ёмон бўлади, дедикми, ёмон бўлади

[AbuMuslim]

Ёшлик чоғларимизда остонада ўтирсак ёки туриб қолсак, катталар: «Ҳой бола, осшонада ўтирма, ёмон бўлади», деб дашном беришарди. Сабаби сўралса, «Ёмон бўлади, дедикми, ёмон бўлади», деб гапни қисқа қилиб қўя қолишарди.
http://muslimaat.uz/content/view/594/115/

Шунга ўхшаш ёмон бўлади деган гап жамиятимизда хали хам изғиб юради...

Юкоридаги ва куйдаги маколалар шуларнинг иккитаси халос...

инша Аллох, Жамиятимиз фукоралари турли хил ирим-сиримлардан халос бўлишса... нафас олиш осонрок бўлади ... :cool:

Бошқа дин вакиллари уй фаришталарини ўз эътиқодлари бўйича бошқача талқин қиладилар. Масалан, насроний дини вакилларида «Домовой» деган тушунча бор, яъни ўзбек тилига «уй ажинаси» деб таржима қилинса тўғрироқ бўлади. «Домовой»нинг чиндан ҳам мавжуд экани рост, бу Ислом динидаги «уй фариштаси»га жуда мос тушади, аммо насронийлар «Домовой» уйни ҳар хил бало-қазолардан асрайди, деган нотўғри тасаввурга бориб қолишган.
http://muslimaat.uz/content/view/595/115/


Яна кўп ёмон бўлади деган гаплар бор, келинглар дўстлар билганларимизни ёзиб борайлик... тахлил килиб... тўғрисини сохтасидан ажратиб борсак хаммамиз учун фойдаси бўлади...

Мисол учун ёш болларга таом еётганида ўнг кўлингда егин дейсиз... у нимага деса чап кўлда ейиш ёмон бўлади деймиз... (асли эса суннатга боришини кўпла билмайди... ва билмагани учун ёмон бўлади дейишади...) Мавзу бахона у бу нарсаларни хам билиб олсак...

[serenity]

o'zbelada ko'p shunaqa gapla bor.uni qima yomon bo'ladi,buni qisen yomon boladi digan.yosh bolalaga kop ishlatishadi,lekin bu shunchali singib ketganidan uje kottalayam ''irimde'' qivolishgan.

birhil postupkalarimizda kottala dindan habardorla bilib,tushuntirib, ''buni qilsen dinga qarshi,gunoh bo'ladi'' diyilish u boshqa gap.
lekin ko'p odamladan eshitganman oddiy qilib tushuntirsa bo'ladigan narsalani yomon bo'ladiga chiqarvorishadi.nimaga disez javob yo,shunaqade,yomon bo'ladi diyishadi digan javob.

masalan kechqurun tirnoq olsa,supurayotganda birovni oyog'iga tegib ketsa,supurgini,o'qlovni tikka qoysa,kechqurun kir yuvsa:shock:,kechqurun yig'lasa,bazi ikki honani bog'lovchi,ili karidor b-n honani,yolakni bog'lovchi (ayniqsa hovlilada)oynadan oshib otbomidi diyishadi,odamni,sufrani ustidan hatlabomidi etc. hammasiga yomon bo'ladi dib etishadi.

(shulani yozib,o'zi yomon bo'midigan narsa
yog'akandee a divordim:lol:,ozimam))

bunaqa misolladan yana anchasi bor.
man tushunmaganim nega usha yosh bolaga etvotganda tushuntirib etishmasikin!? bu har bir yuqoridigilani yomon bo'ladi diyilishida sabab bor,lekin faqat yomon bo'ladi dibam qutilish keremas.

masalan kechqurun tirnoq balki oldinlariyam chiroq yo,shamda boganidanmi:) kech payt tirnoq olsa havfliro qo'linga zarar etish mn digan fkir bilan hozir faqat ''yomon bo'ladi''ga chiqib ketgan.onsonro bo'sa kerede,shu yomon boladi digan javobbi berib qutulish.:lol: kamro bosh oru sovolla:D

masalan oynadan oshib o'tishni bilishim bo'yicha,chunki marhum\o'liknigina oynadan oyog'i bilan opchiqisharkan(ili oldinlari shunaqa boganakan)..(??)

birhil tepada yozilgan narsalani yomon bo'ladi diyishligi, culturaga zid,odamla orasida ''yahshi ko'rinmidi''dipmi,...yoki shunga ohshash narsaladan bo'sa kere.

[Royal]

o'zbelada ko'p shunaqa gapla bor.uni qima yomon bo'ladi,buni qisen yomon boladi digan.yosh bolalaga kop ishlatishadi,lekin bu shunchali singib ketganidan uje kottalayam ''irimde'' qivolishgan.

birhil postupkalarimizda kottala dindan habardorla bilib,tushuntirib, ''buni qilsen dinga qarshi,gunoh bo'ladi'' diyilish u boshqa gap.
lekin ko'p odamladan eshitganman oddiy qilib tushuntirsa bo'ladigan narsalani yomon bo'ladiga chiqarvorishadi.nimaga disez javob yo,shunaqade,yomon bo'ladi diyishadi digan javob.

masalan kechqurun tirnoq olsa,supurayotganda birovni oyog'iga tegib ketsa,supurgini,o'qlovni tikka qoysa,kechqurun kir yuvsa:shock:,kechqurun yig'lasa,bazi ikki honani bog'lovchi,ili karidor b-n honani,yolakni bog'lovchi (ayniqsa hovlilada)oynadan oshib otbomidi diyishadi,odamni,sufrani ustidan hatlabomidi etc. hammasiga yomon bo'ladi dib etishadi.

(shulani yozib,o'zi yomon bo'midigan narsa
yog'akandee a divordim:lol:,ozimam))

bunaqa misolladan yana anchasi bor.
man tushunmaganim nega usha yosh bolaga etvotganda tushuntirib etishmasikin!? bu har bir yuqoridigilani yomon bo'ladi diyilishida sabab bor,lekin faqat yomon bo'ladi dibam qutilish keremas.

masalan kechqurun tirnoq balki oldinlariyam chiroq yo,shamda boganidanmi:) kech payt tirnoq olsa havfliro qo'linga zarar etish mn digan fkir bilan hozir faqat ''yomon bo'ladi''ga chiqib ketgan.onsonro bo'sa kerede,shu yomon boladi digan javobbi berib qutulish.:lol: kamro bosh oru sovolla:D

masalan oynadan oshib o'tishni bilishim bo'yicha,chunki marhumo'liknigina oynadan oyog'i bilan opchiqisharkan(ili oldinlari shunaqa boganakan)..(??)

birhil tepada yozilgan narsalani yomon bo'ladi diyishligi, culturaga zid,odamla orasida ''yahshi ko'rinmidi''dipmi,...yoki shunga ohshash narsaladan bo'sa kere.

kop-kotta hokizday-sigirdqaylarga tushuntirip bomiydiyu.....

