PDA

View Full Version : President and mobile phones


Dilshod
10-18-2002, 07:55 AM
Каримовнинг телевизорда айтган бу гаплари республика ахолисининг купчилигини лол колдирган булса, мажлисда катнашган вазирлар ва хокимлар, умуман давлат идоралари ходимларини хеч хам ажаблантирмади. Чунки бугунги кунда Узбекистон президенти уз кули остидаги вазир ва хокимларни узига хос ва узига мос бошкарув усулида идора этаётгани ва бу усул оддий тилда “муштумзурлик” деб аталишини улар яхши биладилар.

Каримовнинг зарбасидан емаган ёки жуда булмаганда сукинишидан “бахраманд” булмаган вазир ёки хоким булмаса керак. Онда сонда Узбекистон ахолиси ичида ё у, ё бу рахбар Каримов калтагидан еб касалхонага тушгани хакида миш-мишлар таркаб туради. Ана шу гапларга караганда, президентнинг кабинетида хар куни бир уяли телефон синармиш. Бу уяли телефон, албатта, Каримовники ва албатта у томонидан жахлини чикарган рахбарлага карата отилгандир.

Вазирлар ичида энг куп таёк ейдигани Зокир Алматовдир. Якинда хам Каримов уни роса дуппослагани ва натижада Алматов касалхонага тушиб колгани хакида гаплар таркалганди. Айтишларича, Каримовга кимдир кириб, “Зокир Алматов Сизга карши катта капитал ва куч туплаяпти, Сизни курсингиздан улоктирмокчи”, - деган. Бундан жахли чиккан Каримов генерални хузурига чакиртириб, хуморидан чикиб дуппослаб ташлаган.

Ана шундай. Лекин юкори давлат идораларида ишлайдигаларнинг айтишича, Каримов Алматовни канчалик дуппосламасин, барибир уни ишдан олиб ташлашга кучи етмайди. Чунки бугунги кунда Алматов хакикатдан хам катта кучга ва президентликка асосий даъвогарга айланган.

Бирок хозир гап ким кимнинг курсисига куз олайтира бошлагани хакида эмас, балки Узбекистон давлат бошкаруви тизимида нормал холга айланган муштумзурлик хакидадир. Сиёсатшунослик фани буйича, хар бир авторитар тизимда хар бир ёмон ишни диктаторнинг узи бошлаб беради. Шунинг учун бугунги узбек рахбарларининг хадеб сукиниш ва дуппослашлари ортида, албатта, Каримов бор.

Каримов нечта рахбарни калтаклаганини аниклаш кийин, чунки бу холат деярли хар куни такрорланади. Факат охирги пайтларда президент узининг боксерлик махоратини сал камрок ишлата бошлади. Йук, Оксаройдаги “кикбоксинг томошалари” Каримов акли кирганидан ёки инсофга келганидан эмас, балки 11 сентябрдан кейин хорижий делегацияларни кутавериб, вакти колмаётганидан камайиб кетди.

Лекин муштумзурлик эстафетасини Каримовдан пастда булган рахбарлар, айникса, вилоят ва туман хокимлари олдинги суръатларда давом эттиришмокда. Вазирлар ичида энг “каттиккул боксер”, “олтин кулкоп сохиби” Давлат мулкини бошкариш ва хусусийлаштириш кумитаси раиси Уктам Исмоиловдир. Утган йилнинг кузида у Кумита биносининг лифтида кетаётганида бирдан электр токи учиб колади, ва Исмоилов тахминан 20 дакикагача коронгу лифтда колиб кетади. Ток кайта берилгач, у уз каватидан чикади. Уни шу ерда кумита лифт хизмати рахбари кутиб туради. Темирни кизигида босиш керак деганларидек, Уктам Исмилов дархол лифтчининг кулогига зарба туширади. Битта зарбада агдарилган лифтчини кумитанинг шифокорига олиб кетишади.

Хокимларга келсак, муштумзурликда Самарканд вилояти хокими Шавкат Мирзиёевга етадигани йук. У колхоз раисларини нафакат мушт билан, балки кулига илган нарса, масалан, бел, кетмон, камчи билан хам уради. Таёк еганлар дардини кимга айтишини билишмайди, улар арз килишнинг бефойдалигини билишади, холос.

Бундан икки-уч йил олдин Шавкат Мирзияев Жиззах вилоятининг хокими эди. Ушанда унинг устидан шикоят килиб, Каримов хузурига келган бир жиззахлик оила, Мирзиёев уларнинг укитувчи отасини болаларни ёмгирда пахтага олиб чикмагани учун урганини ва бунинг натижасида отаси шу захотиёк оламдан утганини айтишади. Ана шунда Каримов жиззахлик ушбу оилага “Узбекистон – кураш майдонидир. Шундай экан, бу майдонда, албатта, курбонлар булади. Уйингизга бориб тинч утиринг, Шавкатга мен узим “Уравер!”, деб куйибман”, - деган.

Мана энди Каримов усиб келаётган ёш авлод хам муштумзур булишини хохламокда. Зиёли ва олийжаноб инсонлар ёшларга карата “Овкатни яхши енглар, чунки бу миянгизнинг яхши ишлашига, аклингизнинг усишига ёрдам беради”, - дейиши мумкин. Психикаси нормал одам ёшларга “Овкатни яхши есангиз, соглом буласиз”, - дейди. Мия шариклари жойидаги одам “Овкатни босиб есанг, хаммани уриб дуппослайсан”, - деб айтмайди.

Лекин Каримов айтди. Чунки унинг даврида хеч хам акл керак эмас, хаттоки акл зарарли нарса. Каримов тизимига тафаккур ёт нарса, унга мускул ва куч керак. Каримов узбек ёшларини, ё Шавкат Мирзиёев ва Уктам Исмоиловга ухшаган хоким ва вазир килмокчи, ёки булмаса “Отангни ур!”, - деса, отасини урадиган, “Онангни ёпиштир!”, - деса, онасини ёпиштирадиган милиционер килмокчи, шекилли. Аммо президентнинг ёшларни яхшилаб бокишдан кузлаган максади кандай булмасин, бу максадларга эришиш кийин. Чунки бугунги Узбекистонда хокимлар ва вазирлар ёшларга Каримов айтаётган озик-овкатни топиб бера олмайдилар.

Балки, хокимлар бу ишни эплай олмаганлари учун Каримовдан яна калтак ейишар. Нима булганда хам, Каримов то улгунча давлатни узига хос ва узига мос калтакбозлик ва муштумзурлик усулида бошкариб туришига зигирча хам шубха йук.