PDA

View Full Version : ТАДБИРКОРЛАРНИНГ ЙЎЛИНИ ОЧИБ БЕРИШ МАНА БУНДАЙ БЎЛАДИ


Мукбил Тошотар
06-19-2002, 07:24 PM
Каримов президентлик тахтига минганидан бери хаммага бирдек тушунарли бўлиб колган, одамларнинг этини жунжиктирувчи совук хакикатга айланган вокелик шуки, юртбошининг телевизор оркали киладиган хар бир чикишидан сўнг мамлакатда канакадир ходиса рўй беради. У шунака одамки, хар куни битта янгилик чикариб, одамларни, иложи бўлса бутун дунёни ўзимга каратсам деб яшайди. Унинг омма олдига чикиб айтадиган чучук сўзларининг нордон мевалари шунаканги эрта пишарки, бугун гапирса унинг хосили эртасигаёк пишиб етила колади. Президентнинг телевизорда берадиган ваъдалари хаётда ўзининг нак тескариси ижро этилиши билан ажойиб, кизик ва эътиборга лойикдир.

Матбуот хакида гапирар экан, Каримов: "Кани, журналистлар танкид килишсин, мен кучли журналистларни яхши кўраман, журъат килиб чикадиган яхши журналистларнинг ўзи йўк!", - дейди. Бу сўзларнинг магзини яхши чака олмаган содда журналистлардан бир-иккитаси шундан сўнг ўзининг иссиккина кобигини бемахалда тарк этиб, доирадан ташкарига чикади-да, у ёк-бу ёкка бир-икки кадам юрган бўлади. Президентнинг сўзларидан илхомланиб кетиб, кимнидир (албатта "юртбоши" ни эмас) бир-икки огиз танкид килган бўлади. Кейин орадан кўп ўтмайди. Бир махал ё "Озодлик" ёки "Би-би-си" радиоси у мухбирнинг ишдан хайдалгани, кейинрок камокка олинганини хабар килади. Судялар эса бу журналистнинг ё товламачилик килгани, ё пора олганини бир зумда "исботлаб" беришади. Камокка тушган кахрамон журналист йўлдан озганига икрор бўлади ва иккинчи марта Иблиснинг сўзига кирмасликка, унга алданиб яна бирор нарса ёзиб юрмасликка онт ичиб, тавбасига таянади.

Журналистларнинг акллилари эса, мана бундай йўл тутишади: "Э, жаноб президент, сиз жуда хам камтарсиз-да. То сиз тирик экансиз, бу дунёда кучли журналистнинг мавжуд бўлиши асло мумкин эмас. Агар Худо кўрсатмасин, сизнинг умрингиз шунака узун бўлаверадиган бўлса, сиздан кўра кучлирок журналистларнинг биронтаси хам ерга тушишга унамасдан онасининг корнида ётаверади. Сиз ўзингиз энг кучли журналист, энг кучли иктисодчи, энг зўр зобит, энг биринчи галлакор, энг донгдор пахтакор, энг кучли сиёсатчи, энг кучли подшох, керак бўлса… айтайлик… энг кучли худосиз!"

Президент яна телевизорда ваъз ўкийди:

"Кани, конструктив мухолифат борми, келсин ишлаймиз бирга! Агар очик юз билан келсалар, мен ўзим дўппини бошдан олиб кўйиб, уларни кабул килишга, улар билан керак бўлса, юракдан гаплашишга тайёрман!"

Пуч ваъдаларни эшитавериб кулоклари коматга келган бўлса-да, мухолифат аъзолари яхши орзу ва умидлар билан яна ишга киришиб кетадилар. Келинглар, унинг курук ваъдаларига ўзимизни яна бир бор ишонтириб кўрайлик, дейдилар. "Бунинг бошида дўпписи йўк-ку, кўрмаяпсизларми?! Гапининг ёлгонлигига шунинг ўзи хам далолат эмасми?!", демайдилар. Курултой чакирадилар. Хали мажлисхонага етиб бормасидан, хатто остона хатлаб кўчага чикмасидан туриб, ИИВ ходимлари керакли одамларни бир зумда териб кетади.

("Дўппини бошдан олиб", деган гапни у факат ўзи хакида эмас, сухбатга чакирилаётган томон хакида хам айтаётганини унутмаслик керак. Бу дегани агар сухбатдошимизнинг бошида дўпписи бўлмаса, дўппининг ўрнига калласини хам олаверамиз, деганидир).