'yamon boladi' degan gap bu aslida etilishi yamonamas... chunki yahshilap tushuntirsa, osha tushunchani qabul qilmasligi mumkin (tepada etganimday)..

yamon boladi deyishadi shu bilan boshqa savolga orin qomiydi...kotta boganda tushuntiriladi dip....

[Sakina]

kop-kotta hokizday-sigirdqaylarga tushuntirip bomiydiyu.....

'yamon boladi' degan gap bu aslida etilishi yamonamas... chunki yahshilap tushuntirsa, osha tushunchani qabul qilmasligi mumkin (tepada etganimday)..

yamon boladi deyishadi shu bilan boshqa savolga orin qomiydi...kotta boganda tushuntiriladi dip....

Shu etiqod bilan ota-onalarimiz hato qiladilar, bu bolalarni omi bo'p qolishi emasmi?!
Hozirgi bolalar misol uchun kere bo'sa ba'zi narsalarni o'zimizga o'rgatishadi (:uups:) Hammasini yahshilab erinmasdan, maydalab, yosh bolani tili bilan tushuntirilsa tushunishadi.

Bir opahonim bor edilar, 4-5 yosh o'g'ilchasi biram sho'hki. Lekin qilma digan gapingizga rossa itoat qiladi. Oyisini erinmagan ekaniga sabriga besh emas, ming ketar edim.
Misol uchun, biror chumoli yoki biror hashorotni ezib o'ldirmoqchi bo'lsa oyisi "to'hta unday qilma" deb gapni boshlab, "buni ham manga o'hshagan oyisi, adenga o'hshagan adasi, sininga o'hshagan sinisi bor, agar uni o'ldirib qo'ysang ular yig'lashadi. Gunoh bo'ladi, hudoni ham jahli chiqadi" v.k
Shu kabi narsalar bilan erinmasdan hamma narsani tushuntirib o'tirar edilar.
Bu ham manimcha farzandni asosiy tarbiyasi bo'lsa kerak. Shunda ular bilib aqilli bo'lib ulg'ayishadi.
"Qo'y bunday qilma yomon bo'ladi, unday qilma yomon bo'ladi" deyaverish ham tushuntirishga erinish, bolalarni tushunmaydi deb fikrlashimiz, o'zimizni nuqsonlarimizdan darak bersa kerak.

"Yomon bo'ladi" degan so'zlar manimcha endi eski modada qoldi shekilli :) hozirgi bollar quloq ham solishmasa kerak...

Tushuntirishga harakat qilishimiz kerak, erinmay, maydalab, ularni qiziqtiradigan narsalar bilan.
Bolalarni tushunmasligiga yoshligidan berilgan tarbiyasiga qarab bo'ladi manimcha. Tili chiqganda, narsalarni farqlay bilgandan boshlab tushuntirilsa, katta bo'lganda ham quloq soladi. Shu tarbiya asosida katta bo'ladi.

vaallohu a'lam.

[anty]

Assalomu alaikum,
mashallah gaplariz judayam tog'ri. Modadan utib qolgan deganizga ham qo'shilaman.Lekin usha "yomon buladi" degan usul modadaligi paytida bizga nisbatan ishlatilgan, men hich yomon tarafini ko'rmayman. Hozirgi bolachalargaku yomon buladi degan suz ta'sir qilmaydi, chunki ularni hayolu o'ylash-fikrlashlari avvalgi bizni davrdagi bollarday beg'uborgina emas. Men masalan hozirgacham u-bu nima(tepada aytib utilgan holatlar) tog'ri kelsa buvilarimiz aytgan gaplar esimga tushib ketadi, e bu yaxshimas diman. Bu tanbeh qisqagina va qo'rqinchligina(usha paytdagi bolalar uchun) bulganligi uchun singib ketarkan.
Mana keyinchalik hammasini ma'nosini uzimam tushinib oldim.
U davrlarda shariyatga tog'rilab gapirilmagan ham.
Hozirgi vaqtda bolalarga obdon tushintirishni men ham tog'ri deb bilaman, fikringizga qo'shilaman. Fikrlashi bizga nisbatan ancha tez rivojlanyapti bolachalarni.
Ko'chaga qog'oz tashlama, iflos qilma quyosh hafa bulib berkinib oladi desa ho'p deb ishonibgina yurardik bir paytlar :) hozirgi bolachalarga aytsa ie bu odam sog'lom fikrlamas ekan deydi.

[Royal]

Shu etiqod bilan ota-onalarimiz hato qiladilar, bu bolalarni omi bo'p qolishi emasmi?!
Hozirgi bolalar misol uchun kere bo'sa ba'zi narsalarni o'zimizga o'rgatishadi (:uups:) Hammasini yahshilab erinmasdan, maydalab, yosh bolani tili bilan tushuntirilsa tushunishadi.

Bir opahonim bor edilar, 4-5 yosh o'g'ilchasi biram sho'hki. Lekin qilma digan gapingizga rossa itoat qiladi. Oyisini erinmagan ekaniga sabriga besh emas, ming ketar edim.
Misol uchun, biror chumoli yoki biror hashorotni ezib o'ldirmoqchi bo'lsa oyisi "to'hta unday qilma" deb gapni boshlab, "buni ham manga o'hshagan oyisi, adenga o'hshagan adasi, sininga o'hshagan sinisi bor, agar uni o'ldirib qo'ysang ular yig'lashadi. Gunoh bo'ladi, hudoni ham jahli chiqadi" v.k
Shu kabi narsalar bilan erinmasdan hamma narsani tushuntirib o'tirar edilar.
Bu ham manimcha farzandni asosiy tarbiyasi bo'lsa kerak. Shunda ular bilib aqilli bo'lib ulg'ayishadi.
"Qo'y bunday qilma yomon bo'ladi, unday qilma yomon bo'ladi" deyaverish ham tushuntirishga erinish, bolalarni tushunmaydi deb fikrlashimiz, o'zimizni nuqsonlarimizdan darak bersa kerak.

