler vardır. Gunnar Jarring, The Distribution of Turk Tribes in Afganistan (Lund, 1939) adlı eserinde Afganistan'daki Türkmenleri beş gruba ayırmaktadır:

1. Salur Ogurcik'in neslinden gelenler: 140 kola ayrılan Yomutlar, 110 kola ayrılan Salurlar, Sarıklar ve Tekeler bu gruba girmektedir.

2. Oğuz Kağan'ın neslinden gelenler: 78 kola ayrılan Göklenler, 50 kola ayrılan Çavdurlar, Hataplar, Mukriler, Karkınlar, Ersarılar, Bayatlar, Agarlar, Ogurcaliler bu gruba girmektedir.

3. Türkmenleşmiş olanlar: Bu gruptakiler 55 kola ayrılmaktadır.

4. Sunçı, Nuhurlı, Anaulı, Murça aşiretleri.

5. Oğuz menşeinden gelmeyen yeni teşekkül etmiş aşiretler.

Bu Türkmen aşiretlerinin pek çoğu Türkmenistan ve Türkiye'deki Türkmen aşiretleri ile aynı adı taşımaktadır.

Çoğu göçebe olan ve hayvancılık ve balıkçılıkla geçinen Afganistan Türkmenleri aşiret adlarını kullanırlar. En büyük aşireti Ersarı'dır, diğerleri ise Teke, Salar, Sarık, Çekra ve Tarık gibi aşiretlerdir.

Nadir Şah'ın 1738'de Kabil'i terk ederken bıraktığı ihtiyat askerlerinin torunları olduğu belirtilen ve Herat ve Kabil'de yaşayan Kızılbaş Türklerin bugünkü sayılarının 400.000 olduğu tahmini bulunmaktadır.

World Population (Moskova, 1981) adlı esere göre ise, Afganistan Türkmenleri'nin nüfusu 300.000, Afşar ve Kızılbaş Türkleri'nin nüfusu ise 30.000'dir.

Afganistan'ın Vahan bölgesinde yaşayan Kırgız Türkleri'nin nüfusu hakkında 10.000'den 115.000'e varan sayılar verilmektedir.

Afganistan'da yaşayan Kazakların sayıları 5.000 olup tümü göçebedir. Çoğunluğu Rus mezaliminden kaçarak Akça, Andhay ve Manabad bölgelerine yerleşmişlerdir. Bunlardan küçük bir grup Türkiye'ye getirilerek Kayseri'ye yerleştirilmişlerdir.

18. yüzyılın başlarında Nadir Şah'ın İran'dan getirdiği Afşar Türkleri'nin bugünkü nüfuslarının 10 bini bulduğu söylenmektedir. Bu nüfusun 2.500'ü Nahakçi ve Tepe köylerinde yaşamaktadır. Nadir Şah bölgedeki hakimiyetini pekiştirmek için Azeri Türklerinden de bazı grupları getirmiş ve bu Afşar Türkleri'nin arasına yerleştirmiştir. Bu sebeple Afganistan'da yaşayan Afşar Türkleri'nin ağız özellikleri Azeri Türkçesine oldukça yakındır.

Afganistan, Çağatay Edebiyatı'nın ilk eserlerine merkezlik etmiştir. Nevayi ve Hüseyin Baykara Herat'ta doğup büyümüş ve Çağatay Edebiyatı'nın temelini bugünkü Afganistan topraklarında atmışlardır.

Afganistan'da yaşayan Türkler arasında önemli bir yere sahip olan Özbek Türkleri, özellikle son yıllarda çok ihmal edilmelerine rağmen, Kabil'de basılmış Ülkem Baharı (1980), Baburga Armağan (1983), Sulak (1985) adlı şiir koleksiyonlarında35 Özbek şairinin eseri yayınlanmıştır. Bunlardan Abul Hayr Hayri, Nazar Muhammed Neva, Niyazi Belhi, Ergeş Uçkun tanınmış isimlerdir. Ergeş Uçkun 1957 yılında Türkiye'ye sığınmış, 1974'te ise Amerika'ya göçmüştür.

Afganistan'da yaşayan Türkmenler, anadilleri ile eğitim görmekten mahrum kalmalarına rağmen Mahtımgulı'nın eserlerini örnek alarak şiirler yazmışlardır. Bu şiirler koleksiyonlar halinde yayınlanmıştır.
Kaynak:Bilkent Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Topluluğu

[anwar_osmani]

Thanks for creating this nice post. Let me add some more facts about the Turks living in so called Afghanistan today. As you said, Turks (Uzbeks, Turkmen, Qirghiz and others) live in the northeren part of the country which is called Turkistan. The total population of Turks in Afghanistan is between 5 - 7 millions. The provinces which mainly Turks are living are as follows.

1 - Faryab (85% Uzbek and Turkmen)
2 - Jawzjan/Sheberghan (80% Uzbek and Turkmen)
3 - Takhar (80% Uzbek)
4 - Saripul (60% Uzbek)
5 - Samangan (50% Uzbek)
6 - Kunduz (50% Uzbek and Turkmen)
7 - Mazar-I-Sharif (50% Turkmen and Uzbek)
8 - Badakhshan (40% Uzbek and Qirghiz)

Major Political Parties run by Turks:

1 - Junbish Milli Islami Afghanitan (National Islamic Movement of Afghanistan) headed by Gen. Rashid Dostum.
2 - Hezbi Ozadi Afghanistan (Liberty Party of Afgahnistan) headed by Abdul Malik.
There are also some other parties.

Major Production:
Carpet
Dry fruits (almond, pistachio, walnut and risins)
Threre are also untouched natural mines in Turkistan which remains unused due to lack of funding. They are mainly oil and gas fields.

Major Imports:
Machinary, Cars, food electornic devices and cosmitics.

Weather:
Hot and dry summers (up to 45 degree celcius) and cold winters (-20 degree celcius)

Security Situation:
Usuallly much better than any other part of the country.

People are open minded and still keep their inherited hospitality.

Will follow with some more info...............................

[Tabriz_Han]

Sizge rahmat Anwar bek.

I found this article aswell, Afghan Turkestan

Afghan Turkestan is a northwestern part of Afghanistan, on the border with the former Soviet republics of Turkmenistan and Uzbekistan.

Afghan Turkestan is also the name of a former province in this area, which was centred on Mazari Sharif and included territory in the modern provinces of Kunduz, Balkh, Jowzjan and Sar-e Pol. The whole territory, from the junction of the Kokcha river with the Amu Darya on the north-east to the province of Herat on the south-west, was some 500 miles in length, with an average width from the Russian frontier to the Hindu Kush of 114 miles (183 km). It thus comprised about 57,000 square miles (148,000 km²) or roughly two-ninths of the former kingdom of Afghanistan.


[edit] Geography
The area is agriculturally poor except in the river valleys, being rough and mountainous towards the south, but subsiding into undulating wastes and pasture-lands towards the Turkman Desert.


[edit] Population
Ethnically and historically Afghan Turkestan is more connected with Bukhara than with Kabul, of which government it has been a dependency only since the time of Dost Mahommed. The bulk of the people are Turkic (Uzbek) and Turkmen, with large concentrations of Tajik, Hazara and Pashtuns in the cities.


[edit] History
Ancient Balkh or Bactriana was a province of the Achaemenian Empire, and probably was occupied in great measure by a race of Afghan blood. About 250 BC Diodotus (Theodotus), governor of Bactria under the Seleucidae, declared his independence, and commenced the history of the Greco-Bactrian dynasties, which succumbed to Parthian and nomadic movements about 126 BC. After this came a Buddhist era which has left its traces in the gigantic sculptures at Bamian and the rock-cut topes of Haibak. The district was devastated by Genghis Khan, and has never since fully recovered its prosperity. For about a century it belonged to the Delhi empire, and then fell into Uzbeg hands. In the 18th century it formed part of the dominion of Ahmad Khan Durani, and so remained under his son Timur. But under the fratricidal wars of Timur's sons the separate khanates fell back under the independent rule of various Uzbek chiefs. At the beginning of the 19th century they belonged to Bukhara; but under the emir Dost Mahommed the Afghans recovered Balkh and Tashkurgan in 1850, Akcha and the four western khanates in 1855, and Kunduz in 1859. The sovereignty over Andkhui, Shibarghan, Saripul and Maimana was in dispute between Bukhara and Kabul until settled by the Anglo-Russian agreement of 1873 in favour of the Afghan claim. Under the strong rule of Abdur Rahman these outlying territories were closely welded to Kabul; but after the accession of Habibullah the bonds once more relaxed.


http://en.wikipedia.org/wiki/Afghan_Turkestan

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/2/2c/AfghanTurk.PNG

[Tabriz_Han]

Also are things improving under Dostum? is there education in Turkic?

[anwar_osmani]

Tabriz Han,
Most of the facts you provided is right information, but the maping and geography seems wider than shown in the map. Of course, things are changing for better now and scholars are working on the education system. In some parts, schools are teaching a separate subject namely "Anne Teli" or Mother Language, but in some other regions we have to start soon. We are lacking materials (text books, experts to edit books and teachers). I think we need a bit more time to prepare all these things.

But we already have several news letters, journals and books being published in Uzbeki and Turkmani languages. In addition, we have the Turkish Schools here supported by Fatihullah Gulen's Organization. They provide lessons in Turkish, Arabic and English languages.

