Мукбил Тошотар
06-19-2002, 07:24 PM
Каримов президентлик тахтига минганидан бери хаммага бирдек тушунарли бўлиб колган, одамларнинг этини жунжиктирувчи совук хакикатга айланган вокелик шуки, юртбошининг телевизор оркали киладиган хар бир чикишидан сўнг мамлакатда канакадир ходиса рўй беради. У шунака одамки, хар куни битта янгилик чикариб, одамларни, иложи бўлса бутун дунёни ўзимга каратсам деб яшайди. Унинг омма олдига чикиб айтадиган чучук сўзларининг нордон мевалари шунаканги эрта пишарки, бугун гапирса унинг хосили эртасигаёк пишиб етила колади. Президентнинг телевизорда берадиган ваъдалари хаётда ўзининг нак тескариси ижро этилиши билан ажойиб, кизик ва эътиборга лойикдир.
Матбуот хакида гапирар экан, Каримов: "Кани, журналистлар танкид килишсин, мен кучли журналистларни яхши кўраман, журъат килиб чикадиган яхши журналистларнинг ўзи йўк!", - дейди. Бу сўзларнинг магзини яхши чака олмаган содда журналистлардан бир-иккитаси шундан сўнг ўзининг иссиккина кобигини бемахалда тарк этиб, доирадан ташкарига чикади-да, у ёк-бу ёкка бир-икки кадам юрган бўлади. Президентнинг сўзларидан илхомланиб кетиб, кимнидир (албатта "юртбоши" ни эмас) бир-икки огиз танкид килган бўлади. Кейин орадан кўп ўтмайди. Бир махал ё "Озодлик" ёки "Би-би-си" радиоси у мухбирнинг ишдан хайдалгани, кейинрок камокка олинганини хабар килади. Судялар эса бу журналистнинг ё товламачилик килгани, ё пора олганини бир зумда "исботлаб" беришади. Камокка тушган кахрамон журналист йўлдан озганига икрор бўлади ва иккинчи марта Иблиснинг сўзига кирмасликка, унга алданиб яна бирор нарса ёзиб юрмасликка онт ичиб, тавбасига таянади.
Журналистларнинг акллилари эса, мана бундай йўл тутишади: "Э, жаноб президент, сиз жуда хам камтарсиз-да. То сиз тирик экансиз, бу дунёда кучли журналистнинг мавжуд бўлиши асло мумкин эмас. Агар Худо кўрсатмасин, сизнинг умрингиз шунака узун бўлаверадиган бўлса, сиздан кўра кучлирок журналистларнинг биронтаси хам ерга тушишга унамасдан онасининг корнида ётаверади. Сиз ўзингиз энг кучли журналист, энг кучли иктисодчи, энг зўр зобит, энг биринчи галлакор, энг донгдор пахтакор, энг кучли сиёсатчи, энг кучли подшох, керак бўлса… айтайлик… энг кучли худосиз!"
Президент яна телевизорда ваъз ўкийди:
"Кани, конструктив мухолифат борми, келсин ишлаймиз бирга! Агар очик юз билан келсалар, мен ўзим дўппини бошдан олиб кўйиб, уларни кабул килишга, улар билан керак бўлса, юракдан гаплашишга тайёрман!"
Пуч ваъдаларни эшитавериб кулоклари коматга келган бўлса-да, мухолифат аъзолари яхши орзу ва умидлар билан яна ишга киришиб кетадилар. Келинглар, унинг курук ваъдаларига ўзимизни яна бир бор ишонтириб кўрайлик, дейдилар. "Бунинг бошида дўпписи йўк-ку, кўрмаяпсизларми?! Гапининг ёлгонлигига шунинг ўзи хам далолат эмасми?!", демайдилар. Курултой чакирадилар. Хали мажлисхонага етиб бормасидан, хатто остона хатлаб кўчага чикмасидан туриб, ИИВ ходимлари керакли одамларни бир зумда териб кетади.
("Дўппини бошдан олиб", деган гапни у факат ўзи хакида эмас, сухбатга чакирилаётган томон хакида хам айтаётганини унутмаслик керак. Бу дегани агар сухбатдошимизнинг бошида дўпписи бўлмаса, дўппининг ўрнига калласини хам олаверамиз, деганидир).
Президент хеч нарсадан хабари йўк, сокин денгиз киргогига ўтириб олиб, кумдан иморатлар, шахарлар кураётган бегунох ва маъсум гўдакдек ўз ўйинида давом этаверади. Янги-янги ўйинларни ўйлаб топаверади. Бир карасангиз, у - ёш боладек беозор. Яна бир тузукрок тикилиб карасангиз, у - жодугар кампирдек айёр сехргар.
Олий мажлиснинг навбатдаги сессияси… "Юртбоши" минбарда берилиб рол ижро этмокда. У каттакон зални тўлдириб ўтирган 300 чогли казо-казоларни сехру жоду билан котириб кўйган. Бугина эмас, телеэкран каршисида мук тушган неча миллион одамни хам худди русиялик экстрасенслар каби гипноз килаётир. У гох Кашпировский, гох Чумак бўлиб, куйиб-пишиб нутк ийрод этмокда: "…Тадбиркорларни йулини очиб бериш керак!" "…Хар кандай ўтиришларда энг хурматли одам ким деб сўраса агар, ишбилармон десин, прокурор эмас, милиция эмас!" Бу гаплардан кейин тузалмас дардга даво топилгандек, бир зумда тадбиркорларнинг юзларига табассум югуради. "Ана кўрдингизми, бизнинг президентимиз канака тантилар!" Аммо баъзи ишбилармонлар эса: "Ха номард, биз колувдикми сенинг назаринг тушмаган. Энди бу ёги нима бўларкин-а. Бозорларимизга яна бало ёпирилмаса бўлгани", - деб хавотирга тушадилар.