"Yomon bo'ladi" degan so'zlar manimcha endi eski modada qoldi shekilli :) hozirgi bollar quloq ham solishmasa kerak...

Tushuntirishga harakat qilishimiz kerak, erinmay, maydalab, ularni qiziqtiradigan narsalar bilan.
Bolalarni tushunmasligiga yoshligidan berilgan tarbiyasiga qarab bo'ladi manimcha. Tili chiqganda, narsalarni farqlay bilgandan boshlab tushuntirilsa, katta bo'lganda ham quloq soladi. Shu tarbiya asosida katta bo'ladi.

vaallohu a'lam.

uzr...lekin hammaniyam bir qarich olchash ham notogri boladi....
chunki bilgan bor, bilmagan bor...bilmagan oz farzandiga notogri tushuncha berip gunoh qip qoymiy deyishi mumkin...

bir ogiz soz bilan tushuntiradigan ishlar bor, bir qancha bilimga ega bolip undan kelip chiqqan holda tushuntiradigan masalalar bor....

bu togrisida bir muncha tushuntirishlar olip borilsa unda hamma ham asta sekin oz bilmaganlariniyu va tushunmaganlarini bilip va tushunip olishardiyam....

[LIBRA]

Irm qilishadi-da,
Irim o'zi mana shunday kelib chiqqan:
Bir kichkina bolakay ostonada o'tirganida onasi kelib
''-tur ichkariga kir oyoq ostida halaqit qilyapsan kirib chiqayotganlarga''
degan, bola ko'nmay :
''-yo'q''
degan, keyin onasi:
''-bu yerda o'tirsang yomon bo'ladi, ajinalar chalib ketadi''
degan... Bolakay qo'rqganidan turib ketgan, uyga kelgan mehmonlar buni eshitishgan, va o'z bolalari ostonada o'tirsa osongina uni ham qo'rqitishadigan bo'lganlar
****
Yana bir misol, Bir qizcha oyisi ko'ylak bichayotganda bir chekada qaychi bilan o'ynagan, oyisini g'ashi kelib va bolasi qo'lini kesib olishidan qo'rqib,
-''hoy, qaychi bilan o'ynama, yomon bo'ladi, uyingdan farishtalar ketadi''
degan, qizcha qo'rqib qaychini ochiq qoldirib ketgan, ochiq qolgan qaychiga egilib olib o'tirishdan eringan ona,
-''qaychini darrov kelib yopib qo'y, aks holda uyda urush chiqadi''
degan, qizcha oyim meni urushmasinlar degan tushuncha bilan kelib qaychini yopadi.
*****
Endi yana bir hayotiy misol, Bir qarindoshim kulib aytib bergan edi, hozir o'g'li ancha katta uylanib bola chaqalik bo'lgan, onasini ko'rgani kelganda bolaligini eslashib bir voqea esiga tushibdi. O'g'illari:
-''Oyi, men nuqul uydagi ochiq qolgan qaychilarni yopib yurar edim, sizni urushmasligingiz uchun, qachon sizdan dakki yesam qayerdagi qaychi o'lgur ochiq qolgan ekan? deb o'ylardim'' debdi :D
----------------------
Men irimga umuman ishonmayman, UMUMAN! Ishonganlarni ham qo'llamayman...

[Sakina]

uzr...lekin hammaniyam bir qarich olchash ham notogri boladi....
chunki bilgan bor, bilmagan bor...bilmagan oz farzandiga notogri tushuncha berip gunoh qip qoymiy deyishi mumkin...

bir ogiz soz bilan tushuntiradigan ishlar bor, bir qancha bilimga ega bolip undan kelip chiqqan holda tushuntiradigan masalalar bor....

bu togrisida bir muncha tushuntirishlar olip borilsa unda hamma ham asta sekin oz bilmaganlariniyu va tushunmaganlarini bilip va tushunip olishardiyam....

Gapingizda jon bor, lekin bilasizmi bu yana yuqoriga qarab ketvotti. Ya'ni o'zimizzi ota-onalarimizga. Avvalgi vaqtta ko'pchilik dindan habari bo'lgan, va nima uchun yomon bo'ladi nima uchun yahshi o'zlari bilishgan. Bizga faqat "yomon bo'ladi" deb uqturib, va biz shu narsani nima uchun yomon bo'lishidan be habar qolganmiz. Oqibatta farzandlarimizga yomon bo'lish sabablarini yetkaza olmaymiz.

P.S
Bir kitobcha bo'lar edi, bolajonlar degan(nomi aniq esimda yo'q). "Boshi Alloh nechta" degan savol bilan boshlanadi. Shu kitobcha forumga joylansa yahshi bo'lar edi aynan yuqorida Royal aka etganlaridek shu kitobchada tushuntirilishlar berilgan edi. Forumdoshlar shu kitobchadan foydalanib turishsa ham anchagina foydasi bo'lar edi InshaAlloh.

Farzandlarimizga to'g'ri yetkazish uchun yuqorida etishganidek, avval o'zimiz ham o'rganishimiz kerak bo'ladi. Nima ko'p yosh bolani savoli ko'p :)

[Compromise]

Librahonim rostdan shu qaychi bilan bog'liq irim qayerdan kelgan, qarindoshlarimiz ham shunday deyishardi hech ham tushunmasdim qaychi bilan urush-janjalni nima aloqasi bor ekan deb. yoki urush janjal bo'lgandan qaychini ishga solinmasilgi uchunmikan-aaa
Yana irimlardan biri
Datruhonda pichoq turganda duo qilish mumkin emas. Pichoqni dasturhondan olgandan keyin duo qilinadi. Emishki pichoq duoni kesar ekan. Duo moddiy narsa emas-ku kesiladigan yoki men adashayapmanmi?
Supurgini tikka qo'yma deyishadi. Nimaga desangiz yomon bo'ladi deyishadi lekin haligacha ham aniq javobini topa ololganim yo'q...
Dinga bog'liq bo'lgani ko'chaga shomdan keyin chiqma deb aytishar edi. Keyin o'qib qoldimki shu Islom dinidan kirib kelgan ekan. Mana shunaqa gaplar kimda qanday irimlar haqida ma'lumotlar bo'lsa aytib o'tsa yaxshi bo'lardi bilmaganlariminzi o'rganib olardik inshaAlloh :)
Salomatlik tilab,
Compromise