Gen. Dostum is supporting his nation. However, he is usually in the politics in order to fight for the rights of his people. He is really a big ambrella for the protection of the Turks in the country.

[Tabriz_Han]

Anwar Osmani
Tabriz Han,
Most of the facts you provided is right information, but the maping and geography seems wider than shown in the map. Of course, things are changing for better now and scholars are working on the education system. In some parts, schools are teaching a separate subject namely "Anne Teli" or Mother Language, but in some other regions we have to start soon. We are lacking materials (text books, experts to edit books and teachers). I think we need a bit more time to prepare all these things.

Turkic states should be helping there brothers providing these materials, Ozbekistan could is in a good geographic position for this, some Turkish organisations, I know "Tika" have some projects in Afganistan

http://www.tika.gov.tr/EN/Icerik.ASP?ID=324

Also the Gulen Turkish schools like you said are active as ever.

There was also an Afgan Turk tv channel I used to watch it but lost the frequency, I think Ayna Tv?

Gen. Dostum is supporting his nation. However, he is usually in the politics in order to fight for the rights of his people. He is really a big ambrella for the protection of the Turks in the country.

What is Dostum working towards? is it more cultural rights, a federal region or some autonomy?

[anwar_osmani]

You are right, we still have our own TV and that's called Ayna. It is also improving and broadcasts mainly in Uzbeki/Turkmani. However, they still cover some other language of the country.

About Dostum, he is working together with some other parties to work and implement Federal system and I think this is what we have to acheive first. Then, we may think on other steps..............

[Qizilbash]

AynaTV var yanlish bilmiyorsam Afganistan turklerinin televizyon kanalidir.

[hsr_1979]

Hocam Oğuz Türkçesi Konuşun olmadı herhangi bir lehçede Türkçe konuşun.... İngilizce nereden çıktı. bir şey anlamadım

[Qizilbash]

Hocam Oğuz Türkçesi Konuşun olmadı herhangi bir lehçede Türkçe konuşun.... İngilizce nereden çıktı. bir şey anlamadım
Men de pek anlamadim, ama galiba iyi sheyler soyluyorlar. :D

[hsr_1979]

Men de pek anlamadim, ama galiba iyi sheyler soyluyorlar. :D

Hocam konu ile alakası yok ama yanlış anlamaz iseniz size bir şey sormak istiyorum....
Azerbeycanda kullanılan klevyelerde ç,ğ,I,i,ö,ş,ü harfleri yok mu? Abecenizde var...
Türk abecesine ilave olarak Əə,Xx,Qq harfleri ile toplam 32 harfli. "Ə" ben bunu klevyemde göremedişğim için sinir oluyorum.. sizler ç için ch, ş için sh vs. yazıyorsunuz.

[Qizilbash]

Hocam konu ile alakası yok ama yanlış anlamaz iseniz size bir şey sormak istiyorum....
Azerbeycanda kullanılan klevyelerde ç,ğ,I,i,ö,ş,ü harfleri yok mu? Abecenizde var...
Var, ama alishmadigim ichin boyle yaziyorum, daha chabuk yazmak ichin.

[ultraturan]

Afganistanda Hazara Turklerinin sayi 6 milyon civarindadir

[Qizilbash]

Afganistanda Nadir Şah döneminde oraya sürgün edilen Karabağ türklerinin torunları da yaşıyor.

[Tajikistan77]

Hocam Oğuz Türkçesi Konuşun olmadı herhangi bir lehçede Türkçe konuşun.... İngilizce nereden çıktı. bir şey anlamadım


Mazar-i-Sharif Uzbeks are not 50%. lol, they are 15% check CIA website.

[Turk oglu]

Afganistanda Hazara Turklerinin sayi 6 milyon civarindadirXezer türklerini deyirsense men bilen axı onlar esrler qabaq tarix sehnesinden silinibler.boy olaraq..

[mr66tr]

ALINTI:http://www.asilkan.org/sabit/afgan.htm
Türkistan'ın güney kısmı, Afganistan sınırları içinde kalmaktadır. Bu sebeple Afganistan'ın kuzeyi kadim Türk yurdu Uluğ Türkistan'ın tabi bir devamıdır. Ayrıca bu ülke tarih boyunca Türklerin hareket sahası içinde kalmış ve tarihin belli dönemlerinde Türk hakimiyetine girmiştir. Bunun için de Türk kültürünün derin izlerini taşımaktadır. Bugünkü Afganistan'da yakın ve uzak geçmişin tarihi olaylarının bir mirası olarak büyük çoğunluğu Afganistan'ın kuzeyinde, yani Güney Türkistan'da Özbek, Kazak, Karakalpak, Kırgız, Kızılbaş, Türkmen ve Afşar Türkleri yaşamaktadır.

Düzenli nüfus sayımı yapılmadığından Afganistan'ın genel nüfusu hakkında kesin bilgiler bulunmamakta ve dolayısıyla bu ülkede yaşayan Türkler hakkında da kesin sayı verilememektedir. Yapılan tahminler ise birbirinden oldukça farklıdır ve hiç biri de ciddi bir araştırmaya dayanmamaktadır. Bütün bu tahminler değerlendirildiğinde Afganistan'da yaşayan Türklerin toplam sayısı hakkında 2.158.000'den 4.5 milyona, hatta 5 milyona varan sayılar ortaya çıkmaktadır.

Afganistan'daki Özbek Türkleri, diğer Türk toplulukları gibi, Afganistan'ın kuzeyinde, yani Güney Türkistan'da yaşarlar. 16. yüzyıldan itibaren bölgeye hakim olmaya başlayan Özbekler, kurdukları Şeybanilar, Hokant, Astrahan, Mangıt, Buhara ve Hive hanlıkları vasıtasıyla 19. yüzyıla kadar buradaki hakimiyetlerini sürdürdüler. Herat, Bala Murgap, Maymana, Şıbırgan, Ser-i Pul, Akça, Mezar-ı Şerif gibi merkezlerde yaşayan Afganistan'daki Özbek Türkleri'nin sayısı ve Afganistan'ın genel nüfusu hakkında birbirinden çok farklı tahminler vardır. Eski Sovyetler Birliği Akademisi'nin yayınladığı World Population (Moskova, 1981) adlı esere göre, Afganistan nüfusu 15.300.000, Özbek Türkleri'nin nüfusu ise genel nüfusun % 8.6'sı, yani 1.300.000'dir. Daha sonraki yıllarda yapılan tahminlere göre ise, Afganistan'ın 21 milyonluk nüfusunun %14'ünün, yani 3 milyon kadarının Özbek olduğu sanılmaktadır. Afganistan'daki toplam Türk nüfusunun 6 milyon, Özbek nüfusunun ise 2 milyon olarak gösterildiği ve Özbek nüfusunun 1.5 milyon ile 3 milyon arasında gösterildiği kaynaklar da vardır. Çiftçilik, hayvancılık ve ticaretle uğraşan Afganistan Özbekleri Haraki, Kamaki ve Mangıt gibi Özbek aşiret adlarını kullanmaktadırlar.

Afganistan'daki Türkmenler de diğer Türk boyları gibi Afganistan'ın kuzeyinde, yani Güney Türkistan'da Herat, Maymana, Andhay Taşkurgan, Mezar-ı şerif, Belh, Akça, Katagan, Bedahşan, Bala Murgap şehirlerinde yaşarlar ve tarımla uğraşırlar. 1930'lu yıllarda Sovyetler Birliği'nden göç eden Türkmenler ise Andhay'a yerleşmişlerdir, ticaret ve işçilikle geçinirler. Nüfusları hakkında 600.000'den 1.000.000'a kadar varan tahminler vardır. Gunnar Jarring, The Distribution of Turk Tribes in Afganistan (Lund, 1939) adlı eserinde Afganistan'daki Türkmenleri beş gruba ayırmaktadır:

1. Salur Ogurcik'in neslinden gelenler: 140 kola ayrılan Yomutlar, 110 kola ayrılan Salurlar, Sarıklar ve Tekeler bu gruba girmektedir.

2. Oğuz Kağan'ın neslinden gelenler: 78 kola ayrılan Göklenler, 50 kola ayrılan Çavdurlar, Hataplar, Mukriler, Karkınlar, Ersarılar, Bayatlar, Agarlar, Ogurcaliler bu gruba girmektedir.

3. Türkmenleşmiş olanlar: Bu gruptakiler 55 kola ayrılmaktadır.

4. Sunçı, Nuhurlı, Anaulı, Murça aşiretleri.

5. Oğuz menşeinden gelmeyen yeni teşekkül etmiş aşiretler.

Bu Türkmen aşiretlerinin pek çoğu Türkmenistan ve Türkiye'deki Türkmen aşiretleri ile aynı adı taşımaktadır.

Çoğu göçebe olan ve hayvancılık ve balıkçılıkla geçinen Afganistan Türkmenleri aşiret adlarını kullanırlar. En büyük aşireti Ersarı'dır, diğerleri ise Teke, Salar, Sarık, Çekra ve Tarık gibi aşiretlerdir.

Nadir Şah'ın 1738'de Kabil'i terk ederken bıraktığı ihtiyat askerlerinin torunları olduğu belirtilen ve Herat ve Kabil'de yaşayan Kızılbaş Türklerin bugünkü sayılarının 400.000 olduğu tahmini bulunmaktadır.

World Population (Moskova, 1981) adlı esere göre ise, Afganistan Türkmenleri'nin nüfusu 300.000, Afşar ve Kızılbaş Türkleri'nin nüfusu ise 30.000'dir.