Президент хеч нарсадан хабари йўк, сокин денгиз киргогига ўтириб олиб, кумдан иморатлар, шахарлар кураётган бегунох ва маъсум гўдакдек ўз ўйинида давом этаверади. Янги-янги ўйинларни ўйлаб топаверади. Бир карасангиз, у - ёш боладек беозор. Яна бир тузукрок тикилиб карасангиз, у - жодугар кампирдек айёр сехргар.

Олий мажлиснинг навбатдаги сессияси… "Юртбоши" минбарда берилиб рол ижро этмокда. У каттакон зални тўлдириб ўтирган 300 чогли казо-казоларни сехру жоду билан котириб кўйган. Бугина эмас, телеэкран каршисида мук тушган неча миллион одамни хам худди русиялик экстрасенслар каби гипноз килаётир. У гох Кашпировский, гох Чумак бўлиб, куйиб-пишиб нутк ийрод этмокда: "…Тадбиркорларни йулини очиб бериш керак!" "…Хар кандай ўтиришларда энг хурматли одам ким деб сўраса агар, ишбилармон десин, прокурор эмас, милиция эмас!" Бу гаплардан кейин тузалмас дардга даво топилгандек, бир зумда тадбиркорларнинг юзларига табассум югуради. "Ана кўрдингизми, бизнинг президентимиз канака тантилар!" Аммо баъзи ишбилармонлар эса: "Ха номард, биз колувдикми сенинг назаринг тушмаган. Энди бу ёги нима бўларкин-а. Бозорларимизга яна бало ёпирилмаса бўлгани", - деб хавотирга тушадилар.

Президентнинг сўзлари албатта хаётга кўчади. Чунки бу сўзлар бекорга айтилаётгани йўк. 2002 йилнинг 6 май куни Ўзбекистон Республикаси Вазирлар махкамаси янги карор кабул килади. (Айтгандай, "президент" деган сўз хам, "вазирлар махкамаси" деган ибора хам бир маънони ифодалайди).

Мукбил Тошотар
06-19-2002, 07:25 PM
Карор "Жисмоний шахслар томонидан Ўзбекистон Республикаси худудига товарлар олиб келишни тартибга солиш хакида" бўлди. Карорнинг 6-бандида шундай дейилади: "Импорт килувчи жисмоний шахсларда тижорат фаолияти учун мўлжалланган товарларнинг Ўзбекистон Республикаси худудига олиб келинишини тасдикловчи хужжатлар мавжудлигини режадан ташкари текшириш хукуки берилсин". Яна шу карорга кўра, кўрсатиб ўтилган хужжатлар мавжуд бўлмаган такдирда товар мусодара килинади. Бу шум карор матбуотда эълон килиниши биланок, озик-овкат савдоси билан шугулланувчи яккахол тадбиркорларнинг шўрига шўрва тўкилди. Карорнинг 6-бандини рўкач килган холда милиция бозорларда тинимсиз тафтишлар ўтказа бошлаган. Шу кунларда бозорларда сотилаётган товарларни хужжатсиз деган бахона билан сотувчилардан тортиб олишлар авжига чиккан. Бозорларда кўз кўриб кулок эшитмаган харакатлар бошланиб кетган. Айникса "Отчопар" бозори итчопарга айланди-колди. Милиция дегани мўр-малахдек кўпайиб кетди.

Сўнгги хабарларга караганда, юртбошининг навбатдаги тадбиридан паймонаси тўлиб кетган тадбиркор аёллар 7 июн куни Тошкент шахар солик инспекцияси биноси олдига йигилганлар. Улар бу ерга келиб давлат солик кўмитаси раиси, вазирлар махкамаси вакиллари хамда ички ишлар ва прокуратура ходимларининг улар билан учрашувга чикишларини талаб килишган. "Озодлик" радиосининг хабар беришича (13 июн), вокеа жойига давлат солик кўмитаси раисининг ўринбосари Эркин Гадоев (фамилияси хам ўзига бир ярашган) хамда молия вазирининг муовини жаноб Жўраевлар етиб келишган. Аёллар учрашувга етиб келган амалдорларни бакирик-чакириклар билан каттик газаб устида карши олишди. Савдогар хотинларнинг авзойини кўриб саросимага тушган амалдорлар бирор жўяли гап топа олмасдан анча вактгача каловланиб туриб колишди. Шундан сўнг тижоратчи аёллар ўз норозиликларини мана бундай тарзда ифодалашга ўтдилар.