[Compromise]

Mana bu yerda shunga o'xshash mavzu ochilgan ekan. Bu mavzu bilan bu yerdagi mavzuni qo'shib qo'ysak inshaAlloh yaxshi bo'lar edi. http://forum.arbuz.com/showthread.php?t=38130

[Royal]

Irm qilishadi-da,
Irim o'zi mana shunday kelib chiqqan:
Bir kichkina bolakay ostonada o'tirganida onasi kelib
''-tur ichkariga kir oyoq ostida halaqit qilyapsan kirib chiqayotganlarga''
degan, bola ko'nmay :
''-yo'q''
degan, keyin onasi:
''-bu yerda o'tirsang yomon bo'ladi, ajinalar chalib ketadi''
degan... Bolakay qo'rqganidan turib ketgan, uyga kelgan mehmonlar buni eshitishgan, va o'z bolalari ostonada o'tirsa osongina uni ham qo'rqitishadigan bo'lganlar

heh......saaal endi insonni oz tushunchasiyam bolishi kerakde endi....
hamma 'irim-sirimlar' bu inson foydasi uchun, uni nomini 'irim' dip etish bu girt notogri misol boladi....

Ostonada otirish bu inson uchun bir qancha holatlarda zararlik boladi,

nima uchun ?
1. - ostona betondan, gishtdan bosa unda bola zahda qolishi va ichki organlariga zarar qilishi mumkin..
2. - ostonada odamlar oyoq kiyimlarini yechishadi, yani kochada nima bosip kelgan bosalar osha joyda tohtiydi, bola ustki kiyimlari bilan osha ostonada otirip keyin uyiga kirip korapchayu stulda otirsa demak kochadan kelgan har qanaqa ahlatni uyiga olip kirgan boladi...
Yana bir misol, Bir qizcha oyisi ko'ylak bichayotganda bir chekada qaychi bilan o'ynagan, oyisini g'ashi kelib va bolasi qo'lini kesib olishidan qo'rqib,
-''hoy, qaychi bilan o'ynama, yomon bo'ladi, uyingdan farishtalar ketadi''
degan, qizcha qo'rqib qaychini ochiq qoldirib ketgan, ochiq qolgan qaychiga egilib olib o'tirishdan eringan ona,
-''qaychini darrov kelib yopib qo'y, aks holda uyda urush chiqadi''
degan, qizcha oyim meni urushmasinlar degan tushuncha bilan kelib qaychini yopadi.

bu 'irim"niyam juda kotta bir foydasi borki bilmasdan qaychini bolalar bir biriga yoki ozini biror bir joyiga tiqip olishi mumkin....yoki bosvolishi mumkin....

bir tanishimni qizi (hozir ancha kotta bop qogan) nin oynap koziga tiqvoganakan, ancha yillardan beri ancha-muncha harajat qilishadiki qiz bola tez osgani uchun har yili koziga shishadan sunie koz yastishadi...
bir qizi Otasiga etganakan: Ota, oshanda bir ogiz bosayam etmaganmidila :

- Qizim, ninani oynamagin.. dip... ayip qoydi hisob bu bilan.

Otasi sal qoldi infarkt bolishiga...

qiz bola ota-onani javobgarligi, faqat qiz bolalarmas, balkim hamma bolalar...
har narsani bu irim-sirim bomagan gap deyishdan oldin, sal bosayam mantiq borida oylap korila...ol pichoqni kes..anuni demasdan.....

[Royal]

Supurgini tikka qo'yma deyishadi. Nimaga desangiz yomon bo'ladi deyishadi lekin haligacha ham aniq javobini topa ololganim yo'q...'
supurgini ozidan sopi ogir, uchlari ancha mayin boladi va qurigan bolgani uchun uchlari tikka turgan holda sinadi va supurganda 2marta ahlat chiqaradi, ham yerdan ham ozidan...
Dinga bog'liq bo'lgani ko'chaga shomdan keyin chiqma deb aytishar edi. Keyin o'qib qoldimki shu Islom dinidan kirib kelgan ekan. Mana shunaqa gaplar kimda qanday irimlar haqida ma'lumotlar bo'lsa aytib o'tsa yaxshi bo'lardi bilmaganlariminzi o'rganib olardik inshaAlloh :)
Salomatlik tilab,
Compromise

shomda har bir insonni korish darajasi bir qancha % ga kamayishi bu ilmie tamondan etilgandi....

[Royal]

toshkentda uyni eshik burchaagiga bir boylam issiriq ilip qoydim....:)

ana janjal, jiyanlarni ancha munchasi kelip janjal qilishdi...
- Siz shirk qilipsiz !!! optashen hozir..

- eee kotar idish tavogini...qani manga shu bir boglam issiriqni ilip qoygan ishim shirk ekanligini tasdiqlab berlarinchi desam...
- shayh domla etganla !!!
- hop, qani nima dip etganla shirk dip ???
- endi, issiriqni osip qoysa shirk boladi dip etganla....
- eee baraka toplarin, gapni bir chetini eshitip, qoganiga hudo poshsho devoripsilayu a?
bunaqa demagan bosala keray ???

AbuMuslim shu togrisida bir tushuncha bersayiz , keyin man fikr bildirsam...

[∞Samiha∞]

toshkentda uyni eshik burchaagiga bir boylam issiriq ilip qoydim....:)

ana janjal, jiyanlarni ancha munchasi kelip janjal qilishdi...
- Siz shirk qilipsiz !!! optashen hozir..

- eee kotar idish tavogini...qani manga shu bir boglam issiriqni ilip qoygan ishim shirk ekanligini tasdiqlab berlarinchi desam...
- shayh domla etganla !!!
- hop, qani nima dip etganla shirk dip ???
- endi, issiriqni osip qoysa shirk boladi dip etganla....
- eee baraka toplarin, gapni bir chetini eshitip, qoganiga hudo poshsho devoripsilayu a?
bunaqa demagan bosala keray ???