Afganistan'ın Vahan bölgesinde yaşayan Kırgız Türkleri'nin nüfusu hakkında 10.000'den 115.000'e varan sayılar verilmektedir.

Afganistan'da yaşayan Kazakların sayıları 5.000 olup tümü göçebedir. Çoğunluğu Rus mezaliminden kaçarak Akça, Andhay ve Manabad bölgelerine yerleşmişlerdir. Bunlardan küçük bir grup Türkiye'ye getirilerek Kayseri'ye yerleştirilmişlerdir.

18. yüzyılın başlarında Nadir Şah'ın İran'dan getirdiği Afşar Türkleri'nin bugünkü nüfuslarının 10 bini bulduğu söylenmektedir. Bu nüfusun 2.500'ü Nahakçi ve Tepe köylerinde yaşamaktadır. Nadir Şah bölgedeki hakimiyetini pekiştirmek için Azeri Türklerinden de bazı grupları getirmiş ve bu Afşar Türkleri'nin arasına yerleştirmiştir. Bu sebeple Afganistan'da yaşayan Afşar Türkleri'nin ağız özellikleri Azeri Türkçesine oldukça yakındır.

Afganistan, Çağatay Edebiyatı'nın ilk eserlerine merkezlik etmiştir. Nevayi ve Hüseyin Baykara Herat'ta doğup büyümüş ve Çağatay Edebiyatı'nın temelini bugünkü Afganistan topraklarında atmışlardır.

Afganistan'da yaşayan Türkler arasında önemli bir yere sahip olan Özbek Türkleri, özellikle son yıllarda çok ihmal edilmelerine rağmen, Kabil'de basılmış Ülkem Baharı (1980), Baburga Armağan (1983), Sulak (1985) adlı şiir koleksiyonlarında35 Özbek şairinin eseri yayınlanmıştır. Bunlardan Abul Hayr Hayri, Nazar Muhammed Neva, Niyazi Belhi, Ergeş Uçkun tanınmış isimlerdir. Ergeş Uçkun 1957 yılında Türkiye'ye sığınmış, 1974'te ise Amerika'ya göçmüştür.

Afganistan'da yaşayan Türkmenler, anadilleri ile eğitim görmekten mahrum kalmalarına rağmen Mahtımgulı'nın eserlerini örnek alarak şiirler yazmışlardır. Bu şiirler koleksiyonlar halinde yayınlanmıştır.

[Malkoc]

Burdan da bu başlık vesilesiyle General Raşit Dostum'a selam olsun :)

[mr66tr]

ALINTI:http://www.atsizcilar.com/forum/afganistan-turkleri-t8661.html (http://www.atsizcilar.com/forum/afganistan-turkleri-t8661.html) -Türkçe konusan ve kendini de Türk sayan Türkler; Avganistan'da Özbeg, Türkmen, Aymak/Oymak, Kipçak, Karluk, Kirgiz, Uygur ile Kazak adlari altinda tanilan kisiler bu ülkede yasayan Türkler'nin bu bölümündenler. Bunlardan herbirinin konusunda asagida ayrintili konusacagiz.
Özbeg, sözcügü bir etnik kavram degil, belki çesitli Türk boylari, oymaklari ile urug ve iletlerinden araya gelen bir siyasi birlesimdir. Bu kavramin dogru yazilisi "Özbeg" olarak yazilisidir ki, asil, gerçek bey ve yada kendinin beyi anlamlarindadir. Ancak, "Özbek" olarak yazildiginda onun anlami degisir, çünkü M. Kasgarli'ya göre "beg" sözcügünün anlami, bey, koca, evli erkek ise, "bek"nin anlami da muhkem, kavi, pek, saglam ve siki demekdir ki, buna göre "Özbeg" yazilisi en dogrusudur. Bu kavramin araya gelisi konusunda da çesitli düsünçeler vardir. Onlardan biriye göre, ayri Türkler'den yaratilan birlgin adi Özbeg dir ve yine baska bir iddiaya göre Türkler'nin bu siyasi birligi kendi adini Altin Ordu Devleti'nin hakimi olan Özbeg Han'nin (1312-1342) adindan alinmis olsa gerek.
Özbegler'e göre, olar ötken çaglarda, Ming [=bin], Yüz, Kirk. On, Saray, Kongurat, Alçin, Nayman, Argin, Çakmak, Kalmuk, Oyrat, Karluk, Borlak, Boslak, Katagan, Bozay, Tatar, Kirgiz, Yabaku, Macar, Kipçak, Çarik, Kozu, Üngüt, Bayat, . . . gibi 92 Türk boyu, oymagi, urugu ve iletlerinden araya gelen bir Türk Birligi'ni yaratmislar. Ancak, bu küçük tanitimlar Özbegler arasindan yavas yavas yitmektedir.
Özbeg Türkleri, yogunlukta Güney Türkeli ile Avganistan'nin baska bölgelerinde de yasamaktalar. Olar çogunlukta kentlerde elisleri [= el sanati], ticaret, tarim ve çiftçilikle yasam geçiriyorlar. Özbegler, bu ülkede Türkler'nin en büyük bölügünü teskil ederler. Onlarin sayisini ayri kaynaklar 52 yil önce de bir milyon olarak yazmislardir.(Charles Warren Hostler: Türken Und Sowjets, Alfred Metyner Verlag, Frankfurt am M., 1960, S. 105.) Bugünde de çesitli kaynaklar, bilir bilmes yada ayri siyasi ve irkçi amaclardan dolayi, yine ayni sayilari yazmaktalar.
Özbeg Türkleri bugün Avganistan'dan disari en çok Özbegistan'da ve onun arkasindan Tacikistan, Türkmenistan, Kirgizistan, Kazakistan cumhuriyetleri ile Rusya Fedrasyon'nu ile ayri Arab ülkelerinde de yasamaktalar.
Türkmenler, her kesin bildigi gibi Oguz Türklerin'den sayilirlar. Onun anlami da "Türk Men / ben Türküm" demektir. Türkmenler de kendi aralarinda yine Karkin, Sarik, Tekke, Salur, Ersari, Çavdar, . . . gibi ayri oymaklar ile iletlere ayriliyorlar. Büyük Selcukli kaganlari da Türkmenler'den ediler. Türkmen hanimlari dokuyan halilarni, dünya boyu tanilan en güzel halilardan oldugunu, her kimse biliyor. Olar Güney Türkeli'den disari Avganistan'nin Hirat gibi baska vilayetlerinde de yasamaktalar. Yukaridaki kaynak, onlarin sayisini, 52 yil önce 380.000 kisi olarak yazmistir. Türkmenler bugün Avganistan'dan disari Bati ile Dogu Türkistan, Rusya Fedrasyonu, Iran, Irak ve baska ülkelerde yasamaktalar.
Aymak/Oymaklar, Avganistan Türkleri'nin önemli kismidirlar. Oymak Türkçe'de boydan küçük bir birlikdir. Bu ülkedeki Oymaklar Temüri, Cemsidi, Firozkühi ile Taymani adli dört oymaga bölünürler. Bu için onlara Dört Oymak anlamina olan "Çar Aymak" adini verirler. Aymaklar'nin büyük bölümü Türkçe ve bir küçük bölümü de Farsça ile konusuyorlar. Olar Güney Türkeli ile Avganistan'nin orta kisimlari ve baska bölgelerinde yasamaktalar.
Iç ve dis Türk yagilarinin yillardan beri, türlü yollardan olarnin Türk olmadiklarini kanitlamak için, yürüten çok yönlü çabalarina ragmen, bugün olarnin Türk olduklari konusu tarih ile bilim bakimindan keskinçe kanitlanmistir. Bugün her kimse, ülkenin içinde olsun ya disarisinda, artik bu siyasi amacli oyunlarnin perde arkasini anlamaktadir.
Kirgizlar, çogunlukta Güney Türkeli'de Pamir daglarinin Vahan adli bölgesinde, çok agir sertler altinda yasiyorlar. Soguknun siddetinden kis aylarinda dünyaya göz açan çocuklardan çok azi yasaya bilirler. Kirgiz Türkleri, Avganistan'dan disari Kirgizistan, tüm Türk cumhuriyetleri ile Rusya Fedrasyonun ve Dogu Türkeli'de yasamaktalar. Olarin ana azuklari ile temel ürünleri tarim ve çiftçilikten geliyor.
Kazaklar, Güney Türkeli'de yasayan Türkleri'nin bir parçasilar. Olarda bu ülkede yasayan baska Türkler gibi temel olarak Güney Türkeli'de ve ondan disari baska vilayetlerde de yasamaktalar.
Yukarida adlari geçen gruplardan disari, yine Güney Türkeli'de sayilari hiç bilinmeyen ve çok az arastirilan Karakalpaklar, Karluklar, kipçaklar ile Uygurlar da yasayorlar.
-Türklügünü bilen ancak Türkçe konusmayan Türkler; bu ülkede Kizilbas ve Avsar adlari ile tanilan ve çogunlukta Sia mezhebli olan Türkler, Avganistan Türkleri'nin bu bölümünden sayilirlar. Olarnin bir büyük kismi 17. ile 18. yüzyillarda ilk Avsarli Nadir Sah ve sonralarda Abdalli Ahmed Han arkali saray ile devletin mali islerini yönetmek için Iran'dan götürülmüstüler. Olar çogunlukta baskent ile büyük kentlerde devlet memuru olarak çalismislar. Ancak, bir yandan saraya yakiliklari ve baska yandan da Türk olmayan ayri uluslarla yakinliklarndan dolayi, yavas yavas olarin etkisi altinda, kendi dillerini yitirerek Farsça'yi ögrenmisler ve bu dille konusmuslar. Bulardan Avganlar arasinda yasayan bir bölümü de Pestu denilen Avgan deli ile de konusuyorlar.
Bundan baska, Hazare denilen etnik grup arasinda olan, Farsça konusan, Caguri Hazareleri da kendilerini Türk olarak taniyorlar. Olarin kendi söylendiglerine göre, olar Büyük Temür'ün kumandanlarindan olan Botay Buga arkali bu topraklara götürülmüs olmuslar. Su gibi Hazareler'den sayilan Seyh Ali ili de kendilerini Türk olarak taniyorlar ve olardan bir bölümü bu güne kader Türkmen adini da tasimaktalar. Bunlarin yaninda Hazareler arasinda kendini Bayat olarak tanitanlarnin sayisi da pek az degil.
Ayri tarihçilere göre, Cingiz Han'nin bu ülkeye saldirisidan önce, Avganistan'nin orta kisimlarinda yalnizça Halaci ile Karluk Türkleri yasardilar. Bu olaydan sonra orada, bir bölümü yeni gelen Mogullar'nin sayisi da artarken, Türkler de Mogullarla birlikte yavas yavas kendi dillerini yitirmeye baslamislar. Olar bugün Türkçeyi bilmeseler de yine kendilerini Türk olarak tanitiyorlar. (L. Temürhanov: Tarihi Milliyi Hazare, Tercumeyi Aziz Togyan, Çaphaneyi Ismailiyan, 1372, S. 37-39.) Bularin yaninda Türk oldugunu da bilen Pestu dilinde konusan Türkler de vardir.

