"Rus Baskısına boyun eğmiyor"

[Malkoc]

RUS BASKISINA BOYUN EĞMİYOR!

Gazprom başkanı Alexi Miller'ı makamına kabul etmeyerek elleri boş gönderen Türkmenistan Cumhurbaşkanı Gurbanguli Berdimuhammedov, kendisine destek olması için Tataristan Cumhurbaşkanı Mintimer Şaymiyev'i de yanına alarak Aşgabat'a giden Rusya Federasyonu Başkanı
http://www.turkgundem.net/icerik/images/stories/turkmenistan/medvedev_berdimuhammedov.jpg Medvedev ve Berdimuhammedov


Dimitri Medvedev'i de elleri boş geri gönderdi.

Vremya Novosti gazetesinin konuyla ilgili haberine göre Türkmenistan Rusya Federasyonu'na doğal gaz satışı konusunda yine garanti vermedi ve fiyat siyasetine dair bir bildirimde de bulunmadı. Gazete görüşmelerin basına açık kısmında iki liderin birbirlerine karşı çok samimi davrandıklarını, ancak kapalı kapılar arasında gerçekleşen görüşmelerden sonra Rus yetkililerin çok sinirli bir şekilde açıklamalar yaptığını belirtti.

Geçtiğimiz aylarda Aşgabat'tan elleri boş dönen Rus enerji devi Gazprom önümüzdeki yıl içerisinde Türkmenistan'dan "piyasa fiyatından" almayı planladığı gaz miktarını görüşmek için bu sefer Rusya Federasyonu Başkanı Medvedev'i de Aşgabat'a getirmişti. Ancak sonuç değişmedi ve tek yetkili Berdimuhammedov'dan yine net cevap alınamadı. Uzmanlar Gazprom'un yılmayacağını ve Türkmenistan seferlerine önümüzdeki aylarda da devam edeceğini belirtiyorlar.

Türkmenistan'ın Rusya ile arasında 2003 yılında imzalanan ve süresi 25 yıl olarak tespit edilen bir doğalgaz antlaşması bulunuyor. Söz konusu antlaşmaya göre Türkmenistan doğalgaz alanındaki tüm ihracatını Rusya Federasyonu'na yapmayı taahhüt ediyor. Ama Berdimuhammedov antlaşmada ülkesinin aleyhine olan şartların değiştirilmesini, satılacak gazın hacminin ve fiyatının her yıl yeniden belirlenmesini, istiyor. Türkmenistan Cumhurbaşkanı Rusya'ya ihraç ettiği gazı azaltarak Nabucco hattına gaz vermeyi planlaması Rusya'yı son derece rahatsız ediyor.

Gazprom geçtiğimiz hafta doğalgaz için Azerbaycan'a da müracaat etmiş ve Bakü'den de garanti alamadan geri dönmüştü.

Medvedev'in ziyaret sırasında Tataristan Cumhurbaşkanı Mintimer Şaymiyev'i de yanında bulundurması dikkatlerden kaçmadı. Tataristan Türkmenistan ile son derece iyi ilişkilere sahip. Haziran ayı sonunda iki ülke arasında eğitim alanından enerjiye kadar bir dizi işbirliği antlaşması imzalanmıştı.


http://www.turkgundem.net/icerik/images/stories/turkmenistan/medvedev_asgabat.jpg Medvedev Aşgabat'ı geziyor




http://www.turkgundem.net/icerik/images/stories/turkmenistan/medvedev_saymiyev_kipcak_cami.jpg Medvedev ve Tataristan Cumhurbaşkanı Mintimer Şaymiyev (gri takım elbiseli) Kıpçak Camisi'nde

[Malkoc]

"SİLAH VERELİM, GAZI BİZE SATIN!"
Rusya, Batı ülkelerinin desteğini alan Nabucco doğalgaz boru hattı projesinden vazgeçmesi karşılığında Türkmenistan'a ucuz silah verecek. Enerji fiyatlarının aşırı derecede artması enerji alanlarındaki rekabetin ateşini de yükseltiyor. Rusya, Batı ülkelerinin desteğini alan Nabucco http://www.turkgundem.net/icerik/images/stories/turkmenistan/berdimuhammedov_medvedev.jpg Berdimuhammedov ve Medvedev


doğalgaz boru hattı projesi için silah kozunu kullanmaya başlıyor. Temmuz başında bu iki ülkeye resmi bir ziyaret gerçekleştirmeyi planlayan Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev serbest piyasa fiyatlarını önerecek. Moskova bunun dışında Türkmenistan'a çok ucuz rakamlara füze savunma sistemleri de vermeyi taahhüt ediyor.