AbuMuslim shu togrisida bir tushuncha bersayiz , keyin man fikr bildirsam...
Abu Muslimga qarata etkan savolizga manam fikrimni bildirdim, uzr avvaldan :)
aslida isiriqni ota-bobolarimiz yomon kozdan asrasin degan maqsadlada osib qoyishkan, hozirgi kundayam bu "urf" davom etib kevotti, yangi uy olganda, yangi business`la boshlashganda masalan, cafe, oshhona, officelani eshigini tepa tarafiga ilib qoyishvotti.
Endi shirk dep etilayotkaniga sabab, yoq narsani bor qiluvchi, bor narsani yoq qiluvchi, asraguvchi Allah swt panohiga topshirmasdan oddiy bir isiriqdan umid qilishligidan dep bilaman
Amalllar niyatga qarab qabul qilinadi diyilganide, kopchilik odamlar yuqorida etilgan maqsadda isiriq osishgani uchun, isiriq osish shirk hisoblanadi deyiladi, lekin shu bilan birga ba'zi odamlar boshqacha maqsadlada osib qoyishgan bo'lishiyam mumkin, masalan yahshi hid taratsin...
Hurmatli Royal,
siz isiriqni nima maqsadda osib qoygansiz :rolleyes:

[Anelka]

Abu Muslimga qarata etkan savolizga manam fikrimni bildirdim, uzr avvaldan :)
aslida isiriqni ota-bobolarimiz yomon kozdan asrasin degan maqsadlada osib qoyishkan, hozirgi kundayam bu "urf" davom etib kevotti, yangi uy olganda, yangi business`la boshlashganda masalan, cafe, oshhona, officelani eshigini tepa tarafiga ilib qoyishvotti.
Endi shirk dep etilayotkaniga sabab, yoq narsani bor qiluvchi, bor narsani yoq qiluvchi, asraguvchi Allah swt panohiga topshirmasdan oddiy bir isiriqdan umid qilishligidan dep bilaman
Amalllar niyatga qarab qabul qilinadi diyilganide, kopchilik odamlar yuqorida etilgan maqsadda isiriq osishgani uchun, isiriq osish shirk hisoblanadi deyiladi, lekin shu bilan birga ba'zi odamlar boshqacha maqsadlada osib qoyishgan bo'lishiyam mumkin, masalan yahshi hid taratsin...
Hurmatli Royal,
siz isiriqni nima maqsadda osib qoygansiz :rolleyes:
Royal keyin man fikr bildirsam... dep,asli qattan kelib chiqganini,ilgari o'zi nima maqsadda osilganu endi qanaqa tushunchaga ketib qolganini etmoqchila manimcha.Buni man ham eshitkandim.
Royal, lekin manimcha baribirgayam ilib bo'masa kere. Aynan uje ko'pchilik odamlani tushunchasida - "asriydi" deb, bilinadi. Huddi anu karta o'yinga o'hshab. Qimor diganda karta , karta diganda qimor tushunilib qolinib kartani shunchaki o'ynash ham yahshimas dip buyurilgandek.Lekin bilmadim Shayh nima sabablani etkanla.

[infolife]

*****
Endi yana bir hayotiy misol, Bir qarindoshim kulib aytib bergan edi, hozir o'g'li ancha katta uylanib bola chaqalik bo'lgan, onasini ko'rgani kelganda bolaligini eslashib bir voqea esiga tushibdi. O'g'illari:
-''Oyi, men nuqul uydagi ochiq qolgan qaychilarni yopib yurar edim, sizni urushmasligingiz uchun, qachon sizdan dakki yesam qayerdagi qaychi o'lgur ochiq qolgan ekan? deb o'ylardim'' debdi :D
----------------------

rosa kulgilik ekanda. Bilmadim nimagadur biznikida ayam ham dadam ham hech narsaga irim qilmasdi. Kechqurun tirnoq ham olaverardik, uy ham shupurardik, kir ham yuvardik. umuman eslomadim unday qilma yomon boladi degan gap eshitganimni.Boba-buvalarni kormaganimizdan shekillik....

Faqat opamlar katta bolganda eshitganman ayamdan "tandir kovlaydigan tayoqni (oti esimda yoq) va supurgini tepaga qaratib qoyishmagin" degan gapni. yomon boladi demagan lekin shundayam, kelgan sovchilar iziga qaytib ketadi agar shunaqa bolsa degan:D

universitetga borganimda hammadan ham hayron qoladigan irimlarni eshitganman. shanba kuni kir yuvib bolmasmish, inson o'zi ham yuvinib bolmasmish, uhlaganda boshiga romol oramasa bolmasmish, qalampirni qolga berib bolmasmish, shanba kunda qarz olib/qarz berib bolmasmish (towba, shanbaga bogliqlari ancha ekan):)

[rosefire]

Faqat opamlar katta bolganda eshitganman ayamdan "tandir kovlaydigan tayoqni (oti esimda yoq) va supurgini tepaga qaratib qoyishmagin" degan gapni. yomon boladi demagan lekin shundayam, kelgan sovchilar iziga qaytib ketadi agar shunaqa bolsa degan:D

:lol::lol::lol:... nomi "kesov" deyilardi menimcha:D

[rosefire]

bu threadni o'qib ayrim "yomon boladi" lar esimga tushdi

1. shomdan keyin eshik/ko'cha supurib bo'maydi
2. shomdan keyin hushtak chalib bo'maydi (uyga o'gri tushadi deyishadi:lol:)
3. Odamning orqasidan eshik supurib bo'lmaydi, yani ertalab ish/o'qishga ketishlaridan avval supurib/saranjomlanishi kerak degan maqsadda bo'lsa kerak.
4. Qozonni (idish/tovoqni) yuvuqsiz qoldirib bo'lmaydi (baraka/fayz qochadi uydan deyishadi)
5. yangi tug'ilgan chaqaloqni honada yolg'iz qoldirib bo'lmaydi
6. Shom kirganda uhlab bo'lmaydi
7. Shom kirganda Qur'on o'qib bo'lmaydi deyishadi. Masalan, malum bir sabab bilan Asr namozini shom kirishiga yaqin o'qishizga to'g'ri kelib qolsa, namozdan keyin o'qiladigan qur'onni o'qimay qo'yaverish kerak deyishgandi. O'tganlarga atab o'qiladigan qur'on tilovotlar shom kirmasidan avval o'qilishi kerak deb ham eshitganman. Shom namozidan keyin esa qur'on o'qilmaydi deyishgan. Bilmadim bu qay darajada to'g'ri. Biladiganlar bolsa oydinlik kiritib o'tsangiz hursand bo'lardik.