[mr66tr]

-Türk olup Türlügünü bilmeyen ve Türkçe de konusmayan Türkler; Avganistan Türkleri'nin bu bölümüne, Ak-Hunlar'dan kalan ve Abdalli adi ile tanilan kisiler ilk siraya girirler. Tarihi kaynaklara göre, Hunlar'a Yunanlilar ile Romlular Aftalitis ve Hiyonitis, Farslar da Hion ve Arab ile Fars tarihi kaynaklari de ayri çaglarda Hital, Hitel, Hiftali, Yaftali, . . . deyerek ayri türlere yazmislar ki Abdalli kavraminin kökü de olardan geliyor. Olarnin Türk olduklari bugün her kimseye belidir.

Abdallilar'dan baska Pestuça yada Avgança konusan Türkler'e bu ülkede Galzay [=Halaci, Türk illerinden birinin adi] adi ile tanilanlardir. Olarnin bir dali Iran'da da yasayorlar ki olar, Avganistan Galzay'larina karsi, bugüne kader kendi Türk dilleri ile konusuyorlar. Galzaylar da çogunlukta bir göçebe ulusdurlar.

Bunlardan baska Pestuça konusan Caci ve Mengel [=Mingil, Türk illerinden birinin adi, olmali] adli uluslar da, Türklügünü yitiren, Türkler'den sayilirlar.

Görünüsüce Avganistan'da yalnizça Özbeg, Türkmen, Kirgiz, Kazak, . . . Türk degil, belki bu ülkenin temel ulusu Türk kökenlidir, ancak türlü içeri ve disaridan yönetilen sömürgeçi siyasetlerden dolayi Türkler, öz ülkelerinde çogunlukta olduklarina ragmen, her yanli baski altina alinmislar ve alinmaktalar.

2. Avganistan'daki Mogullar

Türlü uruglar ile gruplardan araya gelen ve Avganistan'da Hazare adi ile tanilan Türk ve Mogul kökenli ulusun tarihi bugüne kader hiçde dogru ve düzgünçe arastirilmamistir. Hazare kavrami Farsça kökenli ve anlami da Türkçe'de bin demekdir. Farsça'da bir ulusun adi olarak onun hiç bir tarihi yada etnolojik anlami bu güne kader açiklanmamistir. Ancak, bu kavrami Türkçe'den Farsça'ya çevirilme olasiligi süphesiz görünmektedir. Türkçe'de "bin" kavrami bir urug yada ilin adini anlatiyor. Böyleçe, "Hazare/Bin"lerden çogunlugunun Türk kökenlik Bin urugundan oldugunu söylemek dogru ve bu konuya bir gerçekçi yaklasim ile saglam çözümü gösteriyor.

Öyleki yukarida söyladik, Hazaraler Mogul ile Türkler'den araya gelen ve kendilerine has olan, ancak arasinda çok Türkçe sözler de karisan, bir Farsça agizi ile konusan ve mezhebi bakimdan da Sia olan kisilerdir. Olar kendilerinin görünüsleri bakimidan da çesitlilikler gösteriyorlar. Hazareler'den bir bölügünün görünüsü pek Mogullara ve kalan baska bir bölümünün de Türklere çok benziyor.

Avganistan'nin tarihçilerine göre, Hazaraler bu ülkede ,Cingiz Han'nin saldirisindan sonra, gelen ulus olmalidirlar. Su gibi yine ayri tarihçiler, olarin bir etnik grup olarak araya gelismesini 14. yüzyilnin ortalarindan baslanmis olasiligini ilerisürürler. (yukarida adi verilen kaynaga bakin) Ancak, bu düsünçeler ile böyle bilimsel açiklamalarnin ardinda en azi son yüz yil içinde Hazareler'e karsi yapilan soykirimlar ile tüm haksizliklari, açikça degil belki örtülüçe aklama amaci yatiyor. Çünkü Cingiz Han, bölgedeki tüm ülkelerde oldugu gibi, Avganistan'da da hep en cani ve en acimasiz kisi olarak karalanan tarihi sahsiyetlerden sayilir. Böyleçe, dolayili yollardan ulusun beyinine Hazareler'e yaptiklari kötülükleri çokta yersiz olmadigini koymak isteydiler.

Hazaraler çogunlukta Bamiyan, Gazni, Gor, Nimroz, Oruzgan, Zabul, . . . vilayetlerinde yasamaktalar. Olar çok çaliskan ve kendi aralarinda bir bütün ulusdurlar. Olar, 20. yüzyilnin baslarinda, Abdulrehman denilen bir cani arkali, 1992'inci yilda da Ahmedsah Mesud, Gülbuddin, . . . ve en sonunda da "Talib"ler arkali ayri bölgelerde soykirmi edilen bir öksüz ulusdurlar.

AFGAN BOYLARI:

Galzaylar: Öyleki yukarida söyledik, olar asilda Halaci denilen, ancak zaman akiminda çesitli siyasi ve toplumsal nedenler yüzünden kendi kökenlerini unutarak, özlügünü yitiren Türk uruglarindanlar. Olardan bir bölümü bugüne kader Iran'da Halaci adina yasayorlar. Ancak, Iran'daki Halacilar, Avganistan'daki Galzaylar'a karsi, kendi Türk kimligi ile kendi dillerini yitirmeyen Türkler'den sayilirlar. Avganistan Galzay/Halacilari bu ülke Avganlari'nin arasinda en büyük gruptanlar. Süleymanhil ("hil" sözcügü Türkçe'deki "il" kavraminin bozulmus türüdür ki, il yada asiret anlamindadir), Tereki, Tohi ile Ender Galzaylar'nin ana uruglarindan sayilirlar. Bu uruglardan her biri yine küçük gruplara da bölünüyorlar. Olar yogun olarak ülkenin dogusunda, Kandahar, Kabil ile Celalabat arasindaki bölgelerde, yasiyorlar.

Durrani/Abdallilar: Galzaylar'dan sonra Durraniler, ülke Avganlari'nin, en büyük etnik grubudur. Abdalli Ahmet Han, 18. yüzyilda kiral olmasinin ardindan, kendi boyunun adini Abdalli'dan Durrani'ye degistirmisti, ki o günden beri artik olar kendilerine Abdalli yerine Durrani demekteler. Durrani anlami da "inciler incisi" demektir. Bu ad degistirmenin nedeni bugüne kader pek açiklanmis degildir. Durraniler, yogunlukta Kandahar ile Hirat vilayetlerinin güneyindeki bölgeler arasinda yasiyorlar. Bir kaynaga göre Durraniler, Popalzayi, Barikzayi, Nurzayi ile Aliküzayi adli ana uruglaridan araya gelirler ki, ona göre Abdalli Ahmet Han Popalzayi urugunun Sedüzayi dalindan olur. Yine su kaynaga göre Eçekzayi ile Alizayi da Barikzayi'nin iki dalidir. (Iric Afsar Siyistani: Mukademeyi Ber Sinahte Ilha, Çadernisinan ve Tevayif Asayiriyi Iran, cüldü 2, Çapi Huma, Tehran 1366, S. 806.) Ancak, baska bir kaynaga göre, Popalzayi, Aliküzayi, Barikzayi, Eçekzayi, Nurzayi, Alizayi ile Ishakzayi Durraniler'nin ana uruglarindanlar. (Erwin Grötzbach: Afghanistan, S. 70.)