Kommersant gazetesinde yer alan habere göre Nabucco'dan vazgeçmesi karşılığında Moskova, Aşkabat'a 6 adet Smerç füze savunma sistemi verecek. Normal değerinin çok altında gerçekleşecek satışla Rusya Türkmenistan'dan sadece 70 milyon dolar alacak. Bu rakam bile Rusya'nın uzun süredir Orta Asya ülkelerine sağladığı en büyük silah satış anlaşması olduğu kaydediliyor. Anlaşmaya göre bu yılın sonunda 2 sistemi Aşkabat'a ulaştıracak Moskova, diğer dört sistemi de 2009 sonuna kadar teslim edecek.

Son on yıldır Rusya ve Türkmenistan arasında herhangi bir askeri işbirliği anlaşmasının olmamasına da dikkat çeken gazete, "Türkmenistan doğalgaz karşılığında Ukrayna ve Gürcistan'la askeri konularda işbirliği yapıyordu. Ukrayna Türkmenistan'la doğalgaz karşılığında 500 milyon dolar değerinde askeri teknoloji satışı konusunda el sıkmıştı. Aşkabat NATO'yla işbirliği yapmaya çalışırken, komşu İran'dan da bazı askeri gemiler almaya çalışıyor." bilgisine yer verdi.

Kommersant'ın yorumuna göre Rusya Türkmenistan'ın Nabucco projesinden tamamen vazgeçmesi ve Rusya yararına olan Hazar doğalgaz boru hattına katılması için Aşkabat'ı kendi tarafına çekmenin yollarını arıyor. Gazeteye konuşan Rusya Strateji Analizler Merkezi uzmanı Konstantin Makiyenko'ya göre, Moskova piyasa fiyatından çok düşük rakamlara silah satarak Aşkabat'ı kendi tarafına çekecek.
Geçen yıl Türkmenistan Cumhurbaşkanı Gurbanguli Berdimuhammedov ve dönemin Rusya devlet başkanı Vladimir Putin arasında gerçekleştirilen buluşmada Kremlin, Aşkabat ve Astana'yı Hazar doğalgaz boru hattına katılması konusunda anlaşma sağlamıştı. Diğer taraftan bölgede yeniden etkin olmaya çalışan ABD ve AB ülkeleri de Türkmenistan'a tüm doğalgazını almayı öneriyor. Washington ve Brüksel Türkmen doğalgazının Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaşacak Nabucco doğalgaz boru hattına dahil olması için yoğun çaba sarf ediyor.

[Malkoc]

TÜRKMENİSTAN'DA NABUCCO TRAFİĞİ

ABD, Rusya'nın öncülüğünde yürütülen Güney Akım doğalgaz projesinin alternatifi olan Nabucco için çalışmalarını hız veriyor. Türkmen doğal gazını Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaştırmayı amaçlayan Nabucco projesine açık destek veren Washington yönetimi, başta Türkmenistan olmak üzere ilgili ülkelerle temaslarını sürdürüyor.

Bu çerçevede Aşkabat'a gelen ABD Dışişleri Bakanlığı'nın ekonomi, enerji ve tarımdan sorumlu Bakan Yardımcısı Ruben Jefferey, Türkmen yetkililerle bir araya geldi. Jefferey'nin gündeminde başta Nabucco projesi olmak üzere enerji bulunuyor. Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov'un Jefferey'i makamında kabul etmesi bekleniyor.

Ziyareti kapsamında Türkmen enerji çevreleriyle bir görüşme gerçekleştiren Ruben Jefferey, Aşkabat'ın enerji konusunda dünya ile işbirliği yapmak istediğini vurgulayarak bunun memnuniyet verici olduğunun altını çizdi.
ABD, Nabucco projesine tam destek vermesine rağmen, İran'ın projeye dahil edilmesine karşı çıkıyor. Proje için geçtiğimiz aylarda ABD Enerji Bakanı Samuel Bodman ve Avrasya Bölgesi Enerji Koordinatörü Steven Mann Aşkabat'a resmi ziyaretlerde bulunmuştu.

Ayrıca, Aşkabat bu hafta içinde Ruben Jefferey dışında, Birleşmiş Milletler Genel Kurul Başkanı Srdjan Kerim ve Litvanya Başbakanı Gediminas Kirkilas'ı da ağırlayacak.

