Мукбил Тошотар
07-02-2002, 09:29 PM
2002 йил, 1 июл
ЭЛИЗАБЕТ АНДЕРСЕННИНГ ПРЕЗИДЕНТ КАРИМОВГА МАКТУБИ
2002 йил, 21 июн
Президент Ислом Каримов, Хукумат уйи
Тошкент 700000
Хурматли Президент Каримов,
Мен бугун ўз кариндошлари ёки адвокат билан ўзаро хат ёзишиш ва бевосита мулокот килиш хукукидан махрум этилган инсон хукуклари химоячиси, Ўзбекистон инсон хукуклари жамияти (ЎИХЖ) Кашкадарё бўлимининг аъзоси Йўлдош Расуловнинг хали хам хибсда ушлаб турилгани борасида ўз хавотиримни изхор этиш максадида ушбу мактубимни ёзмокдаман. Мана бир ой мобайнида Расулов ўз кариндошлари ёки адвокат билан ўзаро хат ёзишиш ва бевосита мулокот килиш хукукидан махрум этилган холда хибсда ушлаб турилибди. Бу билан уни кийнокларга тутиш ва унга нисбатан ўта шафкатсиз муносабат кўлланилиши бизни чукур ташвишга солмокда. Шунингдек, биз Расулов эътикодли одамлар ва инсон хукуклари фаолларини химоя килгани сабабли ўзбек хукумати уни хибс этганидан хавотирланмокдамиз.
Хабар килинишича, 24 май куни Карши шахрида милиция ходимлари Йўлдош Расуловни хибсга олганларида у сут сотиб олгани кетаётган бўлган. Уни кўлга олганларидан сўнг милиция уни Каршидан Тошкентга, ички ишлар вазирлиги биносига жўнатиб юборган. Маълумотларга караганда, милиция Расуловнинг уйида тинтув ўтказган, бирок хеч кандай айб кўювчи нарса топмаган.
Хабар килинганидек, Расулов адвокатни ўзи танлашдан махрум. Расулов бир ой олдин хибс этилганидан буён на адвокат, на унинг кариндошлари ва тарафдорлари уни кўра олишмаган. Бизга келган маълумотларга кўра, милиция Расуловнинг иши билан боглик бўлган камида бир одамни уриб калтаклаган; кейинчалик бу одам кўйиб юборилган. Хюман Райтс Вотч Ўзбекистонда милиция органлари ва бошка хавфсизлик кучлари томонидан кўлланилаётган кийноклар ва шафкатсиз муносабатларни хужжатлар билан тасдиклаган ва сизнинг хукуматингиз эътиборига хавола килган. Биз мазкур амалиётлар хибсда ушлаб турилган, ташки дунёдан узилган махбусларга нисбатан кенг кўлланилаётгани ва нихоят даражада илдиз отганини аникладик. Бундай шароитларда Расулов махкама жараёни бошлангунга кадар ушлаб туриладиган муассасада унга нисбатан кийноклар ва кўпол муомала кўлланилиши мумкинлиги ва шу сабаб у ўта заиф холатда колаётганидан Хюман Райтс Вотч ташкилоти каттик хавотирланмокда.
Хали хукумат Расуловга карши барча бохабар бўла оладиган аник айбловларни кўймасидан туриб, милиция унинг исломий жангариларни ёллагани хакида баёнот бермокда. ЎИХЖ Расуловнинг "экстремистик" фаолиятда иштирок этганини катъий равишда рад этаяпти. Расулов 2000 йилдан буён Ўзбекистон инсон хукуклари жамиятининг аъзоси. Ўз хизмат мажбуриятларини адо этиш давомида у диний амалиётлари ва диний аъзоликлари давлат томонидан кўллаб-кувватланаётган Ислом доирасига кирмаган одамларнинг хак-хукукларини химоя килиш билан шугулланган. Бу турдаги фаолият Фукаролик ва сиёсий хак-хукуклар бўйича халкаро битим (ФСХХБ) нинг 19- ва 21-моддалари хамда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Эътироф этилган инсон хукуклари ва асосий эркинликларни кўллаб-кувватлаш хамда химоя этишга алокадор шахслар, гурухлар ва жамият органларининг хак-хукуклари ва жавобгарликлари хакидаги декларацияси билан хам химоялангандир, Ўзбекистон эса ушбу халкаро битимларга аъзо. Ислом анъаналарига кўра, Расулов кунига беш махал намоз ўкийди, унинг бу фаолияти ФСХХБ нинг 18-моддаси билан химояланган.