Yukarida söylenen iki bölükten sonra, Safi, Afridi, Sinvari, Mohmand, Högüyani, Mengel, Caci, Cadran, Veziri, Kaker, . . . adli uruglar da Avgan denilen ulusun düzeten gruplardan sayilirlar. Bu uruglardan Mengel [=Ming/Bin/il demek olmali], Caci ile Cadran'nin Türk kökenli olduklari düsünülmektedir. Bu gruplarnin tümü Avganistan ile Pakistan arasindaki sinirlarnin orta kisimlarinda yerlesmisler. Olar yillardan beri, türlü yönetimler döneminde, Pakistan ile Avganistan arasinda, hiç biriye bagli olmadan ve hiç biriye vergi vermeden ve sunundek askerlik hizmeti de etmeden, özerkçe yasayip gelmisler ve bu günlere kader de öyle yasam sürmekteler. (Erwin Grötzbach: Afghanistan, S. 70.)

[Malkoc]

AFGANİSTAN TÜRKLERİ FEDERASYONU KURULDU

Afganistan Türkleri Federasyonu Kurultayı 17-05-2008 tarihinde Dünyanın değişik ülkelerinde yaşayan Güney Türkistan (Afganistan) Türklerinin önde gelen aydınlarının Muhammed Vatandost, Feyzullah Elburz, Prof. Şehrani, Bismillah Meymenegi, Dr. Qemeruddin Muselleh, Ahmet Şah Deveti Faryabi, Dr. Abdullah Rehimi, Firişte Ziyayi, Dr. Amanullah, Gen. Abdul Gafur, Esedullah Asyaban,nin katılımı ile Hollandanın Tilburg şehrinde gerçekleşti.

Kurultayda Afganistan Türkleri Federasyonu kuruluş amacının, Afganistan içerisinde ve dışında yaşayan Afganistan Türklerinin Dili, Tarihi, Kültürünün geliştirilmesi ve kültürel etkinliklerin artırılması olarak kaydedildi.

Federasyonun ilk kongresinde Amerika, Kanada, Türkiye, Almanya, Hollanda, Norveç, Belçika, İsveç, İsviçre, Danimarka, ingiltere, Türkistan (Orta Asya) ve başka ülkelerden Afganistan Türklerinin temsicileri katıldı.

Kurultayda Afganistanda yaşayan Türklerin bugünkü durumu, ve Afganistanda değişen siyasi durumlar karşısında Türklerin de siyasi kazanımları hakkında bilgi verildi.

Kurultayda Dr. Himmet Faryabi Afganistan Türkleri Federasyonu başkanı, Firişte Ziyayi ve Qemeruddin Muselleh başkan yardımcıları olarak seçildi. Kurultaya katılanalardan 33 kişi de Afganistan Türkleri Federasyonu,nun etkin üyeleri olarak yerlerini aldı.

Kurultayda konuşulan konuların en önemlisi Afganistanda konuşulan Türkçe dilinde (Özbekçe ve Türkmence) kitap ve dergilerin basım yayını ve Özbekçe Türkmence Yayın yapan bir TVnin kurlması gerektiği vurgulandı.

Kurultayda konuşulan başka bir konu ise Afganistanın büyük bir kısmını oluşturan Farsça konuşan Hazara Türkleri ile iyi ilişkiler kurulması, Afganistan Siyasi arenasında tek çatı altında toplanılması, Afganistan Türk boyları arasında kültürel etkinliklerin pekiştirilmesiydi. Kurultaya Hazara Türklerinin temsilcisi olarak Nebizade katıldı.

Saygılarımla
KÖKBÖRI

[Malkoc]

AFGANİSTAN TÜRKMENLERİNE BELGE

Tokat İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Afganistan Türkleri Yardımlaşma Derneği'nin organizasyonuyla kentte yaşayan Türkmenlere yönelik açılan 2. kademe okuma-yazma kursu sona erdi. Kursu başarıyla tamamlayan Afganistan Türkmenlerine törenle belgeleri verildi.

Afganistan Türkleri Yardımlaşma Derneği'nde düzenlenen törene Vali Vekili Şükrü Çakır, Tokat Belediye Başkan Vekili Sami Dutoğlu, AKP Tokat Milletvekili Osman Demir, Kurmay Başkanı Kurmay Albay Murat Koç, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Muhlis Yeşilyurt, daire müdürleri ve davetliler katıldı.

2. kademe okuma-yazma kursunu başarı ile tamamlayan 23 kursiyere sertifikaları verilmeden önce yapılan törende Yeşilbağ İlköğretim Okulu birinci sınıfına öğrencisi Habibe Memiş, İstiklal Marşı'nın 10 kıtasını ezbere okudu. Daha sonra kürsüye gelen Tokat Vali Vekili Şükrü Çakır, Afganistan'da eğitim eksiliği çeken Türkmenlerin bunu Türkiye'de tamamladıklarını söyledi. AKP Tokat Milletvekili Osman Demir ise eğitimin önemine değinerek, Afganistan'dan Türkiye'ye gelen Türkmenlerin burada huzur, güven içinde ve her türlü eğitim imkanlarından faydalanarak yaşadıklarını söyledi.

Yapılan konuşmaların ardından, kursu başarıyla tamamlayan Türkmen kadınlara sertifikaları verildi. Törende Afganlı çocuklar yöresel kıyafetleri ile ilgi odağı oldu. Tören sonrasında ise davetlilere yöresel yemeklerden ikram edildi.

[Malkoc]

DOSTUM'A BÜYÜK İHANET 3 Şubat 2008

Dostum'un evini 150 polis kuşattı

Afganistan'ın başkenti Kabil'de büyük Türk Mücahidi Raşid Dostum'a terbiyesiz tavır. Afganistan hükümetinin emriyle kısa süreliğine Dostum'un evi polis tarafından kuşatıldı. 12 Mehmetçiğin şehit edilmesinden sonra yaptığı yardıma hazırız açıklamalarıyla Türkiye gündemine oturan Dostum'a yapılan bu hareket başta Türkiye olmak üzere Türk Dünyasında tepkiyle karşılandı.

Kabil polis şefi Selim Hasas, Dostum ile 50 kadar silahlı adamının, 2004 yılındaki devlet başkanlığı seçiminde Dostum'un danışmanlığını yapan Ekber Bey'i dövmekle suçlandığını, bunun üzerine harekete geçen güvenlik kuvvetlerinin, Özbek generalin Kabil'deki evini kuşattığını söyledi.
Evin onlarca polis tarafından kuşatıldığı, çevre binaların çatılarında da polislerin konuşlandırıldığı, ancak kısa bir süre sonra kuvvetlerin geri çekildiği ve kuşatmanın sona erdiği belirtildi.


Bir yetkili, olayın, soruşturulmak üzere adliyeye devredildiğini söyledi. Dostum'un sözcüsü ise suçlamaların doğruyu yansıtmadığını belirtti ve polisin, Özbek generali gözaltına almaya çalışması halinde kargaşa çıkacağı uyarısında bulundu.

Bunun bir komplo olduğunu, hükümetin, Dostum'un ayağını kaydırmaya çalıştığını ileri süren sözcü, “Hükümet, Dostum'u yakalamaya çalışması halinde, kuzeydeki 7 veya 8 bölgenin tavır alacağını bilmelidir” diye konuştu.

Sovyetler Birliği'nin 1979-89 yıllarındaki Afganistan işgaline karşı mücadele veren Özbek savaşçıların komutanlığını yapan Dostum, 2001'de Taliban'ı iktidardan uzaklaştıran ABD önderliğindeki güçlere Kuzey İttifakı komutanı olarak yardım etmişti.

2004 yılındaki devlet başkanlığı seçiminde oyların yüzde 10'unu alan Dostum, daha sonra Devlet Başkanı Hamid Karzai tarafından askeri danışman olarak görevlendirilmişti.

RAŞİD DOSTUM'A HAİN TUZAK!

Afganistan’da Özbek Türklerinin lideri ve Afganistan Genelkurmay Başkanı Raşid Dostum’a büyük darbe. Reuters haber ajansının dünyaya geçtiği habere göre Afganistan Başsavcısı Abdülcabbar Sabit Dostum’u rakibine yapılan saldırı ile ilgili soruşturmada yetkililere yardımcı olmaması iddiası ile görevden aldı. Dostum’un Kabil’deki evi de rakibi Ekrem Bay ve Afgan güvenlik güçleri tarafından Şubat ayı başlarında ablukaya alınmıştı.

Bay ve başsavcı Dostum’u kendi evini basmak ve bir koruma görevlisini öldürmekle suçluyor. Başsavcı yaptığı açıklamada Dostum’un soruşturmada bilgi vermeyi reddetmesi halinde tutuklanacağını söyledi.

Özbek Türklerinin lideri ile şu anda irtibat kurulamıyor ve haber alınamıyor.

Raşid Dostum Güney Türkistan’ın bir parçası olan Kuzey Afganistan’ı ve burada bulunan Türk soyluları ülkedeki her türlü karışıklıktan mümkün olduğunca uzak tutmayı başarmış ve Mezar-ı Şerif merkezli yönetimini güçlü ordusu ile korumuştu.

Sovyet işgaline karşı kendi kuvvetleri ile savaşan Dostum, daha sonra Ahmet Şah Mesut ile birlikte Taliban yönetimine karşı çıkmış ve Taliban’ın devrilmesinde önemli bir rol oynamıştı.

2004 yılında yapılan Afganistan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde % 10 oy alan Dostum daha sonra Hamit Karzai tarafından Afganistan Genelkurmay Başkanlığına getirilmişti, Kuzey Afganistan’da kendi parasını basarak, havayollarını bile kurmuştu.