[Malkoc]

Nabucco Boru Hattı Projesi

Türkiye'den AB ülkelerine doğal gaz taşımak amacıyla yapılması düşünülen uzun geçişli bir boru hattı taşımacılığı projesidir. Avrupa'nın en büyük doğal gaz tedarikçisi konumundaki Rusya'dan yapılan sevkiyata alternatif olması amacıyla daha çok ABD ve AB tarafından desteklenmektedir. 2007 yılının ortalarında rusyanın, Orta Asyadaki, hattın büyük doğal gaz tedarikçileri olan ülkelerle (kazakistan, Türkmenistan)büyük miktarlarda doğal gaz alım sözleşmeleri imzalayacağını duyurması ile büyük oranda sekteye uğradığı iddia edilmektedir.

Bununla birlikte Alman RWE firmasının Şubat 2008'de Nabucco Şirketi'ne eşit ortak olmasıyla proje güç kazanmıştır. Hattın tam kapasitede karlı olabilmesi için gereken doğal gaz üretiminin halen İran'a uygulanan ambargo nedeniyle bu ülkeden de sağlanamayacak olması, hattın geleceğinde büyük soru işaretleri oluştursa da ABD hükümetinin projenin geleceğine olan iyimser bakışının devam ettiği açıklanmıştır.

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/tr/5/59/Nabucco_pipeline.png

Hattın Güzergahı ve Proje Özellikleri

Türkiye'den başlayacak olan 3,300 km'lik bir boru hattının inşasına 2010'da başlanacağı duyurulmuştur. Proje 2002 yılında BOTAŞ (Türkiye) tarafından başlatılmıştır. Türkiyeden çıktıktan sonra terminal ülke Avusturyaya kadar sırasıyla Bulgaristan, Romanya ve Macaristandan geçecek boru hattı ortakları eşit hisse ile BOTAŞ (Türkiye), Bulgargaz (Bulgaristan), Transgaz (Romanya), MOL (Macaristan), OMV (Avusturya ve RWE (Almanya)'dır. 2020 yılında 31 milyar metreküp doğalgaz taşıyacağı varsayılan hat, aynı zamanda AB'nin Trans-Avrupa Enerji Hattı'nın bir parçası olarak öngörülmekte olup fizibilite ve mühendislik çalışmaları için AB fonlarından da faydalanılmıştır. İlk hesaplara göre toplam maliyet 4.6 milyar EUR'dur.

Hat Erzurum'da Türkiye-İran doğalgaz hattı ile birleşerek, yine yapımı düşünülen Trans-Kafkas Gaz Hattı ile bağlanacaktır. Bu özellikleriyle hat, hem Orta Asyayı, hem de Orta Doğuyu gaz hatları olarak bağlayacak ve batı ucunda Avusturyanın temel doğal gaz taşıyıcısı hattı olan Baumgarten an der March hattı ile birleşecektir.

Projenin tamamlanması için Nabucco Gas Pipeline International GmbH adlı firma 2004 yılında Viyana'da kurulmuştur. 20%'şer ortaklıkla beş firma şunlardır:

OMV (Avusturya)
( MOL (Macaristan)
Transgaz (Romanya)
Bulgargaz (Bulgaristan)
BOTAŞ (Türkiye)


RWE (Almanya) 6.Ortak olarak 5 Şubat 2008 de projeye katılım anlaşmasını Viyana'da imzalayarak dahil olmuştur.[]
Hatta ayrıca Fransız Gaz de France, Total, ve Alman E.ON Ruhrgas, REW firmaları da, ortak olmak istediklerini açıklamıştır. Projenin durumuna göre Gazprom'un da ileride katılımının söz konusu olduğu bildirilmiştir.

Fransa Cumhurbaşkanı Sarkozy'yönetiminin Türkiye'ye olan tutumunu cezalandırmak amacıyla Türkiyenin Nabucco Projesinde Fransa'yı şiddetle dışlaması sonucu, Fransa, Romanya aracılığı ile dolaylı olarak projeye ucundan da olsa dahil olmuştur

İran Etkisi

Avrupanın ihtiyacını neredeyse tek başına karşılayan ve bu durumun daha uzun yıllar sürmesini garantiye almak isteyen Rusya özellikle gelecekte Doğal gaz'ın en büyük tedarikçileri olan Orta Asya ülkelerini, gazlarını sadece kendisine satmaları konusunda politik ve ekonomik hamlelerle sıkıştırmaktadır. Bazen bu ülkelerin siyasi durumlarındaki belirsizlik ABd ve AB kaynaklı müdahaleleri uzun vadede etkisiz kılmakta, yatırımcı açısından özelikle yüksek maliyetli yatırım gerektiren petrol ve doğal gaz sektörlerindeki Rus bağımlılığını kırmaya yönelik çabaları baltalamaktadır.