Ўтган уч йил мобайнида Хюман Райтс Вотч ташкилоти Ўзбекистонда инсон хукуклари химоячилари зулмга учраётгани ва асоссиз равишда турмаларга ташланаётганидан сизга ўз ташвишини билдириб келган. Бизнинг 1999 йилги хисоботимиз бўлмиш "Ўзбекистон: Инсон хукуклари химоячиларига карши кўзгатилган кампания" давлат томонидан инсон хукуклари фаоллари зулм кўраётганларини далил-хужжатлар билан исботлаб берган ва ўзбек хукумати инсон хукуклари химоячиларини химоя килиш бўйича ўз зиммасига олган халкаро хукук мажбуриятларига риоя этиши кераклиги хакида киска килиб келтириб ўтганди.
Биз Ўзбекистон хукуматини ушбу мажбуриятларга риоя этишга хамда шу муносабат билан биринчи галда Расуловнинг танлаш хак-хукуки сифатида унинг адвокат билан учрашишини таъминлаш ва унга кўйилган айбловларни тўлалигича ва холис текширилиши жараёнида уни хибсдан озод этишга чакирамиз.
Биз ушбу масала юзасидан сизнинг жавобингизни кутамиз ва Ўзбекистондаги инсон хукукларига кўрсатилаётган муносабатлар борасида мулокот олиб борамиз дея умид этамиз.
Самимият ила,
Элизабет Андерсен (Elizabeth Andersen)
Хьюман Райтс Вотч ташкилотининг
Оврўпо ва Марказий Осиё бўлинмаси
(Human Rights Watch ECA) ижроия директори
ЭЛИЗАБЕТ АНДЕРСЕННИНГ ПРЕЗИДЕНТ КАРИМОВГА МАКТУБИ
2002 йил, 21 июн
Президент Ислом Каримов, Хукумат уйи
Тошкент 700000
Хурматли Президент Каримов,
Мен бугун ўз кариндошлари ёки адвокат билан ўзаро хат ёзишиш ва бевосита мулокот килиш хукукидан махрум этилган инсон хукуклари химоячиси, Ўзбекистон инсон хукуклари жамияти (ЎИХЖ) Кашкадарё бўлимининг аъзоси Йўлдош Расуловнинг хали хам хибсда ушлаб турилгани борасида ўз хавотиримни изхор этиш максадида ушбу мактубимни ёзмокдаман. Мана бир ой мобайнида Расулов ўз кариндошлари ёки адвокат билан ўзаро хат ёзишиш ва бевосита мулокот килиш хукукидан махрум этилган холда хибсда ушлаб турилибди. Бу билан уни кийнокларга тутиш ва унга нисбатан ўта шафкатсиз муносабат кўлланилиши бизни чукур ташвишга солмокда. Шунингдек, биз Расулов эътикодли одамлар ва инсон хукуклари фаолларини химоя килгани сабабли ўзбек хукумати уни хибс этганидан хавотирланмокдамиз.
Хабар килинишича, 24 май куни Карши шахрида милиция ходимлари Йўлдош Расуловни хибсга олганларида у сут сотиб олгани кетаётган бўлган. Уни кўлга олганларидан сўнг милиция уни Каршидан Тошкентга, ички ишлар вазирлиги биносига жўнатиб юборган. Маълумотларга караганда, милиция Расуловнинг уйида тинтув ўтказган, бирок хеч кандай айб кўювчи нарса топмаган.