Raşid Dostum’un çeşitli bahaneler ileri sürülerek görevden alınması Afganistan Türkleri arasında büyük rahatsızlığa sebep oldu. Uzmanlar Dostum’a karşı yapılan bu eylemin Afganistan’ın iç dengelerinde yeni bir yapılanmaya gidilmesi anlamı taşıdığını söylüyorlar.

[Malkoc]

"AFGANİSTAN'DA TÜRK DEVLETİ KURACAKTIK"

MİT'in ilk Sovyetolog ünvanlı elemanı Özbek asıllı istihbaratçı Enver Altaylı'nın anıları kitap haline getirildi. Gazeteci İrfan Ülkü tarafından hazırlanan kitapta Enver Altaylı 90'lı yıllarda Türkiye'nin Kuzey Afganistan'da bir Türk devleti kurmanın eşiğinden döndüğünü itiraf etti. Altaylı,
http://www.turkgundem.net/icerik/images/stories/slayt_resimleri/azadbekkerimi_afganistan.gif Şehit Azadbek Kerimi


Cumhurbaşkanı Turgut Özal ve Başbakan Süleyman Demirel'i ikna ederek, Mezarı Şerif merkezli Türkiye benzeri bir devlet kurma aşamasında son noktaya geldiklerini ancak Özal'ın ölümünün ardından bu hayalin suya düştüğünü ilk kez anlattı. Altaylı, 1966 ile 1971 arasında MİT Müsteşarlığı yapan Fuat Doğu'nun işe alması nedeniyle teşkilatta "Fuat Doğu'nun harika çocuğu" diye anılıyordu. MİT''te Ümit kod adıyla çalıştığını açıklayan Altaylı devlet kurma fikrinin de ilk kez kendisi tarafından ortaya atıldığını kaydetti. Özal ve Demirel'e haritalar üzerinde planın önemini aktardığını söyleyen Altaylı Özbekistan Devlet Başkanı İslam Kerimov'un da projeyi desteklediğini ifade etti. Bu bölgede zengin gaz rezervleri bulunduğunun altını çizen Altaylı yeni devletin başına da Azad Kerimi ve General Raşid Dostum'un uygun görüldüğünü kaydetti. Altaylı'nın anlatımına göre o dönemde Dostum ve Kerimi Türkiye'ye çağrıldı, Genelkurmay Başkanı Doğan Güreş ve Milli Savunma Bakanı Nevzat Ayaz ile birlikte Özal ile konuyu görüştü.


AFGANİSTAN'DA TÜRK DEVLETİ KURUYORDUK
Enver Altaylı anılarında, Özal ve Demirel'in, Afganistan'ın kuzeyinde bir devlete onay verdiklerini yazdı. Ancak Özal ölünce plan askıya alındı..

KERİMOV DA DESTEK VERDİ

Altaylı kitapta girişimle ilgili şu ayrıntıları anlattı: "Orada Türkiye benzeri bir yapı oluşturacağız. Kuzey Afganistan, kökten dincilerin hâkim olduğu Güney Afganistan'da yaşayan insanlar için bir model, bir cazibe merkezi haline gelecek. Kuzey Afganistan'da tespit ettiğimiz hedef model bu idi. Önce meseleyi Özbek yetkililerle görüştüm. Özbekistan Devlet Başkanı İslam Kerimov'un onayını aldım. Daha sonra Ankara'da rahmetli Özal'la ve Süleyman Demirel'le görüştüm. Rahmetli Özal ve Sayın Demirel meseleyi sahiplendiler." Altaylı yeni Türk devletinin kurulması halinde Usame bin Ladin, El Kaide ve Taliban'ın bu denli güçlenemeyeceğini ve 11 Eylül saldırısının olmayacağını iddia etti.

ENVER ALTAYLI KİMDİR?

1963'TE Talat Aydemir önderliğindeki ihtilal girişimine katıldığı için Kara Harp Okulu'ndan atıldı. Fuat Doğu tarafından 1968 yılında MİT'e alındı. Türk istihbaratındaki "ilk Sovyetolog" unvanıyla Almanya'da Sovyetoloji eğitimi aldı. CIA'nın Özbek asıllı Türkiye Şefi Ruzi Nazar ile dost oldu. 1977'de MİT'ten ayrıldıktan sonra MHP'de siyaset yaptı. 12 Eylül sonrasında MHP davasının sanıklarındandı, Almanya'ya kaçtı. Vatandaşlıktan çıkarıldı. Özal'ın girişimiyle yeniden Türk vatandaşı ardından da Özal ve Demirel'e danışman oldu.

[Malkoc]

Biraz Eski ve Tarihi itibari ile hepimizin yüreğini burkan bir haber ;

Yine Raşid Dostum... Ona bir kez daha selam olsun

_____________________________________________

RAŞİD DOSTUM:"YARDIMA HAZIRIZ"

Afganistan Silahlı Kuvvetler Başkomutanı General Raşit Dostum, teröre karşı mücadelede Türkiye'nin yanında olduklarını belirterek, ''Hain terör eylemlerini kınıyor, şehit ailelerinin üzüntü ve matemlerini canı gönülden paylaşıyorum'' dedi

Özbek General Dostum, bir gazeteye verdiği taziye ilanında, kanlı terör örgütü PKK tarafından 12 Mehmetçiğin namertçe şehit edildiğini ve 16 Mehmetçiğin de yaralandığını anımsattı.

Milli İslami Hareket Partisi'nin Liderlik Konseyi ve özellikle Afganistan'da yaşayan Türk soylular adına Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ne, TBMM'ye, Türk halkına ve şehit ailelerine en derin üzüntülerini bildirerek başsağlığı dileyen Dostum, şunları kaydetti: ''Aldığımız bilgilere göre maalesef 12 Mehmetçiğimizin kanlı terör örgütü PKK tarafından namertçe şehit edilmiş ve 16 Mehmetçiğimiz de yaralanmıştır. Bizim halkımız da kardeş ülke Türkiye gibi 30 yıldır terörden çok çekmiş ve ülkemizde de bu konuda büyük kayıplar verilmiştir. Bu hain terör eylemlerini kınıyor, şehit ailelerinin üzüntü ve matemlerini canı gönülden paylaşıyorum. Biz, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin ve TBMM'nin teröre karşı verdiği mücadeleyi sonuna kadar destekleyip bir kez daha şehit ailelerine Yüce Allah'tan sabır ve metanet dileriz.

Teröre karşı mücadelenizde yanınızda, hazır olduğumuzu bildiririm. Bu vesile ile Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin 84. kuruluş yıldönümünü ve Türk halkının Cumhuriyet Bayramı'nı en içten duygularla kutlarım.''

[Malkoc]

Afganistan Türk'lerinin Başkenti Mezar-ı Şerif kentindeki, Mezar-ı Şerif Camii;

http://img367.imageshack.us/img367/6008/fotoafganistan334wq3.jpg

[ultraturan]

Xezer türklerini deyirsense men bilen axı onlar esrler qabaq tarix sehnesinden silinibler.boy olaraq..