Kendi bölgesinde transit ülke olmaktansa, gaz üretimi olmadan gaz tedarikçisi olmak isteyen Türkiye ise kültür ve dil geçmişlerinin ortak olduğu Orta Asya ülkelerinden bu yönde güçlü destek beklemektedir.

Nabucco projesinin gerçekleşmesi için mutlaka güvenilir üreticilere ihtiyaç duyulmaktadır. 15 Temmuz 2007de Türk ve İran hükümetleri nezninde, Türkiye'nin epeydir istediği ve daha çok İran Devleti'nin güvensizliğinden kaynaklanan Türk-iran doğal gaz işbirliğini geciktiren süreci sone erdiren üretim anlaşması imzalanmıştır.

Anlaşma ile dünyada varlığı onaylanmış büyük doğal gaz sahalarının birisini işletecek olan Türkiyeye üretimini başka ülkelere satış hakkı da verilmektedir. İran ise neredeyse durma noktasına gelmiş doğal gaz üretimini arttırma ve teknolojisini ambargo uygulanmadan yenileme imkanı bulmaktadır. Her iki devlet açısından büyük öneme sahip bir anlaşma imzalanmıştır. Anlaşmanın AB'nin geleceğinde enerji koridorlarını çeşitlendirmesi bakımından olumlu katkısı beklenmektedir.

[Malkoc]

NABUCCO'YA RUS FORMÜLÜ
Avrupa'nın Rusya'ya doğalgaz bağımlılığını azaltmak için ABD desteğiyle gündemde tuttuğu ama somut yol alınamayan Nabucco projesi ile ilgili yeni bir öneri ortaya atıldı. Uluslararası Enerji Ajansı eski Başkanı Kloda Mandilya, Rus gazetesi Kommersant'a yaptığı açıklamada, "Rusya'nın dahil olması durumunda Nabucco gerçekleşebilir, aksi durumda projenin gerçekleşme ihtimali zayıf" dedi.Haber şöyle:

http://www.turkgundem.net/icerik/images/stories/enerji/orta_asya_enerji_hatlari.jpg
Avrupa'nın Kuzey Akım, Güney Akım ve Nabucco'ya da ihtiyacı olduğuna değinen Mandilya, "Gürcistan savaşı Orta Asya enerji kaynaklarını Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaştıracak hattın önemini azaltmadı. Burada önemli olan Rusya'yı karşıya almamak. Birilerine karşı boru hattı inşa düşüncesinden vazgeçilmeli. Avrupa'nın enerji ihtiyacı her geçen gün artıyor. Orta Asya'da enerjinin olduğu doğru. Ancak Rusya ve İran kadar değil. Nabucco'ya bu iki ülke de dahil olmalı. O zaman bu proje işleyebilir" dedi.

Hattın transit geçtiği ülke sayısının fazla olmasının da hat için dezavantaj oluşturduğuna değinen Mandilya, ABD'nin hatta müdahil olmasının da ters etki yaptığını savundu. Nabucco'nun Avrupa'nın meselesi olduğuna işaret eden uzman, "Washington'un attığı adımlar ters etki yapıyor. Avrupa kendi enerji güvenliği için projeye destek vermeli. AB liderleri de ABD'den bu konuda destek istemiyor" tespitinde bulundu.

Mandilya ayrıca Rus enerji şirketi Gazprom yönetiminin Kremlin'le yakın ilişki içinde olmasının AB'yi tedirgin ettiğini ifade etti. Gazprom'un kararlarında siyasi çıkarlar olacağı endişesi ile kuşku uyandırdığına değinen Mandilya, "Ukrayna sevkiyatının kesilmesi nedeni ile yaşanan olaylar bunu ortaya koydu. Beklenmeyen bazı gelişmeler Avrupa sevkiyatını tehlikeye sokabilir. AB için ek enerji ulaşım yolları kurulmalı" diye konuştu.