Хабар килинганидек, Расулов адвокатни ўзи танлашдан махрум. Расулов бир ой олдин хибс этилганидан буён на адвокат, на унинг кариндошлари ва тарафдорлари уни кўра олишмаган. Бизга келган маълумотларга кўра, милиция Расуловнинг иши билан боглик бўлган камида бир одамни уриб калтаклаган; кейинчалик бу одам кўйиб юборилган. Хюман Райтс Вотч Ўзбекистонда милиция органлари ва бошка хавфсизлик кучлари томонидан кўлланилаётган кийноклар ва шафкатсиз муносабатларни хужжатлар билан тасдиклаган ва сизнинг хукуматингиз эътиборига хавола килган. Биз мазкур амалиётлар хибсда ушлаб турилган, ташки дунёдан узилган махбусларга нисбатан кенг кўлланилаётгани ва нихоят даражада илдиз отганини аникладик. Бундай шароитларда Расулов махкама жараёни бошлангунга кадар ушлаб туриладиган муассасада унга нисбатан кийноклар ва кўпол муомала кўлланилиши мумкинлиги ва шу сабаб у ўта заиф холатда колаётганидан Хюман Райтс Вотч ташкилоти каттик хавотирланмокда.
Хали хукумат Расуловга карши барча бохабар бўла оладиган аник айбловларни кўймасидан туриб, милиция унинг исломий жангариларни ёллагани хакида баёнот бермокда. ЎИХЖ Расуловнинг "экстремистик" фаолиятда иштирок этганини катъий равишда рад этаяпти. Расулов 2000 йилдан буён Ўзбекистон инсон хукуклари жамиятининг аъзоси. Ўз хизмат мажбуриятларини адо этиш давомида у диний амалиётлари ва диний аъзоликлари давлат томонидан кўллаб-кувватланаётган Ислом доирасига кирмаган одамларнинг хак-хукукларини химоя килиш билан шугулланган. Бу турдаги фаолият Фукаролик ва сиёсий хак-хукуклар бўйича халкаро битим (ФСХХБ) нинг 19- ва 21-моддалари хамда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Эътироф этилган инсон хукуклари ва асосий эркинликларни кўллаб-кувватлаш хамда химоя этишга алокадор шахслар, гурухлар ва жамият органларининг хак-хукуклари ва жавобгарликлари хакидаги декларацияси билан хам химоялангандир, Ўзбекистон эса ушбу халкаро битимларга аъзо. Ислом анъаналарига кўра, Расулов кунига беш махал намоз ўкийди, унинг бу фаолияти ФСХХБ нинг 18-моддаси билан химояланган.
Ўтган уч йил мобайнида Хюман Райтс Вотч ташкилоти Ўзбекистонда инсон хукуклари химоячилари зулмга учраётгани ва асоссиз равишда турмаларга ташланаётганидан сизга ўз ташвишини билдириб келган. Бизнинг 1999 йилги хисоботимиз бўлмиш "Ўзбекистон: Инсон хукуклари химоячиларига карши кўзгатилган кампания" давлат томонидан инсон хукуклари фаоллари зулм кўраётганларини далил-хужжатлар билан исботлаб берган ва ўзбек хукумати инсон хукуклари химоячиларини химоя килиш бўйича ўз зиммасига олган халкаро хукук мажбуриятларига риоя этиши кераклиги хакида киска килиб келтириб ўтганди.
Биз Ўзбекистон хукуматини ушбу мажбуриятларга риоя этишга хамда шу муносабат билан биринчи галда Расуловнинг танлаш хак-хукуки сифатида унинг адвокат билан учрашишини таъминлаш ва унга кўйилган айбловларни тўлалигича ва холис текширилиши жараёнида уни хибсдан озод этишга чакирамиз.
Биз ушбу масала юзасидан сизнинг жавобингизни кутамиз ва Ўзбекистондаги инсон хукукларига кўрсатилаётган муносабатлар борасида мулокот олиб борамиз дея умид этамиз.
Самимият ила,
Элизабет Андерсен (Elizabeth Andersen)
Хьюман Райтс Вотч ташкилотининг
Оврўпо ва Марказий Осиё бўлинмаси
(Human Rights Watch ECA) ижроия директори