HAZARA TÜRKLERİ: Hazaralarla ilgili genel bilgiler: afganistanın nufusunun %40 nı Türkler oluşturmuştur ki bunlardan hazaralar en büyük türk topluluğudur(6-7 miyondur). Hazaralar bütün afganistanda dağılmışlar. Fakat afganistanın merkezinde yani hazaristan bölgesinde(bamyan, daykundi, gor,gazni, horozgan, besut, )hazaralar çoğunlkutadır. Hazaralar 13. asıra kadar tek bir isimle tanınmamıştır. Bu yüzden tarihçiler onlara türk tatar,Türkmen ,zavuli, berberi ,Halaç, Karluk, çakal , Laçin ,adlarıyla isimlendirmişlerdir. Şu andaki durum: Afganistan’ın parlamentosunda 220 millet vekilinden 45’ini hazaralar oluşturuyorlar.devlette 6 bakanı vardır. Hazaralar Zor iklim koşullarına sahip oldukları ve devlet tarafından yapılan eşitsizliklerden dolayı ekonomik açıdan pek gelişmemiştir. Bu da hazaraların diğer bölgelere göç etmesinin en önemli faktörlerinden biridir. Maalesef son zamanlarda bu da diğer etnik gurupların hazaralara karşı negatif tepkilerine sebep oluşmuştur. Afganistan ı bu durumdan ancak kurtarabilen unsur ilim ve eğitim olduğunu çok iyi bir şekilde hazaralar fark ettikleri için, çoğu yoksul olmalarına rağmen eğitime çok önem veriyorlar. Bu süreç 30 seneden beri şiddetli bir şekilde hazaralar içinde başlamıştır. Örnek olarak üniversitelere giren hazaraların sayısı %40-50 olduğu buna kanıt olabilir. Hazaraların şifahi halk edebiyatında türk dünyasının tamamında rastladığımız Ergenekon Destanı, Köroğlu Destanı, Ferhat ile şirin Hikayesi , keloğlu Masalları, Nasrettin Hoca fıkraları canlı bir biçimde yasamaktadır. Hazaralar‘a göre türkler (Moğollar ) iki kere hicret ettiler. Bu göçlerden biri Ergenekon diye bir bölgeye olmuştur. Ergene, dağın kenarı ,kon yesil yer demektir. Dağlık yeşil bir yerin adini Ergenekon koymuşlar. Ergenekon bölgesi hazarıstandaki Uruzgan şehri olmalıdır. Hazaralar diğer türklere kardas ve ya soydaş anlamında kavım diye hitaba etmektedirler. Türkmenleri amca oğlu anlamında ‘ Abağa ‘kelimesiyle, Özbeklerden teyze oğlu anlamında (bole) kelimesiyle bahs ederler. Hazaraların tarihini üç dönemde ele almak mümkündür. 1) büyük ve güçlü hazaralar 19. asra kadar: hazaralar türk moğoldur. Afganistanın en eski yerleşik milletlerindendir. Oğuz han ilk Türk hükümetini kurabilmek için ve onu büyük fetihlerde destekleyen kabileler: Uygur, Karluk,Kıpçak kılı, ağacan veya bağceri idiler bu isimler hazara toplumunda çok yaygındır. 40-220 M.S kuşaniler Hazaristanda en büyük medeniyeti kurmuşlar bu dönem de orta Asyanın medeniyeti en üst seviyeye ulaşmıştır. Kuşanıların 2. hanedanın kurucusu olan Kanişkae kebir türk Moğollu asıllı olan kuşan kabilesine mensuptur .hazaraların doğu tarihinde en önemli, ecdatlarındandır .dünyanın en büyük heykelleri de bu dönemde yapılmıştır. 2) Diğer kabileler gibi hazaralar, Abdurrahman dönemine kadar. Afganistanda MS 50.yılından 18. asrın ortalarına kadar türk hakimiyeti ve Türk devletlerini görüyoruz bunlar sırasıyla . saka kuşan , akhunlar ,samanoğluları, gazne Türkleri, Selçuk devleti, harezm şahlar , Timur ve Babür imparatorluğu 3) mahrum ve mazlum hazaralar: bu dönemde Abdurrahman hazaraların %65 ini katliam ediyor.Dünyanın en büyük heykelinin yüzü bu dönemde kesilmiştir.Sırf gözleri çekik olduğu için ve Türklere ait olduğu için.Peştunlar hazarlara düşmanlıları hem onların Türk olmalarından hem de Caferi mezhebine bağlılıklarından gelmektedir.Afganistanda en fazla zulme hazara Türkleri uğramıştır. Son ikiyüzyıldır hazara Türklerinin okumalrı engellendi çocukları zorla ellerinden alınmış Kandahar,Hindustan piyasalarında köle olarak satılmış.Afganistanin en verimli bölgeleri hazaraların elinden alınmiş ve hazaralar sürgüne uğradılar.mesela hazaralar bir dönemde Kandahar,Zabul,Helmand şehirlerde yaşıyorlardı fakat saldırıya uğradıkları için mecburen dağlara göç etmişler.bildiğiniz gibi dağ çok iyi bir sığınaktır.böyle bir durumda insanın ilk yapabileceği şey canını kurtarmaktır. Hazaralar daha az zulme uğramak için kendi dilini bırakıp Farsça konuşmaya başladılar.bu durum maalesef sadece hazaralara ait olmayıp afganistanda diger türk etniklerine de sızmıştır.mesele Halaçlar Peştunca,Afsharlar ve Kızılbaşlar Farsça konuşuyorlar.20-30 yıl öncesine kadar hazaralara bu zulüm yapıldı. Hazaraların farsşa konuşmanın en önemli sebebi de budur. 1978 yılında Sovyet birliği afganistanı işgal edince afganistanda kızıl ordu ve kominist devleti karşı ilk ayaklanan hazara mücahitler idi . bu ayaklanma üstad abdül ali mezarinin önderliğinde çarkent ve deresuftan başlayıp sonra diğer bölgelere sıçrıyor. Kominist devleti çöktükten sonra hazara toplumu afganistanda eski duruma geri gelmesi için toplumda biriğin olmaması yegane sebebi geçmişteki adaletsizlik olduğunu defalarca beyan edip afganistandaki etnikler bundan sonra özgür ve barışçıl bir şekilde yaşanması için afganistandaki yeni kurulan İslam devleti bütün etniklere eşit hak sağlanması gerektiğini defalarca ifade etmişlerdir. Ki maalesef diğer guruplar tarafından kabul görmemiş ve 14 sene savaşa neden olmuş ki bu savaşta hazara halkı afganistanda en büyük zarar gören halk olmuştur örnek olarak: rabbani hükümeti tarfından kabilin batısı kabildeki hazara bölgesi tam viraneye çevrilmiştir. Ve Taliban zamanında hazaraların iki ilin de,mezarişerif ve yakavlank büyük katliamlara maruz kalmışlar ve aynı zamanda bamyandaki hazaralara ecdatlarından miras bırakılmuş dünyada eşi olmayan iki büyük buda heykeli yıkılmıştır. Bu savaşta ekonomik olrak da hazralar en büyük zararı görmüştür. Yakalşık 3 milyon insan göçe zorlanmıştır.

[anwar_osmani]

Selam qardes,
Afe edersiniz, bez turkca yaza belariz; amma bezim problem alphabit da bar chunkeh bez Afghanistanda arabca emlasida yazraiz ve Turkca harflarindan iye kolana belmayoruz.

Gelecek forumlardaTurkca yazarim.........

Ehtromele,
Anver

[anwar_osmani]

Hey, I live in Afghanistan and as a Turk I know how many Turks are here..........who cares for false statistics of CIA. CIA usually inlcudes Turks, Hazaras and Tajiks under the name of Pashtuns in thier statistics becuase they always support this ethnic gorup.

[Mr.Abdullah]

Xush keldingiz forumga Anwar qardosh.

[anwar_osmani]

Rahmat sizga Abdullah Jan,

Siz nerlisiz.....Turkiyeli me ve ya keh Uzbekitan dan? Men yaxshi Turkca yazolmaganim ochun Englisca ni kopragh eshlataman. Uzbekca yazaman, amma Englisca alphabitida ve songra bashqa Turk qardashlar ga qeind boladi.......Oson (kolay) ve chabuk Turkca yazish ochun kob ishlashim kerek sho sabab dan beraz qinalaman.

Sagh boling!

[Mr.Abdullah]

Rahmat sizga Abdullah Jan,

Siz nerlisiz.....Turkiyeli me ve ya keh Uzbekitan dan? Men yaxshi Turkca yazolmaganim ochun Englisca ni kopragh eshlataman. Uzbekca yazaman, amma Englisca alphabitida ve songra bashqa Turk qardashlar ga qeind boladi.......Oson (kolay) ve chabuk Turkca yazish ochun kob ishlashim kerek sho sabab dan beraz qinalaman.

Sagh boling!

Tanishganimdan xursandman. Biz Kongo-Zair davlatining O'zbekiston qishlog'idanmiz (hazil - bayrog'imga qarang). Afg'on o'zbeklaridanmisiz? Qaysi shahardansiz, hozir Afg'onda vaziyat qalay? Chabuq - tez yozish uchun to'g'ri, biz ham ko'proq ishlashimiz kerak. Biror yordam kerak bo'lsa qo'ldan kelgancha yordam beramiz. Salomat bo'lsinlar.

[anwar_osmani]

Rahmat, man ham tanishganimdan xursand buldem. Kango da Uzbeklar yashashini hazirkacha belmasdim, orga qancha ahali sizlardan bar?

Albata man Afghanistanli Uzbek/Turklaridan va Faryab degan ber volyatedan bolaman va hazir Mazar-I-Sharif shahriga yashaiman. Bizni Ulkamizni ahwali rastdan ham yaxshi yemas. Hazirghi paitda jonibi walayatlarda orish/sevasni dawami bar wa terrorchelik ham kopaigan. Albata kop kishillar haqsizlik, adalatsizlik wa xufsizlik (tenchsizlik) dan azob chkadilar....
Rahmat, keledegan konlarda yena baghlanib toramiz..Sagh boling,
email addressmni ham yaqinda sizga yollaiman.

[Mr.Abdullah]

Rahmat, man ham tanishganimdan xursand buldem. Kango da Uzbeklar yashashini hazirkacha belmasdim, orga qancha ahali sizlardan bar?

Albata man Afghanistanli Uzbek/Turklaridan va Faryab degan ber volyatedan bolaman va hazir Mazar-I-Sharif shahriga yashaiman. Bizni Ulkamizni ahwali rastdan ham yaxshi yemas. Hazirghi paitda jonibi walayatlarda orish/sevasni dawami bar wa terrorchelik ham kopaigan. Albata kop kishillar haqsizlik, adalatsizlik wa xufsizlik (tenchsizlik) dan azob chkadilar....
Rahmat, keledegan konlarda yena baghlanib toramiz..Sagh boling,
email addressmni ham yaqinda sizga yollaiman.

Salomat bo'lgaylar, Allohdan Afg'on diyoriga Kongolik o'zbeklar :lol:nomidan tinchlik tilaymiz. Shunaqa yozishib turaylik. O'zingizga ham yaxshiliklar tilayman.

[Mr.Abdullah]

Rahmat, man ham tanishganimdan xursand buldem. Kango da Uzbeklar yashashini hazirkacha belmasdim, orga qancha ahali sizlardan bar?