"Биз айни бозорда савдо килувчилар мазкур карорнинг ишлаб чикилишида иштирок этганлар билан юзма-юз учрашишни истардик. Биз улардан карорни ишлаб чикишаётган пайтда хаёллари нима билан банд бўлганлигини билишни жуда истаймиз. Нима учун карорни тайёрлаш вактида халк иродаси, биз индивидуал тарзда тадбиркорлик билан шугулланувчиларнинг фикри ўрганилмаган? Мазкур карорни кабул килганлар биз савдогарларнинг манфаатимиз хакида хам ўйлаган эдиларми?" - дейди бир ўрис аёли.

Радиомухбир Шайбоннинг намойишга чиккан аёлларга асосланиб айтишича, 1 июндан бошлаб бозорларда милиция ходимлари чинакам талон-тарожни бошлаб юборишган. Айникса Отчопар бозорида милиция ходимлари сотилаётган махсулотнинг качон ва каердан олиб келинганини суриштириш ўрнига, махсулотнинг республика худудига олиб келинишини тасдикловчи хужжатни талаб этишган. Хужжат кўрсатилмагач, товар кўпол равишда мусодара килина бошлаган. Савдогар аёллар бу холат борасида шундай дейишади: "Модомики олиб келинган махсулотлар мамлакат ташкарисидан кириб келганини исботлай олмас экансизлар, товарларимизни мусодара килишга нима хаккингиз бор?.. Бизлар махсулотларни Бухоро, Андижон ва Хоразмдан олиб келамиз. Нима учун бу махсулотлар мусодара килинаяпти? Ахир бу чинакам товламачилик-ку! Халкни талаш-ку!"Аёллардан бири бозорда кундалик солик тўловлари ортиб бораётгани хакида шикоят килади: "Хозир кийналиб колдик. Масалан олдинда 16 минг бўлди, ундан кейин 22 минг бўлди, 22 минг 26 минг бўлди. 26 мингдан кейин 35 минг бўлди. 35 мингдан кейин 46-49 га айланди. 49 дан 69 мингга айланди".

"Биз солик кўмитаси вакилларидан нима сабабдан "Отчопар" бозорида тегишли хужжатларни текшириш ва солик тўловларини ундириш билан милиция шугулланаётгани хакида кизикдик", - дейди мухбир Шайбон.

"Отчопар бизни тасарруфда эди, солик инспекцияси аралашмасин бу ишларга, ўзимиз бу ёгини тинчитамиз, деб милиция бўйнига олди-де, энди мана бу нарсани кивотти энди. Гапирсайиз хаммаси дод девотти милициядан. Биза киролмиймиза энди, бизларга мумкинмас", - деб жавоб беради солик кўмитаси вакили.
Милиция Каримовнинг асосий таянчи экан, президент буларни яхширок едириб-ичириши ва хурсанд килиб туриши керак. Бу ушбу тадбирдан кўзда тутилган максадлардан биридир. Шунинг учун хам "юртбоши" бозорларни солик кўмитасидан олиб милицияга топширган бўлса керак.

Шундан кейин мухбир хукукий идоралар ва Тошкент шахар хокимлиги билан богланишга харакат килганлигини, аммо бу борадаги уринишлари хеч кандай самара бермаганини айтади. Тўгри-да, бу ўйинни ким ўйлаб топган, ким бошлаган ва ким бошкараётган бўлса унинг шартлари, сирру асрорларини хам ўшанинг ўзи тушунтириб бермаса, бошка идоралар нима хам дея оларди. Аммо бу ерда бошни ортикча котирадиган муаммонинг ўзи йўк. Президент томонидан чикарилган янги карор ёки бозорларда бўлаётган вокеалар Каримов Олий мажлис сессиясида айтган "…Тадбиркорларни йулини очиб бериш керак!", деган сўзнинг асл маъноси нимадан иборат эканлигини кўрсатади холос. Унинг соддагина шархи бундай: Каримов айтмокчики: "Мен телевизор оркали ёкимли шиорларни эълон килавераман, кейин унинг оркасидан тегишли карорлар чикади, милиция эса фурсатдан фойдаланиб тез ишга киришади ва киска муддат ичида ўзининг ишини килиб олади. Йигадиганини йигиб, ўзини хам тиклаб олади, энг асосийси хазинага катта даромад келтиради. Орадан озгина вакт ўтганидан кейин бу карор ўзгартирилади. Кейин яна навбатда турган бошка усулга ўтамиз".