8. yana pichoqni tikka holda qoldirib bo'lmaydi deyishardi
9. sahar risq bo'linadi, erta sahar quyosh chiqmasidan darvozani ochib, supurib qo'yilmasa, o'sha honadon bo'linayotganda qop ketishi m-n. (bu menimcha erta turib, honadonni saranjomlashga undash uchun to'qib chiqarilgan bolsa kerak)

voy vo', o'ylab chiqsam juda ko'p ekan bunaqalar, lekin ko'pchiligini nima uchun yomon bolishini haligacha bilmas ekanman

[Unique]

bu threadni o'qib ayrim "yomon boladi" lar esimga tushdi

1. shomdan keyin eshik/ko'cha supurib bo'maydi


chunki kechasi supurvotgan musorlariz ko'rinmiydi. :lol:

[rosefire]

chunki kechasi supurvotgan musorlariz ko'rinmiydi. :lol:
ko'chezda svet bo'sachi?:lol:

[Unique]

ko'chezda svet bo'sachi?:lol:

bu irim chiqqan paytda, sham yoqib o'tirishardi. :lol:

[rosefire]

bu irim chiqqan paytda, sham yoqib o'tirishardi. :lol:
:laugh::laugh::laugh: modadan qogan ding?

[Han]

masalaning yaxshi tomonidan ko'rinishi:

20 yillar ilgari mavjud tuzum tufayli odamlarning diniy ehtiyoji qondirilmasdi...
Lekin bobolar (otaxonlar) baribir yosh yosh nevaralariga va mahalladagi tirranchalarga ulashish uchun aksar qurt, turshak, mayiz olib yurishardi...
Hozir o'ylab qarasam, qanday mudhish (yaxshi ma'noda) qo'llanma ekanligiga tan beraman...
Chunki,
bir tomondan begunohlarni dilini yayratish ulkan savob bo'lsa,
uzzun pand-nasihat bilan berila olmaydigan tarbiyaning uchta mayiz bilan berilishi nuqtai nazaridan mukammal pedagogik muvaffaqiyat...

Mutabbassum bobolar, to kichiklikdan yosh zehnlarda ulug' donishmand qiyofasiga burkanar, kattaga hurmatning urug'i dillarga ekilar, ularni so'zlaridagi har daqiqada viqor bilan chiqadigan "bismillo"lar yosh yuraklarga naqsh qilinardi...

ko'pchilik ilk diniy sabog'imizni bobo (buva) va bibi (buvi)-larimizdan olganimizni boshqacha bir ichki huzur bilan hotirlaymiz...

haligi "tirranchalarga atalgan" uch-to'rt siqim mayiz-turshaklar evaziga
"Lo iloha illalloh, Muhammadan rasululloh"
"Xudo bir, rasul barhaq"
"Ashhadu an lo..."
"Omantu" va qisqa suralar,
"alhamdulilloh musulmonman" kabi qancha narsalarni yod olganimizni keyin farqiga boramiz...

Hatto bu "usul"da voyaga yetkazilgan yolg'iz nasl emasligimizni ham keyinroq anglaymiz. bir asrlik "dahriylik" bo'ronidan juda ko'p vatandoshlarimizning "omon" qolishi ham yana o'sha sho'ro shevasi bilan aytganda "o'qimagan, besavod" bobolarimizning har qanday "munavvar"ni hiqichog'ini qo'zdiradigan "pedagogik metodi" bo'lganini guvohi bo'lamiz...

ko'pchiligimiz kichikligimizda eshitgan "Unday qilsa yomon bo'ladi, bunday qilsa yaxshi bo'ladi" degan shartli va bizga sirli tuyuladigan nasihat-tanbehlar orqali bir qancha halol va haromni o'rganib qo'yganimizni ham keyinchalik kitob varaqlab o'tirib, farqlayapmiz...

Masalan bizga bobomiz qibla tomonga oyoq cho'zdirtmasdi. Hatto qibla degan narsani ham tushunmaganimiz uchun uyimizni darvoza yoxud kun botish tomoniga oyoq cho'zmagin derdi. Xojatda ham u tomonga qarab o'tirmasligimizni ko'p ta'kidlardi... bu uchun turshak mayiz, novvot bilan siylanardik...

U paytlarda 3-4 yoshdamiz, kun botish tomoni men uchun qandaydir o'zgacha sirli tuyulardi. Zamon o'zgarib, kitob varaqlash erkinligi tufayli qalbimda shakllangan Qiblaga hurmatimni bobomning bergan ikkita turshagiga qarzdor ekanligimni endigina fahmlayapman...
Joylari jannatda bo'lsin...
http://forum.arbuz.com/showthread.php?t=43942

[Royal]

Abu Muslimga qarata etkan savolizga manam fikrimni bildirdim, uzr avvaldan :)
aslida isiriqni ota-bobolarimiz yomon kozdan asrasin degan maqsadlada osib qoyishkan, hozirgi kundayam bu "urf" davom etib kevotti, yangi uy olganda, yangi business`la boshlashganda masalan, cafe, oshhona, officelani eshigini tepa tarafiga ilib qoyishvotti.
Endi shirk dep etilayotkaniga sabab, yoq narsani bor qiluvchi, bor narsani yoq qiluvchi, asraguvchi Allah swt panohiga topshirmasdan oddiy bir isiriqdan umid qilishligidan dep bilaman
Amalllar niyatga qarab qabul qilinadi diyilganide, kopchilik odamlar yuqorida etilgan maqsadda isiriq osishgani uchun, isiriq osish shirk hisoblanadi deyiladi, lekin shu bilan birga ba'zi odamlar boshqacha maqsadlada osib qoyishgan bo'lishiyam mumkin, masalan yahshi hid taratsin...
Hurmatli Royal,
siz isiriqni nima maqsadda osib qoygansiz :rolleyes:

huddi shu issiriq osganim uchun 'razbor' ham qilishgandi....yahshilap tushuntirip berganimdan keyin hammasini miyasi qotip qoldi....