Albata man Afghanistanli Uzbek/Turklaridan va Faryab degan ber volyatedan bolaman va hazir Mazar-I-Sharif shahriga yashaiman. Bizni Ulkamizni ahwali rastdan ham yaxshi yemas. Hazirghi paitda jonibi walayatlarda orish/sevasni dawami bar wa terrorchelik ham kopaigan. Albata kop kishillar haqsizlik, adalatsizlik wa xufsizlik (tenchsizlik) dan azob chkadilar....
Rahmat, keledegan konlarda yena baghlanib toramiz..Sagh boling,
email addressmni ham yaqinda sizga yollaiman.

Salomat bo'lgaylar, Allohdan Afg'on diyoriga Kongolik 27 million o'zbeklar :lol:nomidan tinchlik tilaymiz. Shunaqa yozishib turaylik. O'zingizga ham yaxshiliklar tilayman.

[Qoloq]

Afghan Recovery Report http://www.iwpr.net/images/afghan_house_l.gif (http://www.iwpr.net/index.php?s=p&p=arr&l=en&apc_state=hENfarr322587)
http://www.iwpr.net/images/5x5.gif Afghan Turkmen Claim They’re Being Written Off

Change to identification papers and the electoral roll gives the ethnic Turkmen community less of a say than ever.
By Muhammad Tahir in Kunduz (ARR No. 224, 27-Jul-06)
Turkmen community leaders in Afghanistan say they are being deprived of recognition as a separate ethnic group for political reasons.

Turkmen say they are being reassigned to other ethnic categories not so much to discriminate against them, but to boost the numbers of other groups on paper.

Ethnic identity is a contentious subject in Afghanistan. Belonging to a particular group could decide whose side you fought on in the past, and who you are now aligned with politically. Numbers are important, too, since the more there are of a particular group, the more likely they are to be able to press for cultural recognition and rights.

For example, the classification “Kuchi” – a generic term for Afghan nomads – became important last year when the group was made a nationwide “constituency” in its own right for the September parliamentary election. This was done in recognition of the problems of pinning down a transitory population to the province-based constituencies used for the rest of the population. As a result, the Kuchis had ten elected seats earmarked for them in the lower house of parliament, three of them for women.

Sayed Shah, who stood as a candidate for the provincial council in Kunduz and hoped to win support among his fellow ethnic Turkmen, who make up the majority of the population in his home Chardere district, found that many of his potential voters had been spirited away at the stroke of a pen.

Election officers registered thousands of Turkmen in the district of Chardere as Kuchi even though they do not regard themselves as such. That meant they were unable to vote for Sayed Shah, or anyone else in fact, in the provincial ballot.

According to Sayed Shah, there are no nomads among the Turkmen community in his district.

Historically, many of the Turkmen of northern Afghanistan were nomadic, but they are now settled and in any case are culturally quite distinct from the Pashtun nomads who constitute the majority of Kuchi. The special status accorded to nomads in the election was clearly aimed at promoting the political representation of Pashtun Kuchi, many of whom live in great poverty, and the list of winning candidates reflects that intention.

But Sayed Shah says local officials in his area – whom he believes were biased against him - abused the system to knock off a lot of people from the province’s electoral roll.

Sayed Shah has tried in vain to get the Afghan government to look at the re-classification issue, which he says led to him losing the election.

Haji Nabi, a resident of the district, said, “To be frank, the majority of the three million Turkmen in Afghanistan don’t know how to read and write, and as I understand it, local officials exploited this fact and didn’t even consult them when they were preparing their identification cards.

“In addition, for most Turkmen it was their first experience of registering and obtaining such a [voter ID] card.”

Challenged about the re-classification by IWPR, some officials in Chardere district refused to respond; those who tried were at a loss to come up with an explanation.

In this instance, the reason for the apparent manipulation seems to be about manipulating voter numbers for local political reasons, rather than an effort to disenfranchise Turkmen or indeed favour Pashtun nomads.

But as people here begin to realise the future consequences of being shifted to a new category, the move has gone down badly among a community who feel disenfranchised as it is.

The bulk of Afghanistan’s Turkmen population dates from the 1920s, when large numbers of people fled their homeland in what is now Turkmenistan to escape the Soviet takeover there. Scattered across the north of the country, they remained a largely rural community in the shadow of larger ethnic groups. They remained neutral as armed militias associated with the Pashtuns, Tajiks, Hazaras and Uzbeks battled it out in various wars, and their lack of leverage left them feeling undervalued and forgotten in the recent peacetime political process.

“There is a particular characteristic about the Turkmen community: they never oppose any decision,” said Haji Nabi, adding that being recorded as Kuchis was “only one example of the kind of thing they face because of this behaviour”.

Another practice that appears to be going unchallenged is the classification of ethnic Turkmen as “Afghans” when ID documents are being issued. The practice has been reported in the Aq-Depa, Chardere and other districts of Kunduz.

All citizens of the country, whatever their origin, are correctly known as Afghans. But apart from this definition of nationality and citizenship, ID papers also have a section indicating ethnic origin, where the bearer is marked down as a Pashtun, Tajik or any of a dozen or more peoples who make up this diverse nation.

Bismillah is among residents of Aq-Depa district who are unhappy about what they see as an attempt to reduce their influence as a community. If they become invisible in the official statistics, what chance will they have of claiming fair political representation or cultural rights?

Bismillah said that in the end, he had little option but to accept being classed as “Afghan”, because he needed ID papers to get a job as a village teacher.

He contrasted his own position with that of his friend Faiz Muhammad, from the majority-Pashtun province of Helmand in southern Afghanistan, who recently obtained an identification card with his ethnicity correctly shown as Turkmen.

“If a law about this exists, how could Faiz obtain a card?” he asked. “As I understand it, this practice has only been implemented in areas where minorities form the majority, so as to reduce their numbers in their own areas.”

Asked why Turkmen were been re-designated as “ethnic Afghans”, Aq-Depa’s local government chief Muhibullah Khan said he was acting on instructions from above as part of an attempt to build greater national unity.

Muhibullah Khan cited the Afghan constitution in support of his policy, although the document in fact talks of an Afghan nation with diverse ethnic components.

There is some hope this issue will be raised at national level, as the secretary of the Afghan parliament, Sardar Mohammad Rahman Oghli, seems to be suffering similar problems. Rahman Oghli, an ethnic Uzbek, has reportedly refused to accept the ID card issued to him for reasons similar to those of Bismillah. After raising the matter in parliament in March, he has continued to campaign against the practice.

Muhammad Tahir is a Prague-based journalist and writer.

http://www.iwpr.net/?s=f&p=arr&l=EN&o=322587

[Qoloq]

If you check the statistics, they change dramatically from the 70s to the 80s to the 90s and beyond. I can't imagine how one could conduct a census in Afghanistan. It all depends on the method and who is doing the counting.

If you go by ethnicity, where do they place the ones that are mixed? And what of the Hazaras, some of whom go by tribal names like "Turkoman, Turkman"...who claim a maternal Turkman ancestry...with the majority who claim Turco-Mongol ancestry?

If you go by linguistics only, what of those who've either accepted fluency in several languages or have forgotten their mother tongue all together and speak Farsi at home?

I'm not saying a census is impossible to put together in Afghanistan, I just doubt that an accurate (unbiased) census has ever been conducted.

[Temur]

Afganistan Türkleri ağırlıklı olarak özbek asıllır. İkiye bölümüşlerdir Yigitler ve Dostumlar. Dostumlar Raşit dostumun adamlarıdır hepsi silahlıdır durumları iyidir paraları vardır amerika ve türkiye desteği görürler. Yigitler ise mücahitlerdir tek başınadırlar, onlara kimse yardım etmez...

Konuştukları Türkçe Azericeden zor Türkmenceden kolaydır. Hiç eğitim almamış bir Türk vatandaşı, %75 oranında iletişim sağlar. Öteyandan bir Kazak ile aynı oran %5lere kadar düşer...

[anwar_osmani]

If you check the statistics, they change dramatically from the 70s to the 80s to the 90s and beyond. I can't imagine how one could conduct a census in Afghanistan. It all depends on the method and who is doing the counting.

If you go by ethnicity, where do they place the ones that are mixed? And what of the Hazaras, some of whom go by tribal names like "Turkoman, Turkman"...who claim a maternal Turkman ancestry...with the majority who claim Turco-Mongol ancestry?

If you go by linguistics only, what of those who've either accepted fluency in several languages or have forgotten their mother tongue all together and speak Farsi at home?

I'm not saying a census is impossible to put together in Afghanistan, I just doubt that an accurate (unbiased) census has ever been conducted.

Selam Qolog Kardish,

First of all let me tell you that there has never been any accurate census in Afghanistan and even if there was, it did not reflect the realistic figures of different ethnic groups living in the country. Currently, there are about 6 million Turks (Uzbek and Turkmen only) living in north Afghanistan which was part of The Great Turkistan in the past. The part of the country we are living is rich in natural resources and more fretile than other parts, but the only problem we are facing is injustice and inequality and this is mainly over the issue of sharing resources, power balance, develpment projects and other social facilities as the govenment is strongly backed by USA and Bretain.

On the other hand, the current government (pro-US) is afraid of our brave people and does not want our leaders to hold key postions in the government. The only ethic group which is fully supported by USA, UK and thier allies are Pashtuns as they have always been a favorite puppet for forign invaders.

Anyway, we do not just set back and leave it this way. We continue our defiance through political, cultural and social activities in order to stick up our peoples' right and will not let any puppets or invaders to affect our community with their rubbish aspirations.

Ehtromele,

[KOYUNCU]

:( tebriz han ne zamandır gelmiyor foruma