Агар масалага яна бошка томондан назар солинадиган бўлса, бу янги карорнинг чикишига сабаб бўлган нарсалардан бири куйидагича:

Тобора якинлашиб келаётган "мустакиллик" байрами тантаналарини ўтказиш учун кўшимча даромад манбасини топиш лозим. Чунки бу тадбир миллиард-миллиард сўмлар билан ўлчаниши хаммага маълум. Бундай дабдабали исрофгарчиликка совуриладиган маблагларни коплаш учун эса, хукумат ажратаётган фондларнинг ўзи кифоя килмайди. Кўриб турганингиздек, барча кийинчиликлар яна оддий халкнинг бошига ёгдирилади.

Бозоринг гуллатган тадбиркор ўзим,
Молингни кийратган бадкирдор ўзим,
Сўзимга ишонсанг, расво бўласан,
Айтдим-кайтдим, деган кир, мурдор ўзим.

??????
06-22-2002, 10:34 AM
Bular hammasi hali dessert bo'lsa kerak.
Chunki bu Halq boshiga tushqan kanalar, asosiy ovqatini hozir amerikadan ham olishayapti.
Amerika manashu yarim yilda O'zbekistonga 195 million Dollar hadya qilgan, lekin undan bir sentini ham oddiy halq ko'rmaydi.
Odam shunchalik ham to'ymas bo'larmikana!!!!
Bular faqat joni chiqqanda yo'ysa kerak.

Monte Kristo
07-12-2002, 11:07 PM
"Onangni qozi zo'rlasa dodingni kimga aytasan" (Maqol)

!!
07-13-2002, 10:42 PM
dastro'molimni foudasizligidan chetga uloqtirib, ko'z yoshimda cho'ka boshladim!

eshitdim, uyga telefon qilib turaman, bu qaror nima kulfatlar keltirganini yaxshi bilaman.....

Bonik
07-15-2002, 04:01 AM
Несколько слов для размышления... Узбекистан издревле славится со своими рынками. Еще с древих времен караваны шли по Великому шелковому пути к нам и в каждом большом городе в центре существовал рынок-базар, где продавали все и вся...

По моему, с приходом нового руководства в Таможенный комитет Р.Уз. (честный-железный-человек) они пролоббировали принятие того закона от которого страдают базарные-предприниматели.

Но сделано это было in my opinion, с целью укоренить рынки и вместо них построить MALLы или огромные сетевые торговые точки, где торгуют не физичекие лица а юридические т.е. фирмы-магазины. В США это хорошо налаженный рынок. При каждом городе есть несколько таких громадных MALLов где вы увидите такие магазины как SEARS, Macy's, TJ MAX итд. итп.


Однако я не уверен что это мера оправдана по времени. Потому что, внутренний рынок Узбекистана еще не так уж развит.

Brgds,
Bonik

!!
07-15-2002, 06:47 AM
Bonik, a ti bi smog pri nineshih suloviyah uchredit' yuridicheskoye lico, i bez kakih-libo svyazey vesti fair trading?

no ti prav, eshyo ne vremya dlya etogo.....

bello
08-29-2007, 05:54 AM
Несколько слов для размышления... Узбекистан издревле славится со своими рынками. Еще с древих времен караваны шли по Великому шелковому пути к нам и в каждом большом городе в центре существовал рынок-базар, где продавали все и вся...

По моему, с приходом нового руководства в Таможенный комитет Р.Уз. (честный-железный-человек) они пролоббировали принятие того закона от которого страдают базарные-предприниматели.

Но сделано это было in my opinion, с целью укоренить рынки и вместо них построить MALLы или огромные сетевые торговые точки, где торгуют не физичекие лица а юридические т.е. фирмы-магазины. В США это хорошо налаженный рынок. При каждом городе есть несколько таких громадных MALLов где вы увидите такие магазины как SEARS, Macy's, TJ MAX итд. итп.


Однако я не уверен что это мера оправдана по времени. Потому что, внутренний рынок Узбекистана еще не так уж развит.

Brgds,
Bonik

eto sdelana st stelyu uderjat nalogi po zakonu i oborot nalichnih deneg v v banke i pro Mall, super market, Gipermarket prosto zabud

bello
08-29-2007, 05:59 AM
i nekogda ne nado govorit chto ovohsnie i fruktovie bazari doljni bit zamaneni s kakim tom Mall, ili Supermarket
Potomu chto Bazar" rinok" eto yavliyatsiya istoricheskoy , traditsionnoy tochki
takih otkritie rinki vi mojete vstretit v South Korea and Turkey i mean in developed countries.