issiriq ozi bir nozik bir narsa va issiriq juda kop zamonlardan beri orta osiyodan desifectsiya uchun ishlatilip kelinadi dorivor sifatida....va inson uchun foydasi bolgani sabablik ancha hurmatga sazovor...

va shu holda issiriq quriganida judayam nozik boladi sal harakatga chichilip ketadi...oldinlari (hozirgi kundayam) issiriqni bozordan opkeganda shundoq uydigi bir ustunga yani yerdan ancha baland joygaki yana har doim korinip turadigan joyga ilip qoyilsa u osha joyida yahshilap offtopdayu shamolda quriydi...va bolalar tegmiydi....kerak paytida shundoq olinip bir chetidan bir tutamini sindirip hakondozda uylagayu hammaga tutatirilardi.....

osha payitdan 10kuncha oldin bir bog issiriq ogandim va u issiriq jonivor haltaasi bilan shkafni ichiga kirib ketip ustidan ancha muncha narsalarni tahlap tashashiptiyu osha holda uqripdiyam va chochilip butun shkafni ichini toldiripti...

shu holni ajdodlarimiz kozda tutip: tepada turin 'kozdan' saqliydi dip qoyishgan...

[dobersek]

Мисол учун ёш болларга таом еётганида ўнг кўлингда егин дейсиз... у нимага деса чап кўлда ейиш ёмон бўлади деймиз...
bir kuni donerxonada bir turk bilan döner eb qoldik, ma'lum vaqt ötgandan keyin e'tibor bersam xaligi turk chap qölda eyayotgan ekan, birdaniga aytishlikka jur'at eta olmadim, uzoqdan kelib aytdim, shunda albatta, birov xatoyimni aytas xursand bölaman qardas, dedi. Ammo nima uchun chap qölda eyayotganini izohlab berdi. Bu bir ilmiy xol dedi. Agar chap qölda esang öng miyang ishlaydi, agar öng qölda esang, chap miyang ishlaydi, dedi. Miyani ishlashini ovqat eyishga nima daxli bor ekana deb aytdim, ichimda. Baribir u öz fikrida qoldi, chamamda. Bu ishga nima deysizlar, turkchani ja zör bilmaganim uchun yaxshi tushunmagandirman, kim shu xaqda eshitgan yoki öqigan. Aslida deyarli 100% foiz nemislar chap qölda qoshiq yoki sanchqi, öng qölda pichoq.

[Compromise]

bir kuni donerxonada bir turk bilan döner eb qoldik, ma'lum vaqt ötgandan keyin e'tibor bersam xaligi turk chap qölda eyayotgan ekan, birdaniga aytishlikka jur'at eta olmadim, uzoqdan kelib aytdim, shunda albatta, birov xatoyimni aytas xursand bölaman qardas, dedi. Ammo nima uchun chap qölda eyayotganini izohlab berdi. Bu bir ilmiy xol dedi. Agar chap qölda esang öng miyang ishlaydi, agar öng qölda esang, chap miyang ishlaydi, dedi. Miyani ishlashini ovqat eyishga nima daxli bor ekana deb aytdim, ichimda. Baribir u öz fikrida qoldi, chamamda. Bu ishga nima deysizlar, turkchani ja zör bilmaganim uchun yaxshi tushunmagandirman, kim shu xaqda eshitgan yoki öqigan. Aslida deyarli 100% foiz nemislar chap qölda qoshiq yoki sanchqi, öng qölda pichoq.
Men shu yerda qo'shimcha qilsam. Agarda adashmasam miyyaning o'ng tomoni hissiyotlar emociyalarga chap miyya esa logikaga javob berar edi. Balkim shuning uchun o'ng qo'lda yeyishga buyurilgandir. Bu bir tahmin uni hech qanday ilmiy asosi yo'q o'zim buni bir ixtiro qildim aybga buyurmaysizlar.
Lekin chap musulmonni qo'lda ovqat yemasligini bir juda ham haqiqatga yaqin dalili chap qo'l bilan yomon joylar tozalanadi oyoq ham tahorat qilinayotganda chap qo'l bilan tozalanadi, hojathonada ham chap qo'l ishlatiladi. Shundan keyin qanday qilib chap qo'lni ovqatga ishlatasiz :rolleyes:
Bu ham bir tahmin :uups:

[wyxpat]

Ghmm... Mamontning suyagini g'ajivotganda chap qo'l kerak bo'p qovottiyu, nima qilamiz endi Compromisebek? :)

[Compromise]

Ghmm... Mamontning suyagini g'ajivotganda chap qo'l kerak bo'p qovottiyu, nima qilamiz endi Compromisebek? :)
Ha aka uzr shu bir tahmin qildik-da endi shunga shunchami ana qo'lini yuvib ishlataversin zararash nes deydi-ku ;)

[Odildustov]

huddi shu issiriq osganim uchun 'razbor' ham qilishgandi....yahshilap tushuntirip berganimdan keyin hammasini miyasi qotip qoldi....

issiriq ozi bir nozik bir narsa va issiriq juda kop zamonlardan beri orta osiyodan desifectsiya uchun ishlatilip kelinadi dorivor sifatida....va inson uchun foydasi bolgani sabablik ancha hurmatga sazovor...

va shu holda issiriq quriganida judayam nozik boladi sal harakatga chichilip ketadi...oldinlari (hozirgi kundayam) issiriqni bozordan opkeganda shundoq uydigi bir ustunga yani yerdan ancha baland joygaki yana har doim korinip turadigan joyga ilip qoyilsa u osha joyida yahshilap offtopdayu shamolda quriydi...va bolalar tegmiydi....kerak paytida shundoq olinip bir chetidan bir tutamini sindirip hakondozda uylagayu hammaga tutatirilardi.....

shu holni ajdodlarimiz kozda tutip: tepada turin 'kozdan' saqliydi dip qoyishgan...

Shirkka undovchi yoki shirkni isi kelib tugan ishni qilmay quygan avzal. tepaga chiqarish uchun narvon yoki boshqalardan foydalanganda bir yula /cherdak deyiladimi/ tomga chiqarib quygan yahshiroqmasmi? kuzdan saqlanib turadi, surovchilar ham kamro buladi. :) Isiriqni foydasi tutatganda yoki qaynatgana kurinadi shekilli.

supurilayotgan uyga kirma-yomon buladi deyilganini vrach tanishim tushuntirib bergandi. uydagi mayda parazitlar yuqoriga chang bilan kutariladi, uni nafas yuliga kiritmaslik uchun kirma deb quyishgan degandi.