Президентнинг сўзлари албатта хаётга кўчади. Чунки бу сўзлар бекорга айтилаётгани йўк. 2002 йилнинг 6 май куни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар махкамаси янги карор кабул килади. (Айтгандай, "президент" деган сўз хам, "вазирлар махкамаси" деган ибора хам бир маънони ифодалайди).
Матбуот хакида гапирар экан, Каримов: "Кани, журналистлар танкид килишсин, мен кучли журналистларни яхши кўраман, журъат килиб чикадиган яхши журналистларнинг ўзи йўк!", - дейди. Бу сўзларнинг магзини яхши чака олмаган содда журналистлардан бир-иккитаси шундан сўнг ўзининг иссиккина кобигини бемахалда тарк этиб, доирадан ташкарига чикади-да, у ёк-бу ёкка бир-икки кадам юрган бўлади. Президентнинг сўзларидан илхомланиб кетиб, кимнидир (албатта "юртбоши" ни эмас) бир-икки огиз танкид килган бўлади. Кейин орадан кўп ўтмайди. Бир махал ё "Озодлик" ёки "Би-би-си" радиоси у мухбирнинг ишдан хайдалгани, кейинрок камокка олинганини хабар килади. Судялар эса бу журналистнинг ё товламачилик килгани, ё пора олганини бир зумда "исботлаб" беришади. Камокка тушган кахрамон журналист йўлдан озганига икрор бўлади ва иккинчи марта Иблиснинг сўзига кирмасликка, унга алданиб яна бирор нарса ёзиб юрмасликка онт ичиб, тавбасига таянади.
Журналистларнинг акллилари эса, мана бундай йўл тутишади: "Э, жаноб президент, сиз жуда хам камтарсиз-да. То сиз тирик экансиз, бу дунёда кучли журналистнинг мавжуд бўлиши асло мумкин эмас. Агар Худо кўрсатмасин, сизнинг умрингиз шунака узун бўлаверадиган бўлса, сиздан кўра кучлирок журналистларнинг биронтаси хам ерга тушишга унамасдан онасининг корнида ётаверади. Сиз ўзингиз энг кучли журналист, энг кучли иктисодчи, энг зўр зобит, энг биринчи галлакор, энг донгдор пахтакор, энг кучли сиёсатчи, энг кучли подшох, керак бўлса… айтайлик… энг кучли худосиз!"
Президент яна телевизорда ваъз ўкийди:
"Кани, конструктив мухолифат борми, келсин ишлаймиз бирга! Агар очик юз билан келсалар, мен ўзим дўппини бошдан олиб кўйиб, уларни кабул килишга, улар билан керак бўлса, юракдан гаплашишга тайёрман!"
Пуч ваъдаларни эшитавериб кулоклари коматга келган бўлса-да, мухолифат аъзолари яхши орзу ва умидлар билан яна ишга киришиб кетадилар. Келинглар, унинг курук ваъдаларига ўзимизни яна бир бор ишонтириб кўрайлик, дейдилар. "Бунинг бошида дўпписи йўк-ку, кўрмаяпсизларми?! Гапининг ёлгонлигига шунинг ўзи хам далолат эмасми?!", демайдилар. Курултой чакирадилар. Хали мажлисхонага етиб бормасидан, хатто остона хатлаб кўчага чикмасидан туриб, ИИВ ходимлари керакли одамларни бир зумда териб кетади.
("Дўппини бошдан олиб", деган гапни у факат ўзи хакида эмас, сухбатга чакирилаётган томон хакида хам айтаётганини унутмаслик керак. Бу дегани агар сухбатдошимизнинг бошида дўпписи бўлмаса, дўппининг ўрнига калласини хам олаверамиз, деганидир).
Президент хеч нарсадан хабари йўк, сокин денгиз киргогига ўтириб олиб, кумдан иморатлар, шахарлар кураётган бегунох ва маъсум гўдакдек ўз ўйинида давом этаверади. Янги-янги ўйинларни ўйлаб топаверади. Бир карасангиз, у - ёш боладек беозор. Яна бир тузукрок тикилиб карасангиз, у - жодугар кампирдек айёр сехргар.
Олий мажлиснинг навбатдаги сессияси… "Юртбоши" минбарда берилиб рол ижро этмокда. У каттакон зални тўлдириб ўтирган 300 чогли казо-казоларни сехру жоду билан котириб кўйган. Бугина эмас, телеэкран каршисида мук тушган неча миллион одамни хам худди русиялик экстрасенслар каби гипноз килаётир. У гох Кашпировский, гох Чумак бўлиб, куйиб-пишиб нутк ийрод этмокда: "…Тадбиркорларни йулини очиб бериш керак!" "…Хар кандай ўтиришларда энг хурматли одам ким деб сўраса агар, ишбилармон десин, прокурор эмас, милиция эмас!" Бу гаплардан кейин тузалмас дардга даво топилгандек, бир зумда тадбиркорларнинг юзларига табассум югуради. "Ана кўрдингизми, бизнинг президентимиз канака тантилар!" Аммо баъзи ишбилармонлар эса: "Ха номард, биз колувдикми сенинг назаринг тушмаган. Энди бу ёги нима бўларкин-а. Бозорларимизга яна бало ёпирилмаса бўлгани", - деб хавотирга тушадилар.
Президентнинг сўзлари албатта хаётга кўчади. Чунки бу сўзлар бекорга айтилаётгани йўк. 2002 йилнинг 6 май куни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар махкамаси янги карор кабул килади. (Айтгандай, "президент" деган сўз хам, "вазирлар махкамаси" деган ибора хам бир маънони ифодалайди).