Lekin tandirga non yopayotgan kishini orqasidan utishni nima zarari borligni haligacha tushunmayman. :)

[Huzuri]

balki foydasi tegib qolar.

http://forum.arbuz.com/showpost.php?p=934481&postcount=3

http://forum.arbuz.com/showpost.php?p=939428&postcount=9

[nikonbek]

кошик билан еса булса керак

[kizuna]

......nimani?

[Huzuri]

Qosgiq bo'lsin, vilka bo'lsin o'ng qo'l bilan eyish kerak, chap qo'l bilan, barmoq uchlarida va ikki barmoq bilan eyishga shayton eyish deyiladi. Sunnat bo'lgani taomni uch barmoqda eyish va nonni ikki qo'l bilan sindirsh kerak, nonni sindirgan bo'lagi bilan og'ziga tishlab emasdan bo'lagini ham luqma qilib bo'lib ko'p chaynab eyish shifodir, barmoqlari bilan sunnatlab idishini yalab qo'yish yaxshi. 4-5 barmoq bilan eyish ochko'zlikning alomati.
vilka, qoshiq, stol-stul qo'llanish, mashinaga minish, g'ayridinlarning diniga oid bo'lmagan chiroyli ko'ylaklar, kostyum-shim kabi eyish, ichish, kiyish ishlarida zamona odatlarini qollanish odatta bid'at bo'lgani uchun gunoh bo'lmaydi. Payg'ambarimiz o'z zamonida chiroyli bo'lgan rum liboslaridan ham kiyardilar, kofirlarning ikrom qilgan taomlaridan egan paytlari bo'lgan. zotan payg'ambarimiz kofir ayolning taomidan yeb zaharlangani kitoblarda bildirilgan.

[LIBRA]

Royal bobo heh(c).... Men irmni foydasiz deganim yo'q, bu insonni foydasi uchun qilingan ishlarni irim deb ''men'' atamaganman :lol: ancha qarib qolibsiz shekilli... Mana o'zingiz ham aytib turibsiz:
Royal:
hamma 'irim-sirimlar' bu inson foydasi uchun, uni nomini 'irim' dip etish bu girt notogri misol boladi....
lekin siz ham men ham buni nomini o'zgartira olmaymiz, chunki insonlar foydasi bo'lsa ham bo'lmasa ham ''irim'' deb qo'yishibdi.

Royal:
Ostonada otirish bu inson uchun bir qancha holatlarda zararlik boladi,

nima uchun ?
1. - ostona betondan, gishtdan bosa unda bola zahda qolishi va ichki organlariga zarar qilishi mumkin..
2. - ostonada odamlar oyoq kiyimlarini yechishadi, yani kochada nima bosip kelgan bosalar osha joyda tohtiydi, bola ustki kiyimlari bilan osha ostonada otirip keyin uyiga kirip korapchayu stulda otirsa demak kochadan kelgan har qanaqa ahlatni uyiga olip kirgan boladi...

yuqorida aytib o'tganimdek men irimni foydasiz demadim hatto buni:
LIBRA:
Yana bir misol, Bir qizcha oyisi ko'ylak bichayotganda bir chekada qaychi bilan o'ynagan, oyisini g'ashi kelib va bolasi qo'lini kesib olishidan qo'rqib
deb ta'kidlab o'tganman.
Yana bir narsa, siz:
Royal:
har narsani bu irim-sirim bomagan gap deyishdan oldin, sal bosayam mantiq borida oylap korila...ol pichoqni kes..anuni demasdan.....


debsiz, hechkim bo'lmagan gap demayapti... Men irmni foydalariga emas, irimni irimligiga ishonmayman :lol: ochiqroq qilib aytganda:
Bir inson qaychini ochiq qoldirsa bekitishida foyda bor, ammo irim uchun emas, (ya'ni uyda janjal chiqishi uchun emas) balki birovni uyoq-buyog'ini kesib olmasligi uchun. Qaychini yopishga sabab ko'p shundog'am, ustiga irim qilib bola-chaqani aqlini ''bu irim'' deb zaharlamasdan, o'sha sabablardan birini aytsa tushunadi. Albatta berilgan tarbiyaga, o'rgatilganlarga bog'liq. Bolani ongni zaharlab omi qilib o'stirganlartga bir narsa deyolmayman.
Endi uyog'i mantiq borida (c) o'ylab, darrov meni va boshqalarni mantiqsizga chiqarib qo'ymasdan, tushunib olishingizga bog'liq ;)

[Royal]

Endi uyog'i mantiq borida (c) o'ylab, darrov meni va boshqalarni mantiqsizga chiqarib qo'ymasdan, tushunib olishingizga bog'liq ;)bu sozni umu holda etganman, shahsga aloqasi yoq...umumie tushuncha uchun....buni shahsga etadigan bosak unda ilmie doradigi ancha-munchalar juda qattiq hapa bop qoladi.....

[Sahib]

Her yerde ayni soz shirk, kufur. Ama shirk bo'sh-bo'shina shirk olmaz, bu ilmle-mantikla o'lur. mesela buzuk dinlere has olan seyleri onlara benziyerek ko'llanmak kufur olur. bir sheyde veya bir kimseda uluhiyyat sifatlari olduguna inanmak ve ona tapinmak, meded umib, o umduguda uluhiyyet sifatlarinda olan yaratmak sifatini tashidigina inanmak ve her sheyinden ustun bilmek ve ona kendini veya aile ve sevdigini bile kurban edecek gibi olursa shirk olur. yani her sheye bilmeden, mantiksiz shirk damgasini basmak ahmakliktir, vehhabiyligin bir jahil gorusudur. vehhabiylerde ateistler gibi gormedeklerine inanmiyan jahillerdir. cok uzr dilerim o'zbekche yazmiya gayret ettik ama bu kadar. tercime edenler olursa cok memnun olurum.

[Royal]

Lekin tandirga non yopayotgan kishini orqasidan utishni nima zarari borligni haligacha tushunmayman. :)
hmm...bundigi mantiq; non yopayotgan navvoyni orqasidan otish huddi boks qivotgan ikki odamni ortasidan otishdek bir gap....

desam tushunarlik boladimi ??